Tímarit.is   | Tímarit.is |
Search | Titles | Articles | News | About | FAQ |
login | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblađsins

and  
M T W T F S S
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | TXT  |
Open in new window:
PDF  | HQ_PDF  | TXT  |

Main publication:

Morgunblađiđ


Vertical fit


You need the Adobe Reader Plugin to display this page


get Adobe Reader



Lesbók Morgunblađsins

						

Leiðirnar að

guðdómmim

erumargar

sumardaginn fyrsta fyrir tuttugu árum var

stofnað nýtt trúfélag á íslandi er kenndi sig

við hina fornu Æsi. Það öðlaðist opinbera við-

urkenningu ári seinna. Fyrstu árin vöktu fé-

lagsmenn og gerðir þeirra athygli fjölmiðla

og voru teknar mátulega alvarlega. Margir

töldu þetta algjört furðufélag sem stundaði

skrípalæti og drykkju. Eða félag um þjóðern-

isrómantík sm vildi endurvekja menningu

sögualdar.

Á undanförnum árum hefur hér eins og

annars staðar á Vesturlöndum risið upp mik-

ill áhugi á dulspeki og trúmálum. Sumir hafa

talið það gamlar lummur í nýjum fjölmiðlaum-

búðum frá Ameríku en margt hefur verið

grafið upp sem kenna má við heiðni, eins og

seiðmenning, kukl og stjörnuspeki. Lítið hefur

heyrst frá hinu íslenska Ásatrúarfélagi í þessu

andlega flóði. Ég bað því Jörmund Inga að

segja frá starfi og trúarlegum meiningum

ásatrúarmanna.

Hvemig stendur á því að frekar hljótt hef-

ur verið um Ásatrúarfélagið í fjölmiðlum hin

síðustu ár, var þetta bara sprell og bóla?

Bæði er það að áhugi fjölmiðla dvínaði og

við ákváðum að halda okkur frá þeim um

tíma til að ná áttum. Það er oft erfitt og

þreytandi að þurfa sífellt að tjá sig um hluti

eins og trúmál sem maður vill gjarnan vita

meira um sjálfur áður en er kennt öðrum.

Við vildum líka komast að því hvort hinn

miklu áhugi sem félaginu var sýndur væri

raunverulegur eða búinn til af blöðunum.

Sumir voru þess fullvissir að þetta væri bóla

og stofnun félagsins fjölmiðlasprell og ekkert

annað.

Nú hafíð þið verið að koma upp á yfirborð-

ið aftur. Hvað olli þessum sinnaskiptum?

Við teljum okkur hafa komist að því við

þetta þagnarbindindi, sem hefur nú reyndar

ekki. verið algert, hafi áhuginn fyrir félaginu

síst minnkað og t.d. hefur félagafjöldinn auk-

ist meira hjá okkkur en öðrum trúfélögum

en það er nú reyndar enginn raunhæfur

mælikvarði. Það ánægjulega er að mikið af

ungu fólki hefur bæst við og nýjar hugmynd-

ir kviknað. Meiri menn en við hafa staðnað

á skemmri tíma en tuttugu árum.

Er nokkur eining innan félagsins um hvað

þið standið fyrir og hvernig iðka á þennan sið

í dag?

Alls ekki, en það hefur alltaf verið gengið

út frá því að félagið skiptist í deildir eftir

skoðunum manna og trúariðkunum. Skárra

væri það nú að við sem játum trú á æsi alla

og ásynjur, auk álfa, vætta, stokka, steina

og fleiri guði skiptumst ekki í flokka eftir

skoðunum. Þegar hinir kristnu sem segjast

trúa á einn guð skiptist í fleiri fylkingar en

nokkur getur talið og talast varla við að auki.

Heldur þú að þessi aukni félagafjöldi teng-

ist auknum áhuga á andlegum málum og

Rætt við JÖRMUND

INGA Reykjavíkurgoða

um inntak hins norræna

siðar og Ásatrúarfélagið.

Eftir ÞORRA

JÓHANNSSON

Frá sumarblóti á Þingvöllum: Reynir Harðarson, lögsögumaður, Sveinbjörn allsherjar-

goði, Halla Arnar, "Freyja ásatrúrmanna" og Jörmundur Ingi, Reykjavíkurgoði.

Talið frá vinstri: Sveinbjörn Beinteinsson, allsherjargoði, Ragnar Thorset skipstjóri

á Gaju og Jörmundur Ingi, Reykjavíkurgoði. Myndin er tekin þegar skipstióranum

var afhent stytta af Nirði. Styttan er eftir Jörmund Inga.

öðrum kostum í trúmálum síðari árin?

Bkki beinlínis, en þetta er þó af sömu rót-

um. Það sem ég meina er að ástæðan fyrir

því að ungt fólk leitar nú aftur til trúarbragð-

anna er að það hefur misst fótfestuna, fólk

finnur að það vantar eitthvað í líf þess. Eitt-

hvað sem því finnst það þekkja án þess að

vita hvað. Síðan leitar fólk til þeirra sem

hæst láta. Hér eru gefin út ógrynni af bókum

um dulræn efni, „heimsfrægir" indverskir

gúrúrar og alheimsfrelsarar halda námskeið,

kenna mönnum að slaka á og biðjst fyrir á

sanskrít sem þeir venjulega kunna þó ekki

sjálfir. Erlendir kraftaverkamíðlar, reiki-

meistarar, stjörnuspámenn, undrakristallar,

austurlensk klausturmatreiðsla, eitthvað sem

heitir Mikaelfræði og svo auðvitað gamlar

lummur eins og Edgar Casy og fleiri spá-

menn. Það má þó enginn skilja orð mín svo

að ég líti á allt þetta sem svindl og loddara-

skap, ef einhver treystir sér til að fínna svar-

ið við lífsgátunni í þessum fræðum þá er það

ágætt.

En þeir sem hætta sér aldrei út í eða gef-

ast upp í kraðakinu fínna sína eigin leið. Ef

þeim finnst þeir eiga samleið með okkur, þá

finna þeir okkur og það verða þeir reyndar

að gera því við stundum ekki skipulagt trú-

boð né reynum að snúa fólki.

Er félagið þá ef til vill þröngur hópur sér-

vitringa í leit að fornri og þjóðlegri rómantík

í anda nítjándu aldar?

Nei, en það hefði auðvitað getað litið út

þannig á tímabili. Staðreyndin er hins vegar

sú að hjá upphafsmönnum félagsins var þetta

fullkomin alvara frá byrjun og höfðum við

flestir reyndar talið okkur ásatrúar lengi fyr-

ir stofnun félagsins. Ég persónulega leit þó

í upphafí frekar á félagið sem hagsmunasam-

tök heiðinna manna.

Sem aðhyllast þá heiðni í víðustu merkingu?

Já, frekar en ég hafi séð það sem trúfélag

í þeim skilningi sem kristnir leggja í orðið.

Núna lít ég hins vegar á Ásatrúarfélagið sem

trúfélag en með öðrum formerkjum en hinir

kristnu.

Nú er ekki mikið vitað um helgisiði nor-

rænna manna til forna, hvernig vitið þið

hvernig blót eiga að fara fram?

Við höfum ákaflega lítið til að styðjast við.

Það er minnst á blót i okkar fornbókmenntum

en lítið á því að græða. Þegar við ákváðum

að halda okkar fyrsta blót reyndum við að

fara varlega. Láta blótsiði þróast hægt og

rólega. Raunin varð sú að siðirnir mótuðust

ört í byrjun og hafa lítið breyst. Nú er svo

komið að sumum félagsmönnum finnst að þar

eigi engu að breyta. Annað hvort höfum við

verið svona afspyrnu klár í upphafi eða fast-

heldni á siði eru innbyggð í öll alvöru trúar-

brögð. Mér fínnst það líklegri skýring en sú

fyrri. Annað er athyglisvert í þessu sambandi

að ásatrúarmenn erlendis hafa þróað með sér

keimlíkar athafnir án þess að vera í sam-

bandi við okkur.

En hvað er þá blót?

í mótvægi við sjálfa framsetninguna eða

athöfnina þá held ég að það hafí aldrei vafíst

fyrir okkur hver grundvöllur blótsins var. Ég

lít svo á að heimurinn sé tvískiptur í eðli sínu,

skiptist í uppbyggjandi öfl, æsi, og hin eyð-

andi öfl sem við köllum jötna. Mitt á milli

þessara afla er svo Loki sem beislar niðurrif-

söflin.

Ásatrú eða heiðni er í grundvallaratriðum

ekki annað en að gera sér grein fyrir þessari

tvískiptingu og skipa sér í lið ása. Það gerir

maður best, að mínu viti, með því að vera

sjálfum sér samkvæmur, lifa í sátt við náttúr-

una, umgangast hana með virðingu og hlíta

allsherjarreglu.

Heiðinn maðurtekur jafnan ábyrgð á sjálf-

um sér og öllum sínum gerðum. I blótathöfn-

inni sjálfri er hins vegar endurtekin hinn ei-

lífí hringur sköpunarinnar sem við sjáum í

allri tilverunni. Sólin kemur upp að morgni,

vermir jörðina og nærir, sest síðan að kvöldi.

Við sjálf og allt líf fæðist, lifir og deyr og

eins er með jörðina og alheiminn. Allt lætur

undan fyrir niðurrifsöflunum en það þýðir

hins vegar ekki að við eigum að gefast upp

fyrir þeim. Við berjumst áfram við hlið guð-

anna og það staðfestum við í blótinu í viður-

vist þeirra.

Eru þá öll blót eins?

í stórum dráttum já. Hringurinn sem er

myndaður af sköpun, viðhaldi, hnignun, enda-

lokum og nýrri sköpun er alltaf til staðar í

blótinu. En við erum stðdd á mismunandi

stöðum í hringnum eftir því hvaða blót er

um að ræða. Fyrsta blót ársins er hin fornu

áramót sem eru jafndægur á hausti. Það er

blót upphafsins, tilurð efnisins og hinnar

fyrstu reglu í alheimi. Annað blót er jólablót,

sköpun ljóssins. Hið þriðja er vorblót, sköpun

lífsins. Pjórða blótið er svo tileinkað hinni

æðstu reglu, meðvitundinni og mannlegri

hugsun. Það er haldið á Þingvöllum við Öx-

ará á Þórsdegi, þá níu vikur eru af sumri.

Síðan lokast hringurinn aftur við fímmta blót-

ið, endalokin og endurnýjunin fellur saman

við fyrsta blótið. Hringnum er lokað.

En þetta sem hér er lýst er aðeins eitt lag,

lögin eru miklu fleiri. Til að mynda er haust-

blót uppskeruhátíð, jólablótið er hátíð hinnar

ósigrandi sólar, vorblótið er hátíð frjóseminn-

ar og hins nýja gróðurs. Sumardagurinn fyrsti

er forn hátíðisdagur og hátíð barnanna. Mið-

sumarblótið að Þingvöllum er hátíð mannlegr-

ar hugsunar og þeirra reglna sem majinlegt

samfélag setur sér. Þá eru lögin endurnýjuð

á Lögbergi.

Út frá þessu má spyrja hvort svona forn

og heiðin náttúrutrú sé ekki tímaskekkja í

					
Hide thumbnails
Page 1
Page 1
Page 2
Page 2
Page 3
Page 3
Page 4
Page 4
Page 5
Page 5
Page 6
Page 6
Page 7
Page 7
Page 8
Page 8
Page 9
Page 9
Page 10
Page 10
Page 11
Page 11
Page 12
Page 12