Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						[M| [o! |B; [Qi H |n. ir x] ;a! [d] ® !T1 !n] B

Útgefandi: Hf. Árvakur, Reykjavík. Framkvstj.:

Haraldur Sveinsson. Ritstjórar: Matthías

Johannossen, Styrmir Gunnarsson. Aðstoð-

arritstjóri: Björn Bjarnason. Ritstjórnarfulltr.:

Gisli Sigurðsson. Auglýsingar: Baldvin Jóns-

son.  Ritstjórn: Aðalstræti 6. Simi 691100.

Forsíðan

Myndin heitir „Loftfímleikamaðurinn" og er eftir Fern-

and Léger, máluð 1948. Léger (1881-1955) var fransk-

ur framúrstefnumálari með mjög sérstæðan og persónu-

legan stfl og leynir sér ekki, að ýmsir frægir nútíma

myndlistarmenn erlendis, sem vinna undir merki nýs

expressjónisma, hafa farið í smiðju til hans, ekki sízt

í frjálslegri meðferð á mannslfkamanum sem mynd-

efni. Það er gamla sagan, að fátt er nýtt undir sólinni.

ELIAS MAR

Katla

kvað sér hljóðs með eldgosi fyrir 70 árum og nokkrum

mánuðum betur. Kaupmaðurinn í Vík, Þorlákur Sverris-

son, tók þá ljósmyndir, sem aldrei hafa birzt, en sonur

hans, séra Ósicar J. Þorláksson fyrrum dómkirkjuprest-

ur, skrifar grein af þessu tilefni, sem hann nefnin

Myrkur um miðjan dag.

Ferdabladid

Skíðavertíðin, sem nú er hafin í Austurríki og áhugi

íslenzkra skíðamanna beinist ekki sízt þangað. En fleiri

möguleikar eru fyrir hendi, Bandarísirir skíðastaðir til

dæmis og í Noregi eru að rísa skíðastaðir, sem ekki

þykja gefa Ölpunum neitt eftir. Um þá er fjallað hér.

Valdemar

á Stóra Núpi hefur ort suma þá sálma, sem hjartfólgn-

astir hafa orðið þjóðinni og Sigurbjörn Einarsson biskup

telur hann eitt mesta salmaskáld, sem heimurinn hefur

alið. í sumar leið var séra Valdemar Briem reistur

minnisvarði á Stóra Núpi og af því tilefni skrifar séra

Flóki Kristinsson grein um hann.

Vatnið mitt

/ bernsku minni var vatnið skuggsjá heiðríkjunnar

lyngt og bjart bakka á milli.

Þegar leið sló annarlegum roða á flötinn.

Vinur minn sagði: Kvöldskýin speglast í vatninu þínu.

En þegar roðinn vildi ekki hverfa

þá hvíslaði vinur minn sefandi: Vatnið þitt

það speglar liti haustsins.

Loks var   flöturinn orðinn dumbrauður

svo um daga sem nætur.

Vinur minn stundi: Eina nótt í vor

sveif eitri slungið ský utan af hafí

og hvarf í vatnið.

Ég kraup að vatnsborðinu og fyllti lófann.

Ur greip minni rann þykkt og heitt blóð.

Nú bíð ég þess mér aukist dirfska og þrek

svo ég geti lagt af stað upp í fjöllin

og fundið litlar bláar tjarnir.

Höfundur er skáld í Reykjavík.

Eg á mér draum.

Ég skal ekkert fullyrða

að hann sé eins háleitur

og draumurinn sem t.d.

Martin Luther King átti

sér forðum og galt fyrir

dýru verði. En draumur

er það engu að síður. Og

hann er minn.

Mig dreymdi um það að einn góðan veður-

dag komi út ævisaga mín — og verði auðvit-

að metsölubók.

Ég ætla mér vitaskuld ekki að rita þessa

ævisögu sjálfur. Það finnst mér bera vott

um ruddalega framhleypni og sjálfsánægju.

í stað þess dreymir mig um að ekki líði á

löngu þar til einhver ábyrgur þjóðfélags-

þegn, kannski ung og fjörug stúlka, knýi

dyra hjá mér og segi:

„Jæja, Þórður, þjóðin bíður í ofvæni eftir

ævisögu þinni. Hún verður ábyggilega met-

sölubók. En af því að ég veit að þú ert

maður lítillátur býðst ég til að sjá um ritun

hennar fyrir þig."

Ég mun náttúrulega taka þessari ungu

stúlku vel enda þykir mér löngu tímabært

að þjóðin kynnist lífshlaupi mínu. Samt

ætla ég að dylja eftir bestu getu gleði mína

og feginleika. Ég ætla jafnvel að neita þessu

góða boði hæversklega — en alls ekki á svo,

sannfærandi hátt að ég hreki stúlkuna, til-

vonandi ævisöguritara minn, á brott. Ég

mun bera fram ýmsar fáránlegar afsakanir

og slá nokkra heimskulega varnagla sem

ég veit að stúlkunni verður ekki skotaskuld

úr að gera að engu.   -

Eftir hæfilegan tíma legg ég niður allar

varnir og samþykki, auðvitað tregur, að

líklega sé þetta hárrétt; ég geti sóma míns

vegna og ástandsins í þjóðfélaginu ekki vik-

ist undan þessu lengur.

Svo kveðjumst við, ég og ævisöguritarinn

minn, og mælum okkur mót daginn eftir.

Hún segir mér að þetta muni taka tvo til

þrjá daga. Ég geng, eða öllu heldur svíf inn

í stofu, sest í besta stólinn og fæ mér kaffi

Draumurinn

og sígarettu á meðan ég legg heilann í

bleyti. Nú ríður á að vera vel undirbúinn

næsta dag, sjálfan örlagadaginn.

En þegar ég fer að hugsa, rifja upp og

tengja saman finn ég að ýmsar efasemdir

fara að skjóta upp úfnum kollinum og

óþægileg spurning treður sér að til að eyði-

leggja þessa helgistund: Hvað á ég eigin-

lega að segja þjóð minni? Hvað á ég eigin-

lega að segja þessum unga og fallega ritara

mínum sem að morgni birtist með segul-

bandstækið sitt og krefur mig sagna?

Allt í einu er hægindastóllinn minn orðinn

harður og óþægilegur, kaffið kalt og rammt

og sígarettan krabbameinsvaldandi.

Þótt ég standi almennt ekki í samkeppni

við nokkurn mann sem ég þekki sé ég það

í hendi mér að aðstaða mín er næsta von-

laus. Á undanförnum árum hafa litið dags-

ins ljós margar snilldarlegar æviminningar

sem fengið hafa þjóð mína til að súpa hvelj-

ur. Hvernig get ég staðið slíku fólki á sporði?

Ég geng ekki að því gruflandi að innan

stúndar verð ég að standa fyrir máli mínu.

Ég sé í anda stúlkuna fögru halla sér fram,

stara í augu mér og spyrja spurningarinnar

sem allt ríður á:

Hvað með ástir þínar Þórður?"

Ég sé mig þegar komast í hræðilegan

bobba. Hvernig í ósköpunum á ég að keppa

við fólk sem getur fyllt síðu eftir síðu í blöð-

um og bókum af safaríkum lýsingum á

ástafari sínu, jafnvel inn- og útafskipting-

um. Og í huganum heyri ég mig segja sann-

leikann umbúðalausan um átakanlegt til-

breytingarleysi í þessum efnum. Og um leið

sé ég fyrirlitningarsvipinn á ritara mínum.

Mér til skelfingar heyri ég hana segja:

„Væri ekki rétt, Þórður minn, að þú feng-

ir Póst- og símamálastjórn til að gefa ástar-

sögu þína út á frímerki?"

Mér finnst óumræðilega sorglegt að hafa

bakað svona fallegri stúlku vonbrigði. En

svo sé ég að hún jafnar sig og nýr sigur-

glampi kemur í augu hennar.

„En Þórður, hvað með ástarbréf? Þau

gætu bjargað miklu."

Ég kipptist við. Og mér verður hugsað

til þeirra lukkunnar pamffla sem eins og

að drekka vatn geta lagt fram heila stranga

af sjóðheitum ástarbréfum. Með hryllingi

verður mér hugsað til þeirra bréfa sem ég

á fra konum. Og annað þeirra ekki einu

sinni ástarbréf nema að hálfu leyti, að

kannski að engu leyti af því að það er upp-

sagnarbréf gamalt og mjög farið að gulna.

Hitt bréfið er bréf frá konunni minni er hún

skrifaði mér norður í land í fyrrasumar

þegar þvottayélin varð ónýt: „Attu 5000

kall, strax." Ég geri mér grein fyrir því að

slíkt fánýti get ég ekki sýnt nokkrum lif-

andi manni, allra síst heilli þjóð. En til að

missa ekki allt niður um mig segi ég stúlk-

unni sem ætlar að skrifa æviminningar

mínar að ástarbréfasafnið mitt hafi orðið

meginuppistaða áramótabrennunnar í Foss-

vogi í fyrra.

Og nú sé ég djúpar áhyggjuhrukkur af-

mynda andlit þessarar fallegu stúlku. Ég

finn á mér að hún sér óskaplega eftir nafni

bókarinnar sem ábyggilega hefur átt að

heita td. „Ævi og ástir framhaldsskólakenn-

ara" eða „Ástir og setningafræði", eða jafn-

vel „Ást í djúpgerð".

Mér finnst málið vera komið í hreint

óefni, jafnvel tapað. En ævisögurítari minn

hlýtur að hafa fengið'bjartsýnina í vöggu-

gjöf því enn heldur hún áfram að leita fyr-

ir sér.

„Eitthvað hlýtur þú að hafa gert af þér,

Þórður minn. Ekki ertu bindindismaður."

Ég tekst allur á loft. Loksins, loksins virð-

ist rofa til.

„Nei, ekki aldeilis," segi ég, „öðru nær."

Og nú sé ég ritara minn koma sér fyrir

með hljóðnemann.

,tÞú drekkur sem sé mikið."

Eg sé strax að ævisögu minni tilvonandi

hefur í skyndi verið valið nýtt og tælandi

nafn, eins og „Ævisaga Þórðar Helgasonan

Á völtum fótum" eða „Ævisaga Þórðar

Helgasonan Tvöfaldur asni".

„Þú drekkur sem sé óheyrilega," heyri

ég ritarann minn fagra segja. „Það kemur

fyrir," segi ég feginn að geta einhvern tíma

gert þessari stúlku til geðs.

„Guði sé lof," segir hún, „þá skulum við

byrja. Þetta lítur vel út."

„Það er bara einn galli," segi ég aum-

ingjalega. „Ég man bara aldrei eftir neinu

sem gerist við slíkar aðstæður, — sem er

víst eins gott skilst mér."

Og nú sé ég að þolinmæði ritarans tilvon-

andi þrýtur með_ öllu — og lái henni það

hver sem vill. Ég get ómögulega álasað

henni þótt hún æpi nú framan í mig:

„Er það nú ævi! Hvernig væri að við

kölluðum ævisöguna þína, Þórður minn,

„Komið að kofanum tómum".

Svo rýkur hún á fætur, hendist út og

skellir hurðinni á eftir sér. Draumurinn

minn verður á milli.

Þannig fór það þá. Þjóðin er ekki enn

reiðubúin að taka við æviminningum mínum

eins og þær gætu nú komið sér vel á erfið-

um tímum. En tímarnir virðast ekki hlið-

hollir ævi minni. Eða kannski er ævi mín

ekki alveg í takt við tímana.

En ég á mér enn drauminn.

ÞÓRÐUR HELGASON

LESBÓK MORGUNBLAÐSINS    7. JANÚAR 1989    3

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20