Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						T
Gamli tímÍBB, 1940. Olíumilverk 97x97 sm. Eig.: Þóra Friðriksdóttir.
nálverk 91x75sm, frá 1949. Eig.: ÁslaugÞorsteiasdóttir.

Alíaristaf la, sem Kjarval málaði fyrir sóknar-
nefndina í Ríp í Skagafiröi. Þegar kirkjan í
Ríp var vígð 1924 var altaristöflunni komið
fyrir þar sem hún átti að vera, en mönnum
líkaði þetta listaverk illa norður þar og því
var hún tekin niður og látin uppá kirkjuloft.
Þar var hún alllengi, unz Ólafí bónda á
Heliulandi rann til rifja, hve hún var illa
farin í þessari vondu geymslu. Hann keypti
altaristöfluna af sóknarnefndinni og flutti
hana heim í Heliuland. Síðar vildi svo til að
Skúli Guðjónsson prófessor í Kaupmanna-
höfn var þar á ferð og bauð þá Ólafi á Hellu-
landi að taka myndina með sér út til Kaup-
mannahafnar og koma henni í viðgerð. Ólafur
þáði það boð og Skúli fór utan með myndina.
Síðan deyr Skúli og þrátt fyrir ítrekaðar til-
raunir tekst ekki að komast að því, hvar
myndin er niður komin. Þá gerðist það, að
Ólafur á Hellulandi fór á miðilsfund. Þar kom
Skúli prófessor fram og sagði Ólafi, að
myndin væri inni í einhverri kompu sem
hann tiltók mjög nákvæmlega á viðgerðar-
verkstæði Statens Museum for KunsL Það
kom heim og saman; þar var myndin — og
heilu og höldnu komst hún aftur uppá vegg
á Hellulandi. Þar sá Halldór Laxness hana
og falaði hana af Ólafl. Hann féllst á að
Halldór fengi myndina, ekki fyrr en eftir sinn
dag. Og þegar Ólafur á Hellulandi var allur
var myndin hengd upp í Gljúfrasteini og hefur
átt þar heima síöan. En opinberlega hefur
hún aldrei verið sýnd fyrr en nú.
ÆERKILEGT VIÐ KJARVAL?
i, að persónu-
ið umtal sem
áreiðanlega
lans. En það
að fyrst og
látið verkin
gna er hans
¦n held ég að
svona merki-
\ hann er allt-
n hættí nýr.
Fyrir utan sitt frábæra lands-
lagsmálverk kom hann víða við;
reyndi fyrir sér í geómetrískri
abstraktsjón, kúbisma, sam-
klippum, súrrealisma og stund-
um var hann mjóg nærri því,
sem síðar var kallað abstrakt
expressjónismi. Hann fylgdi
samt ekki neinni stefnu alfaríð
og það var alveg sama undir
hvaða merki hann vann: Alltaf
mátti sjá það langar leiðir, að
verkið var eftir Kjarval og engan
annan. Línan varð ævinlega svo
persónuleg hjá honum, að henni
má líkja við ríthönd, sérkenni-
lega ríthönd. Þessi tilfinning
fyrír rytmískrí teikningu sést
greinilega ímynd affolaldsmerí,
sem hann gerði 16 ára — og
þessi rytmíska teikning gengur
síðan eins og rauður þráður í
gegnum allt lífsverk hans. í ann-
an stað er Kjarval kóloristi par
excellence, — litameðferð hans
hlýtur að verða endalaust að-
dáunarefni.
Þegar þetta tvennt fer saman:
Tilfinning fyrír rytmískri teikn-
ingu, sem alls ekki bregst — og
tilsvarandi tilfinning fyrir lit, þá
er augljóst mál, að árangurinn
verður góður; ekki spillir það
heldur fyrir, þegar sá hinn sami
er skáld — og það vár Kjarval
einnig. Bæði þegar hann orti, en
auðvitað fyrst og fremst þegar
hann málaði oggekk á vit hinnar
óheftu fantasíu. Menn eru aftur
á móti á villigötum, þegar þeir
halda að snilld Kjarvals sé fólg-
/n / allskonar felumyndum, sem
hann setti stundum vísvitandi í
myndir og stundum þykjast að-
dáendur   málarans   hafa   gert
stórar uppgötvanir og „fundið
andlit" eða eitthvað annað í
hraunmynd eða fjallshlíð. Borg-
aralegt mat á Kjarval hefur
löngum snúizt fullmikið um
þetta atríði, en það kemur mynd-
rænum kostum afskaplega litið
við.
Síðast en ekki sízt er Jóhannes
Kjarval svona merkilegur vegna
þess, að hann er maður sem
kemur hér að ónumdu landi í
Hstinni, einn afokkar brautryðj-
endum og samt eins og fyrr var
sagt Alltaf ferskur og nýr.
GfSU SIGURÐSSON
+
LESBOK MORGUNBLAOSINS    19. OKTOBER 1985      &
1
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16