Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						Fjórar danskar myllur. 1. Ein afhinum stóru tihaunamyllum, sem ætlunin cr að ra&smíða í framtíðinni. 2. Tveggja blaða mylla. 3. Vindrásin

skrúfumylla, semmun rerða ráðandi á heimsmarkaðnum um sinn ...

¦ myllugerð, sem mun hrcrfa. 4. Þríggja blaða

Danskar vindmyllur

um víöa veröld

Danmörk gegnir nú

ótvíræðu forystu-

hlutverki í heimin-

um, hvað varðar

vindmyllusmíoi. Það

byggist á aldagam-

aíli þekkingu og

reynslu hins vind-

barða samfélags

bænda og handiðn-

aðarmanna. Þá

reyslu færa verk-

fræðingar sér í nyt

nú á dögum með

svo ágætum árangri,

að nýjar danskar

vindmyllur spretta

upp víðsvegar um

heiminn.

H

eimsmeistararnir á

sviði loftaflsfræði

verða nú að horfast í

augu við þá stað-

reynd, að þeir hafa beðið lægri

hlut — og það á heimavelli. Þótt

Bandaríkin geti státað af mesta

flugvélaiðnaði í heimi, standa

þau ekki Danmörku á sporði,

þegar um vindorku er að ræða.

Til marks um það eru yfir 4000

nýjar, danskar vindmyllur, sem

setja greinilegan svip á landslag

Kaliforníu endilangrar. Saman-

lögð orka frá þessum vindmyll-

um nemur um 500 megavöttum,

sem samsvarar orkunni frá

kjarnorkuveri af minni gerðinni.

En þetta gerist ekki einungis í

Bandaríkjunum, heidur spretta

nýjar, danskar vindmyllur upp

um heim allan.

Auk hinnar löngu reynslu

Dana af vindmyllum liggja einn-

ig að baki velgengni þeirra á

bessti sviði þau hyggindi, að

hönnuðirnir héldu sig við litlar

myllur í upphafi, sem gætu ör-

ugglega borið sig, en í Banda-

ríkjunum hugsuðu menn stórt og

byrjuðu á stórum og háþróuðum

vindmyllum, án þess að rekstr-

argrundvöllur væri tryggður. En

baráttan um beizlun vindork-

unnar verður hörð á næstu ár-

um. Þróun hinna hagkvæmustu

vindmyllna er nú fyrst að hefj-

ast fyrir alvöru, og þess vegna

eru Danir ekkert að gaspra um

allt, sem þeir vita og hyggjast

fyrir í einstökum atriðum á

þessu sviði.

ALAGIÐ er

Reiknað út

með tölvum

Á komandi árum munu

vindmyllurnar verða endurbætt-

ar samkvæmt einkunnarorðun-

um: Stærri, ódýrari og afkasta-

meiri.

Þróun vindmyllna á sér stað í

samræmi við fræðilega útreikn-

inga og raunhæfar mælingar,

með samvinnu rannsóknaraðiljá

og vindmyllusmiða. Með hliðsjón

af óteljandi mælingum er nú

hægt að gera miklu nákvæmari

útreikninga varðandi hönnun á

vindmyllu en fyrir aðeins tíu ár-

um. En vindmyllur verða fyrir

svo margháttuðu, aflfræðilegu

álagi af völdum veðurs, að jafn-

vel hin háþróaðasta tölvutækni

gæti tæplega nokkru sinni séð

fyrir allt, sem gerzt getur í því

efni.

—  Eitt hið erfiðasta við hönn-

un vindmyllu er að búa til rétta

gerð af spöðum, segir Flemming

Rasmussen, verkfræðingur á til-

raunastöðinni i Rise.

—  Ef miðað er við ákveðnar

aðstæður, hvað vinda snertir, er

hægt að reikna út hinn full-

komna spaða, en í framkvæmd

myndi ekki borga sig að smíða

hann. Allt of mikið af glertrefj-

um færi í hann. Jafnframt hafa

menn enga tryggingu fyrir því,

að það snið spaðans, sem er bezt

við hin tilteknu skilyrði — t.d.

hið algengasta vindafar á staðn-

um, þar sem á að reisa vind-

mylluna — búi einnig yfir góð-

um eiginleikum, ef vindaflið

eykst. Það er heldur ekki víst, að

hið áætlaða snið spaðans muni

þola áraun vindsins í þau 25 ár,

sem myllunni er ætlað að duga.

Þess vegna reynum við að

reikna út bezta meðaltal þessara

þátta, segir Flemming Rasmus-

sen.

Þó að hinir fræðilegu útreikn-

ingar verði stöðugt áreiðanlegri,

eru raunhæfar mælingar sem

sagt nauðsynlegar á hinum ýmsu

myllugerðum. Álagið er nú

reiknað út með rafeindatækni.

Niðurstöður mælinganna geta

komið framleiðendum að haldi

við mat á því, hvort þeir hafi af

öryggisástæðum           ofreiknað

glertrefjaefnið í spaðana eða að

vinnan við logsuðu við byggingu

turnsins hafi verið óþarflega

mikil og dýr.

Nú eru byggðar þrjár mismun-

andi gerðir af turnum. Það eru

rimlaturnar, sterkir stálrörs-

turnar og turnar úr mjóum rör-

um með stögum. Allar gerðir

hafa reynzt ágætlega, og ekki er

gert ráð fyrir miklum breyting-

um á þeim. Það eru oft fagur-

fræöileg sjónarmið, sem ráða,

þegar turngerðir eru valdar, seg-

ir Rasmussen.

Aftur á móti er hægt að bæta

rafla myllnanna. Nú eru fáir

raflar sérhannaðir fyrir vind-

myllur. Flestir eru úr öðrum vél-

um. En á næstu árum verður

lögð áherzla á sérhönnun rafla

og tanndrifa.

TVEGGJA EÐA

ÞRIGGJA BLAÐA

SKRÚFUR

Þótt búizt sé við, að þriggja

blaða skrúfumyllurnar muni

verða algengastar í þróuninni á

næstu árum, getur það einnig

gerzt, að ein af tveggja blaða

myllugerðunum veiti þeim

nokkra samkeppni. Nú er verið

að reyna tveggja blaða myllu á

tilraunastöðinni í Riso. Kostur-

inn við aðéins tvo spaða er sá, að

það er auðveldara og ódýrara að

hanna nöf og spaða þannig og

jafnframt dregur ekki eins

snögglega úr orkuframleiðsl-

unni. Spurningin er þá sú, hvort

sparnaðurinn við stofnkostnað-

inn er nægilega mikill til að vega

upp á móti svolítið minni orku-

framleiðslu.

Hinar gömlu, góðu vindrós-

armyllur, sem lengi hafa sett

svip á sveitir Danmerkur, halda

nú ekki lengur velli í samkeppn-

inni. En þær höfðu algerlega yf-

irhöndina til loka 8. áratugarins.

Árið 1979 voru 80 af hundraði

vindmyllna í Danmörku af

vindrósargerð. En ofsalegir

stormar i nóvember 1981 leiddu í

ljós veikleika þeirra og á annað

hundrað eyðilögðust.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16