Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						Fyrsta húsið sem þau
Hannes áttu var Amt-
mannsstígur 1 (nú veitinga-
staðurinn Torfkn). Þaráttu
bjónin heima 1893-1895 og
hér sjástþau fyrir utan hús
sitt ásamt tveimur elstu
börnunum.
Ljósmynd/Sigfás          Ey-
mundsson.    Þjóðminjasaf-
nið
Ljósmynd/Sigfús Eymundsson. Þjóðminjasafnið
YGrlitsmynd upp í Þingholtin um það leyti sem Hannes Hafstein bjó þar. Þrjú hús Helga Helgasonar eru áberandi með
sínum nýklassísku stíleinkennum. Hæst til vinstri ber Amtmannshúsið (Ingólfsstræti 9) sem nú er borðð. Húsið fyrir miðju
er Þingholtsstræti 11, þar sem þau Hannes og Ragnbeiður Hafstein bjuggu á árunum 1890 til 1893. Það stendur enn og
befur verið rúið stíleinkennum sínum. TilbægrierÞingholtsstræti 12,þarsem Hannes bjó með móður sinni 1886 til 1890.
Hannes Hafstein
og hús skáldsins
H
ver þjóð heldur minningu sinna frægustu
sona og dætra, listamanna, vísindamanna og
stjórnmálaforingja, hátt á lofti. Ekki er ótítt
að húsin sem þeir fæddust í eða bjuggu í séu
varðveitt sem heigigripir og söfh. Þar getur
Hver þjóð heldur
minningu sinna frægustu
sona og dætra,
listamanna,
vísindamanna og
stjómmálaforingja, hátt
á lofti. Ekki er ótítt að
húsin sem þeir fæddust
í eða bjuggu í séu
varðveitt sem helgigripir
og söfn.
EftirGUÐJÓN
FRIÐRIKSSON
almenningur kynnst því umhverfi sem þess-
ir menn og konur lifðu og hrærðust í og
drukkið í sig andblæ liðins tíma. Þetta er
aðferð til að nálgast og skynja söguna. Hér
á landi hafa Akureyringar einkum gengið
á undan með því að varðveita sem söfn hús
þriggja stórskálda sem þar bjuggu: Jóns
Sveinssonar (Nonna), séra Matthíasar Joch-
umssonar og Davíð Stefánssonar frá Fagra-
skógi. í Reykjavík eru það helst hús og
vinnustofur myndlistarmanna sem hafa ver-
ið gerð að söfnum og má þar nefna hús
þeirra Einars Jónssonar, Ásgríms Jónsson-
ar, Ásmundar Sveinssonar og Sigurjóns
Ólafssonar. En þar eru engin skáldahús
varðveitt og hafa þó fleiri af höfuðskáldum
okkar búið f borginni en nokkrum öðrum
stað. Eitt af þeim var Hannes Hafstein.
Hann settist í Lærða skólann aðeins tólf
ára gamall og upp frá því átti hann heima
i Reykjavík að undanskilinni stuttri vist í
Dalasýslu og nokkrum árum í Kaupmanna-
höfn og á ísafirði. Nafn hans rís ekki að-
eins hátt í bókmenntasögunni heldur er
hann eitt af okkar stærstu nöfnum í stjórn-
málasögunni. En hvar bjó hann? Hér verður
rakin slóð hans í höfuðstaðnum og fjallað
um húsin_sem hann bjó í og umhverfi þeirra.
Hannes Hafstein fæddist á Möðruvöllum
í Hörgárdal árið 1861, sonur hjónanna Pét-
urs Hafsteins amtmanns og Kristjönu Gunn-
arsdóttur. Hann var því af höfðingjaættum
og bjó alla sína tíð í höfðinglegum húsum.
Eins og áður sagði var hann sendur til náms
til Reykjavíkur tólf ára gamall, árið 1874,
og var komið til fósturs hjá hálfsystur sinni,
Þórunni, sem þá hafði verið í hjónabandi
með ungum lækni, Jónasi Jónassen, í þrjú
ár. Þessi ungu hjón voru meðal helsta hefð-
arfólks í Reykjavík og læknirinn hafði reist
sér hús árið 1870 sem markaði viss þátta-
skil í byggingasögu Reykjavíkur. Hús þetta,
sem enn stendur,, er við Lækjargötu 8 (nú
veitingastaður og mjög breytt) og var að
því leyti öðru vísi en önnur hús í hinum litla
höfuðstað að hæð undir loft var höfð fjórar
álnir (um 2,5 metrar) en eldri hús höfðu
aðeins þriggja álna lofthæð eða í mesta lagi
þriggja og hálfrar alinar. Auk þess voru
útidyr á gafli en höfðu ávallt áður verið á
framhlið húsanna. Hjónin Þórunn og Jónas
Jónassen voru bæði framarlega í félagslífi
Reykjavíkur, hún aðalmanneskjan í Thor-
valdsensfélaginu og hahn bæði þingmaður
og bæjarfulltrúi um skeið.
HANNES OG JÓNASSEN
FÓRU Á ANDASKYTTERÍ
VIÐTJÖRNINA
Þarna var Hannes litli næstu sex vetur
við besta atlæti á heimili sem var í engu
frábrugðið yfirstéttarheimilum víða um Evr-
ópu. Jónassen var héraðslæknir í Reykjavík
og var sagt að hann væri jafnan með brauð-
hleif í lækningatösku sinni er hann vitjaði
fátæklinga og gæfi brauð þar sem hungur
svarf að. Auk þess stundaði hann búskap
af kappi eins og aðrir embættismenn í
Reykjavík, hafði fjós að húsabaki og tún
suður með tjörn. A haustin fór læknirinn í
Vatnsmýrina eða upp í Skólavörðuholt til
að skjóta fugla til matar og hafði þá tíðum
Amtmannsekkjan Kristiana Gunnarsdóttir Hafs
hennar hjá henni eftir að hann kom frá námi
nýklassíska stíl hans vitni, sem var í tísku í iíe
Eftir að Hannes lét af ráðherraembætti 1909 r
við Tjarnargötu 33 (nú Tjarnarborg) sem Rögi
arkitektinn, teiknaði. Þar bjó hann til 1912.
Hannes litla með sér. í dagbók hans 17.
apríl 1874 stendur t.d.: „í eftirmiddag fór
ég suður í Tjarnarenda með Hannesi að
reyna að skjóta lóur og stelka, sem þar
voru, en komst eigi að þeim." Til er ljós-
mynd af húsakynnum í Lækjargötu 10 þar
sem fólk situr við te- og kaffidrykkju með
fínasta postulín og silfur á borðum. Eftir
þessari ljósmynd og öðrum, þar sem húsið
sést að utan, mætti gera húsið upp og þess
vegna að góðu safni um húsakynni dæmi-
gerðs háttsetts embættismanns í Reykjavík
og fjölskyldu hans og þar með Hannesar
litla Hafstein. Slíkt safn mundi sóma sér vel
í Miðbænum. Móðir Hannesar var orðin
fátæk ekkja, þegar hann lauk stúdents-
prófi, og ákváðu þau Þórunn og Jónas þá
að kosta hann til laganáms í Kaupmanna-
höfn og eiga því ekki lítinn þátt í þroska-
ferli hans.
Ekkjan Kristjana Gunnarsdóttir Hafstein
flutti til Reykjavíkur og fékk leigða fbúð
árið 1884 í nýbyggðu húsi Helga Helgason-
ar trésmiðs og tónskálds í Þingholtsstræti
12. Þegar Hannes Hafstein kom frá námi
árið 1886 var hann um stuttan tíma settur
sýslumaður í Dalasýslu en frá 1. jan. 1887
gerðist hann málflutningsmaður í Reykjavík
og bjó næstu árin hjá móður sinni í þessu
húsi. Um þær mundir var Þingholtsstræti
einhver   nýjasta   og   fegursta   gatan   í
-r
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16