Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						Úr sögu Grundarstígs
Frá Kafteins-Gunnu
til Thorsbræðra
fyrri grein um Grundarstíg var fjallað um götuna milli
Spítalastígs og Bjargarstígs, en nú verður haldið
áfram að lýsa fólki og húsum við þessa hljóðlátu
götu í Þingholtunum í Reykjavík, sem sumir Reyk-
víkingar vita ekki einu sinni hvar er. Margir lista
menn komu við sögu í fyrri greininni en
þeir bjuggu ekki síður í suðurenda götunnar
eins og nú verður frá greint. Þar var reynd-
ar innan um og saman við annað skemmti-
legt fólk, en sumt ærið sérkennilegt.
Síðari hluti.
Bak við hús Thorsbræðra
var var stórt hesthús og
ikki skorti þjóaustulið,
Þar voru hestasvdnn,
einkabílstjórar,
sendisveinar og
vinnukonur. En í Sílóam
bjó Einar Benediktsson,
skáld, um tíma í pínulitíu
herbergi, þar sem ekkert
komst fyrir nema rúmið
hans. Þar lá hann oft illa
drukkinn.
EftirGUÐJÓN
FRIÐRIKSSON
ÞJÓFAFÉLAGIÐ
Á LITLA-BERGI
Á Grundarstíg 11 er mikið og myndarlegt
stórhýsi en þar var áður bær sem hét Litla-
Berg eða Syðsta-Berg. Þar var upphaflega
torfbær, reistur af Birni Bjarnasyni árið
1851 en seinna kom þar svo steinbær. I
dálitlu koti hjá Litla-Bergi bjuggu tvær
kvensur árið 1876, þær Níelsína Hansdóttir
og Guðrún Halldórsdóttir, kölluð Kafteins-
Gunna af því að hún hafði komist í náin
kynni við sjómenn af útlendum skipum. Þær
Níelsína og Kafteins-Gunna voru í kunnings-
skap við fleiri konur í bænum, sem misjafnt
orð fór af, svo sem Siggu tólfræðing, Gunnu
hálffullu og Gunnu Bergmann og skutu
stundum skjólshúsi yfir þær á Litla-Bergi.
Af þessum konum öllum er kostulegur
þáttu í Islensku mannlífi eftir Jón Helgason
ritstjóra. Eitt sinn var Níelsína á Litla-
Bergi yfirheyrð vegna óupplýsts stulds í
Veghúsum í Skuggahverfi, sem Veghúsa-
stígur er kenndur við. Segir svo frá þeim
atburði hjá Jóni:
„Saffg Níelnínu þótti grunsamleg og var
afpáðif að pra þjéfaleit hM hennj: vepu
lépegluhjenap eappins, Mmím Ápnason
eg Jón Sepgfipðinpp, senip jmm epinia
al MteBepgi: Pm §ta!lsystup vofu M heim
kemnap eg epugðu§t heleup illa viff hnýfmi
legpeglujijenanna: 8e?ðu þ»p allmitónnaðr
súg að þjonum réttvísinnaP, Og SÍÖkkti KaB^
eins-Gunna fyrir þeim ljósið svo að þeir
fengu ekki komið fram fyrirætlun sinni, því
að eldspýtur voru ekki við höndina. Pór þá
annar lögregluþjónninn til  bæjarfógetans
og fékk leyfi hans til þess að fresta þjófaleit-
inni til morguns, þar sem talið var, að bæði
þyrfti að rífa móhlaða og sundra heyi, ef
til hlítar skyldu kannaðir allir felustaðir á
Litla-Bergi. En ekki þótti ráðlegt að láta
konurnar leika lausum hala um nóttina, því
að við búið var, að þær bæru 'þá á brott
þýfi, er vera kynni í fórum þeirra. Voru því
menn settir til að vaka yfir þeim og gæta
þeirra um nóttina. En ekki er þess getið,
hvernig samkomulagið var í kotinu þá nótt.
Morguninn eftir var gerð rækileg leit.
Fannst þá koffort grafið í öskustó undir
hlóðunum, og var í því kjöt og nokkuð af
fatnaði, sem teitarmenn ætluðu, að þær
Níelsína og Gunna ættu ekki.
Við þennan fund féll Níelsínu allur ketill
í eld. Hún sá sér þann kost vænstan að
kannast við stuldinn í Veghúsum, og kvað
hún Kapteins-Gunnu hafa opnað skemmu
Ásbjarnar (Sæmundssonar) með verkfær-
um. Gunna sagði aftur á móti, að Níelsína
hefði leitast við að ginna sig til þjófnaðar
og lést sjálf lítið hafa komið við sögu. Smám
saman játuðu þær þó á sig þjófnað á eigi
færri en þrettán stöðum. Höfðu þær nálega
alltaf leitað fanga í hjöllum og skemmum
og einkum beitt þeirri aðferð að krækja í
fatnað út á milli hjallarimla. Vildi þó lengi
við brenna, að þær kenndu hvor annarri um
þær ávirðingar, er á þær sönnuðust."
Eins og áður sagði er nú stórhýsi á Grund-
arstíg 11 þar sem áður var Litla-Berg og
kofi þeirra Níelsínu og Kafteins-Gunnu. I
stórhýsinu þjuggu fyrr á öldinni ekki ómerk-
ari menn en Magnús Sigurðsson banka-
stjóri Landsbankans, Magnús Jónsson dós-
ent og alþingismaður og Friðrik Magnússon
kaupmaður en sá síðastnefndi var með efna-
gerð í húsinu og framleiddi þar Evu-vörur.
I kjallaranum á horninu voru verslanir, svo
sem verslunin Skálholt á þriðja áratugnum.
Áfast við stórhýsið á Grundarstíg 11 er
lítið og mjótt tvílyft hús. Þar bjó þýski lista-
maðurinn Dieter Rot, er hann var búsettur
á íslandi, og hafði mikil áhrif á íslenska lista-
menn. Hartn er nú meðal þekktari lista-
manna í Evrópu.
Á Grundarstíg 12 er nýlegt stórhýsi og
sjoppa niðri. Þarna var áður lítið verslunar-
hús sem dansk-þýski gyðingurinn Oben-
haupt reisti árið 1916 en íbúðarhús hans,
sem nú hýsir Borgarbókasafnið, er rétt fyr-
ir neðan. í verslunarhúsi Obenhaupts versl-
aði lengi Ágúst Thorsteinsson kaupmaður
en síðar Steinunn Pétursdóttir.
HÚSJÓNSTRAUSTA
Á Grundarstíg 15 eru tvö samhliða hús,
tvflyft steinhús norðar og einlyft múrhúðað
timburhús sunnar. Stór gluggi er á efri hæð
steinhússins og þar blasa við höggmyndir
inn um gluggann og utan á húsinu er fag-
Syðsti hluti Grundarstigs. Brána húsið er nr. 19. Þar bjuggu Stephensenar, enda var
það kallað Viðey. Fjær sést timburhúsið Skáli. Þar var aður Siggukot.
Lengst til vinstri er stórhýsið á nr. 11 þar sem áður var Litla-Berg. Þar gerðu þær Nielsína og Kafteins-gunna garðinn
frægan. Mjón húsið við hliðiaa var aðsetur listamannsins Dieter Rot meðan hann bjó á íslandi. Þá kemur hás Ríkharðs
Jónssonar myndhb'ggvara og stendur vinnustofa hans enn óhreyfð þó að Ríkharður sé fyrir löngu genginn til feðra sinna.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16