Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						Fjórar danskar myllur. 1. Ein afhinum stóru tihaunamyllum, sem ætlunin cr að ra&smíða í framtíðinni. 2. Tveggja blaða mylla. 3. Vindrásin
skrúfumylla, semmun rerða ráðandi á heimsmarkaðnum um sinn ...
¦ myllugerð, sem mun hrcrfa. 4. Þríggja blaða
Danskar vindmyllur
um víöa veröld
Danmörk gegnir nú
ótvíræðu forystu-
hlutverki í heimin-
um, hvað varðar
vindmyllusmíoi. Það
byggist á aldagam-
aíli þekkingu og
reynslu hins vind-
barða samfélags
bænda og handiðn-
aðarmanna. Þá
reyslu færa verk-
fræðingar sér í nyt
nú á dögum með
svo ágætum árangri,
að nýjar danskar
vindmyllur spretta
upp víðsvegar um
heiminn.
H
eimsmeistararnir á
sviði loftaflsfræði
verða nú að horfast í
augu við þá stað-
reynd, að þeir hafa beðið lægri
hlut — og það á heimavelli. Þótt
Bandaríkin geti státað af mesta
flugvélaiðnaði í heimi, standa
þau ekki Danmörku á sporði,
þegar um vindorku er að ræða.
Til marks um það eru yfir 4000
nýjar, danskar vindmyllur, sem
setja greinilegan svip á landslag
Kaliforníu endilangrar. Saman-
lögð orka frá þessum vindmyll-
um nemur um 500 megavöttum,
sem samsvarar orkunni frá
kjarnorkuveri af minni gerðinni.
En þetta gerist ekki einungis í
Bandaríkjunum, heidur spretta
nýjar, danskar vindmyllur upp
um heim allan.
Auk hinnar löngu reynslu
Dana af vindmyllum liggja einn-
ig að baki velgengni þeirra á
bessti sviði þau hyggindi, að
hönnuðirnir héldu sig við litlar
myllur í upphafi, sem gætu ör-
ugglega borið sig, en í Banda-
ríkjunum hugsuðu menn stórt og
byrjuðu á stórum og háþróuðum
vindmyllum, án þess að rekstr-
argrundvöllur væri tryggður. En
baráttan um beizlun vindork-
unnar verður hörð á næstu ár-
um. Þróun hinna hagkvæmustu
vindmyllna er nú fyrst að hefj-
ast fyrir alvöru, og þess vegna
eru Danir ekkert að gaspra um
allt, sem þeir vita og hyggjast
fyrir í einstökum atriðum á
þessu sviði.
ALAGIÐ er
Reiknað út
með tölvum
Á komandi árum munu
vindmyllurnar verða endurbætt-
ar samkvæmt einkunnarorðun-
um: Stærri, ódýrari og afkasta-
meiri.
Þróun vindmyllna á sér stað í
samræmi við fræðilega útreikn-
inga og raunhæfar mælingar,
með samvinnu rannsóknaraðiljá
og vindmyllusmiða. Með hliðsjón
af óteljandi mælingum er nú
hægt að gera miklu nákvæmari
útreikninga varðandi hönnun á
vindmyllu en fyrir aðeins tíu ár-
um. En vindmyllur verða fyrir
svo margháttuðu, aflfræðilegu
álagi af völdum veðurs, að jafn-
vel hin háþróaðasta tölvutækni
gæti tæplega nokkru sinni séð
fyrir allt, sem gerzt getur í því
efni.
—  Eitt hið erfiðasta við hönn-
un vindmyllu er að búa til rétta
gerð af spöðum, segir Flemming
Rasmussen, verkfræðingur á til-
raunastöðinni i Rise.
—  Ef miðað er við ákveðnar
aðstæður, hvað vinda snertir, er
hægt að reikna út hinn full-
komna spaða, en í framkvæmd
myndi ekki borga sig að smíða
hann. Allt of mikið af glertrefj-
um færi í hann. Jafnframt hafa
menn enga tryggingu fyrir því,
að það snið spaðans, sem er bezt
við hin tilteknu skilyrði — t.d.
hið algengasta vindafar á staðn-
um, þar sem á að reisa vind-
mylluna — búi einnig yfir góð-
um eiginleikum, ef vindaflið
eykst. Það er heldur ekki víst, að
hið áætlaða snið spaðans muni
þola áraun vindsins í þau 25 ár,
sem myllunni er ætlað að duga.
Þess vegna reynum við að
reikna út bezta meðaltal þessara
þátta, segir Flemming Rasmus-
sen.
Þó að hinir fræðilegu útreikn-
ingar verði stöðugt áreiðanlegri,
eru raunhæfar mælingar sem
sagt nauðsynlegar á hinum ýmsu
myllugerðum. Álagið er nú
reiknað út með rafeindatækni.
Niðurstöður mælinganna geta
komið framleiðendum að haldi
við mat á því, hvort þeir hafi af
öryggisástæðum           ofreiknað
glertrefjaefnið í spaðana eða að
vinnan við logsuðu við byggingu
turnsins hafi verið óþarflega
mikil og dýr.
Nú eru byggðar þrjár mismun-
andi gerðir af turnum. Það eru
rimlaturnar, sterkir stálrörs-
turnar og turnar úr mjóum rör-
um með stögum. Allar gerðir
hafa reynzt ágætlega, og ekki er
gert ráð fyrir miklum breyting-
um á þeim. Það eru oft fagur-
fræöileg sjónarmið, sem ráða,
þegar turngerðir eru valdar, seg-
ir Rasmussen.
Aftur á móti er hægt að bæta
rafla myllnanna. Nú eru fáir
raflar sérhannaðir fyrir vind-
myllur. Flestir eru úr öðrum vél-
um. En á næstu árum verður
lögð áherzla á sérhönnun rafla
og tanndrifa.
TVEGGJA EÐA
ÞRIGGJA BLAÐA
SKRÚFUR
Þótt búizt sé við, að þriggja
blaða skrúfumyllurnar muni
verða algengastar í þróuninni á
næstu árum, getur það einnig
gerzt, að ein af tveggja blaða
myllugerðunum veiti þeim
nokkra samkeppni. Nú er verið
að reyna tveggja blaða myllu á
tilraunastöðinni í Riso. Kostur-
inn við aðéins tvo spaða er sá, að
það er auðveldara og ódýrara að
hanna nöf og spaða þannig og
jafnframt dregur ekki eins
snögglega úr orkuframleiðsl-
unni. Spurningin er þá sú, hvort
sparnaðurinn við stofnkostnað-
inn er nægilega mikill til að vega
upp á móti svolítið minni orku-
framleiðslu.
Hinar gömlu, góðu vindrós-
armyllur, sem lengi hafa sett
svip á sveitir Danmerkur, halda
nú ekki lengur velli í samkeppn-
inni. En þær höfðu algerlega yf-
irhöndina til loka 8. áratugarins.
Árið 1979 voru 80 af hundraði
vindmyllna í Danmörku af
vindrósargerð. En ofsalegir
stormar i nóvember 1981 leiddu í
ljós veikleika þeirra og á annað
hundrað eyðilögðust.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16