Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						ann á nóttinni þegar ljós höfðu verið slökkt

í húsinu og flæddi um öll gólf uppi einsog

köld dalalæða, gleypti húsgögnin, leitaði að

einhverju lifandi að baki herbergishurðanna

og þegar það fyndi lífsmark, træði það sér

inn, fíkraði sig áfram í átt að rúminu henn-

ar, safnaðist undir það, þreifaði loðnum lúk-

um uppí það og biði eftir því að hún sofnaði

til þess að gleypa hana. Og hún hrökk upp

við vondan draum, í svitabaði, fálmaði í fáti

eftir náttlampanum að kveikja ljósið til þess

að hrekja þessa óværu burt og dró sængina

uppað höku, einsog til þess að verja sig bet-

ur. Og hún tók uppá því að láta öll ljós loga,

bæði niðrí kjallara og uppá efri hæðinni, jafn-

vel luktirnar yfir garðhliðinu og útidyrunum.

Strax og tók að skyggja var hún búin að

kveikja; þegar nær dró jólum loguðu ljósin

orðið allan sólarhringinn. En þá sjaldan að

henni tókst að stugga öllu burt, lánaðist að

sofna í friði, hrökk hún upp um miðja nótt

við vælið í strákgemlingnum eða þá að Marta

litla kveinkaði sér.

Hún finnur ljósið blossa í höfði sér, fínnur

þúsund flugelda springa út í skærum unaðs-

ljóma sem fyllir ennið skini, lýsir upp gagn-

augun, flæðir frammyfir augun, grípur

harðnaðar geirvörturnar, hleypur kítlandi

frammí fingurgómana, sprettur fram einsog

leiftrandi rafstraumur á utanverðum lærun-

um, skýst niður fæturna útí tær og ólgar

merlandi í skauti hennar fylltu honum; og

ljósið verður að samhljóma ópi þeirra beggja

þegar aldan rís sem hæst og fellur fram með

hvítfyssandi ofsa. Og þótt ástríðan fjari út

lifa glæðurnar áfram í höfði hennar, ylheit-

ar, deyfandi, sefandi. Og hún sofnar í örmum

Jóhannesár. «-

-Æ, þetta eru sko jól! Og byrja strax á

þorláknum! Mikið er ég fegin að þið skylduð

koma inn í morgun, skylduð hætta við að

vera úti yfir hátíðirnar.

Margrét hlær lágt og strýkur blíðlega um

stutt og grátt alskegg Jóhannesar, lagar með

vísifmgri og löngutöng vinstrihandar gráyrj-

aðan lokk fallinn frammá sæbarið enni skor-

ið djúpum þverrákum og horfir í heiðblá

augu honum. Hún finnur ylinn frá stæltri

nekt hans við hlið sér í hjónaruminu streyma

inní beran líkama sinn, nývöknuð undir dún-

sænginni, enn með glóðina í sér eftir ástar-

fund sem hún hefur beðið með óþreyju allan

þennan dimma desembermánuð.

-Nú ertu Ioksins kominn, Jóhannes, Jó-

hannes minn! Nú er loksins ljós eftir allt

þetta myrkur. Sjáðu bara, það hefur meirað-

segja létt til úti núna um hádegið eftir snjó-

komuna í nótt og morgun! Sjáðu bara þessa

hvítu birtu sem flæðir innum gluggann til

okkar, lýsir upp heiminn okkar og skín líka

á dóttur okkar litlu sem sefur þarna í vögg-

unni sinni. Æ, ég vildi óska þess að þú vær-

ir alltaf í landi, alltaf hjá mér, alltaf með

þetta ljós!

-Svona, elskan mín, ég er alltaf hjá þér,

alltaf með hugann við þig þótt ég sé langt

útá sjó; langar alltaf í land til þín. I hvert

skipti sem ég fer í koju í þessum túrum okk-

ar verður mér hugsað til þess að gott væri

að hafa þig uppí hjá mér einsog nú. Þá er,

erfiðara að vera á sjó en í verstu brælum.

Og hvað gæti ég gert í landi? Ég er ansi

hræddur um að um leið og ég hætti að stíga

ölduna væri ég farinn að tvístíga órólegur

yfir því að þurfa að fara að stimpla mig ein-

hverstaðar inn og út, jafnvel klæðast jakka-

fötum og hálsbindi dags daglega. Þá yrði

það fljótt að dofna, fljótt að slökkna, þetta

ljós sem þú ert að tala um.

-En ég héldi því logandi, elsku Jóhannes

minn; mér finnst svo vænt um þig, fínnst

svo gott að hafa þig hjá mér.

Margrét hjúfrar sig uppað honum, strýkur

honum aftur um skeggið, horfir grábláum

augum sínum í hans einsog hún leiti þar

merkis um jáið sem hann tregast við að gefa.

-Finnst svo gott að hafa þig hjá mér!

Hann er í þann veginn að segja eitthvað.

En áður en orðin ná frammá varir honum

gellur við sár barnsgrátur í öðrum enda húss-

ins. Jóhannes sprettur á fætur allsnakinn,

tínir bláar nærbuxur uppúr fatahrúgu á gólf-

inu og fer í þær í snatri um leið og hann segir:

-Heyrðu, þetta er nafni litli. Hann hefur

vaknað aleinn og yfirgefinn, litli prinsinn,

og mamma hans ekki heima. Það er best að

afi líti snöggvast á litla karlinn sinn.

Og hann er rokinn fram og það er engu

líkara en að hann taki með sér ljósið því að

um leið og hann lokar dyrunum á eftir sér

dimmir skyndilega úti svo að birtan í herberg-

inu slævist, lognast útaf, deyr; hreinlega

sogast út gegnum hvít grisjutjöld gluggans.

Hörð snjóhögl taka að bylja á rúðunni. Mar-

gréti er allt í einu orðið kalt undir dúnsæng-

inni í rúminu.

Það var komið frammí miðjan janúar þeg-

ar hún ákvað að drepa Elísabetu fósturdóttur

sína og Jóa prins, litla karlinn hans afa síns,

þessa afa og föður sem var fullur af kvens-

æði og hafði ekki kunnað að geta son heldur

aðeins fjórar dætur. Ekki að Margrét settist

niður og tæki þessa ákvörðun formlega eftir

að hafa vegið slíkt og metið; myrkrið náði

einfaldega tökum á henni eftir að Jóhannes

var farinn á sjó með jólaljósin og dagleg

togstreita þeirra Elísabetar hafin að nýju.

Og Margrét tók að brugga ráð til þess að

koma þeim mæðginum fyrir kattarnef, eða

réttara sagt, hugur hennar fylltist allskonar

morðórum: hún læddist að þeim eina nótt

með stóra eldhúshnífinn, stakk þau bæði í

svefni og allt varð blóðrautt, rúm Elísabetar,

vagga Jóa, veggirnir í herberginu þeirra,

stofugólfið, og kjallarinn barmafullur af

rauðu, límkenndu blóði, blönduðu myrkrinu

sem þar hafði hreiðrað um sig; hún tók barn-

ið einn daginn þegar Elísabet var í vinn-

unni, bar það útí bíl, ók með það útað strönd-

inni þar sem svart bjargið rís hvað hæst

uppúr sjónum, lagði bílnum utanvegar, barð-

ist mót beljandi vindinum með það í fanginu

frammá bjargbrúnina, fleygði króganum í

ólgandi brimið fyrir neðan og skyndilega var

hvítt brimrótið orðið blóðrautt, allt hafið orð-

ið blóðrautt, og þegar hún kom heim aftur

sá hún blóðið í kjallaranum slettast uppí

gluggana og síðan hvolfdist það í rauðum

fossi yfir vélarhlíf og framrúðu bifreiðarinnar

þegar hún opnaði flennistórar bílskúrsdyrnar

með fjarstýringunni. Nei, ekki blóð. Kannski

eitur, rottueitur, eða refaeitur. Já, það væri

réttast að drepa þessa tæfu, þessa ógeðslegu

rottu og ungann hennar, á slíku eitri. En

hvar fengi hún eitur fyrir rottur eða refi?

Nei, ekki eitur. En lyf? Já, einsog í ævintýrun-

um, einhverja ólyfjan sem hún gæti lætt í

drykk prinsessunnar á bauninni og litla prins-

ins hans afa síns. Svefnlyf! Já, svefnpillur

væri hægt að fá hjá lækni. Hún gæti logið

upp einhverri sögu til þess að fá þrjá, fjóra

pakka. Eða hvað þyrfti hún að blanda miklu

útí pela krógans og útí mjólkurglasið sem

Elísabet var enn svo mikill kálfur að vilja

alltaf áður en hún fór í háttinn? Hvað mörg-

um svefntöflum til þess að þau sofnuðu

bæði svefninum langa?

Vindurinn feykir regninu með grimmd útúr

dimmu vetrarkvöldinu á eldhúsgluggann, flet-

ur slyddukennda dropa út á stórum vatnsfleti

rúðunnar, skekur hana ýlfrandi í verstu hvið-

unum, hleypur undir þakskeggið og rífur illi-

lega í það svo að allt húsið stynur undan.

Vatnið streymir niður rúðuna og Margrét sér

óljósa mynd sína speglast í flaumnum, bleikan

flekk sloppsins og föla kringlu svipmótalausr-

ar ásjónu - einsog ljósmynd úr skerpu - þar

sem hún stendur við gluggann með glas og

pela fyrir framan sig á borðinu, hvorttveggja

fyllt volgri mjólkurblöndu. Hún fínnur enn

hræðsluhrollinn hríslast um bak sér, óttann

sem sló hana þegar henni fannst myrkrið enn

einusinni læðast að sér inní svefnherbergi þar

sem hún sat og saumaði við hlið Mörtu sof-

andi í vöggunni sinni. Þessi ófögnuður hafði

ekki ónáðað hana um nokkurn tíma - ekki

síðan hún fékk svefnpillurnar - en nú í illviðr-

inu virtust ósköpin komin á stjá á ný. Og þau

komu henni í opna skjöldu; skyndilega var

gripið í hana, ekki um hálsinn einsog svo oft

við spegilinn heldur úlnliðinn - ískaldri krumlu

- svo að hún stakk sig á nálinni og missti

fmgurbjörgina af fingri sér eitthvert útí

myrkrið. Og hún rauk upp og hljóp í fáti

frammí eldhús þar sem hún geymdi pillurnar

og það komst aðeins ein hugsun að í höfði

hennar: hún yrði að frelsa sig undan þessum

hryllingi, yrði að láta til skarar skríða, yrði

að drepa þau; nú eða aldrei. Margrét vefur

sloppnum fastar að sér og stingur fjórum

tómum svefntöflupökkum í sloppvásana,

tveimur í hvorn, hrærir aftur í glasinu, skrúf-

ar túttulokið á pelann, hristir hann vel og

vandlega, lætur nokkra dropa falla úr tútt-

unni á innanverðan úlnlið vinstrihandar til

þess að prófa hvort drykkurinn sé hóflega

heitur og grípur síðan glasið. Og þá verður

henni aftur litið á spegilmynd sína í rúðunni,

rekur augun í móðukennt andlit sitt, neglir

þau gegnum það og vatnsglæruna útí óveðr-

ið, útí tómið, í þungum þönkum nokkra stund

og hrollurinn grípur hana aftur. pegar hún

kemur loks til sjálfrar sín á ný, snýr hún sér

ákveðin við og gengur með glas og pela að

dyrunum. Þar stansar hún, þröngvar brosi á

andlit sér, einsog hún setji upp grímu málaða

ýktum kátínusvip, og kallar útum gættina

hárri og ofleikinni gleðiröddu:

-Beta mín, pelatími fyrir Jóa litla! Ég var

að blanda í einn handa honum. Svo flóaði

ég svolitla mjólk handa þér í leiðinni. Ég

skil þetta eftir hérna á eldhúsborðinu: ég

ætla að gefa Mörtu litlu brjóst inní hjónaher-

bergi einsog vanalega. Blessuð komið þið nú

og fáið ykkur þetta áður en það kólnar.

En hún hefur vart sleppt orðinu þegar hún

heyrir skaðræðisóp kveða við einhverstaðar

frammi, örvæntingarfullt óp sem skyndilega

blandast sárum barnsgráti - það er Marta

litla - og áður en Margrét nær að bregðast

við stendur Elísabet í eldhúsdyrunum með

hágrátandi stúlkubarnið í fanginu:

-Hún... hún... hún var alveg a^ð kafna...

öll orðin blá í framan... en ég... mér... mér

tókst að slá uppúr henni þessa fíngurbjörg...

Höfundur býr í Madrid.

HALLDOR

GUÐJÓNSSON

Hausf

Nepjukaldir um núpa

næða vindar og gnauða.

Drungaleg yfír dröngum

dragast skýin í bogum.

Úlfgrá þokan með ýlfri

úrsvölum vætir tárum

lyngið, sem hafði lengi

Ijómað í sumarblóma.

Haust fer að og hastir

hvæsivindar blása.

Sólmánaða sæla

senn á enda runnin.

Blómskrýtt landið undir sumarsólu

sölnar, bliknar fyrir haustsins

gjólu.

Draumværð kyrrð und himins

heiðu tjaldi

hnikar fyrir tímans skuggavaldi.

Flykkja sér í flokka

fastir sumargestir.

Máli sínu mæla,

móti suðri líta.

Kveðja vini, hlíðar, holt og dali,

hefja ferð um loftsins bláu sali.

Vængjum lyfta, út frá strönd til

stranda,

stefnuvissir beint til hlýrri landa.

Ljúft er samt að lifa,

litir þó að breytist.

Andar sumaryndi

enn í sálum manna.

Haustkvöld rómuð, friðsæl, björt

og fögur

faðminn breiða yfir land oggjögur.

Hrímköld nótt'þó veki vetrarkvíða,

vorþrá býr í hjörtum allra lýða.

Höfundurinn varð 100 ára 30. apríl sl.

Hann er frá Smádalakoti í Flóa, en var

um tíma skólastjóri í Vestmannaeyjum.

Ljóð hans voru gefin út fjölrituð á aldaraf-

mælinu.

HERMANN R.

JÓNSSON'

Elska

hann

Ég dái skuggann

skuggann minn.

Þar er ég

maður

án alls

nakinn.    .

Þar er ég

maður án

andlits

tilfinninga.

Þar

í skugga mínum

verður hjarta mitt

aldrei sært

né sál mín.

Ég dái

skuggann minn.

Elska hann.

Höfundur er sölumaður í Reykjavík.

HRAFN A.

HARÐARSON

Steinn

Steinarr

Eins og Steinn

geng ég hríng eftir hring

í kríng um allt sem er

og innan skamms

er aldrei aftur allt

sem áður var.

Steinar.

Höfundur er bókasafnsfræðingur í

Kópavogi.

LÁRUS MÁR BJÖRNSSON

Ástirjökla

Og þú varðst til

undir Jökli.

Varðst svo ótrúlega

mikið til,

að engin Ijósmynd

fær sýnt þig

svart á hvítu.

Engin orð málað þig

í vatnsbláu litunum

mínum.

Og þessi varðeldur

sem heldur augum mínum

opnum: Ást mín

var slysaeldur sem kviknaði

undir öðrum jökli,

óravegu frá þínum.

Og svo mættust þeir     '

fæðingarjökuUinn þinn

og ástarjökullinn minn,

fóru með ljóshraða

um iandið, ölvað af birtu.

Þar elskuðumst við lengur

á mosagrænu hörundi

hraunsins,

brenndum landið .

með berum fótum okkar

og hlógum í mjólkurhvítrí

Og þeir komu,

báru okkur til sjávar,

vermdu okkur

í ísfaðmi sínum.

Nærðu losta okkar á sögum,

af frumstæðum ástum

jökla.

dögg.

Höfundur er skáld og Ijóðaþýðandi. Ljóðið er endurbirt vegna þess að síðustu línurn-

ar þrjár urðu af einhverjum ástæðum viðskila við birtingu þess í Lesbók 2. sept. sl.

Leiðrétting

í Lesbók 2. sept. sl. birtist ljóðið „Röfun" eftir Örn Úlfar. Þar var siglt undir

fölsku flaggi án þess að blaðið vissi um. Nú hefur komið í ljós að höfundarnir

eru tveir, Ellert Þór Jóhannsson og Guðmundur Erlingsson, en Örn Úlfar hins-

vegar dulnefni. Það skal tekið fram að Lesbók birtir ekki ljóð eða annað und-

ir dulnefnum og ber höfundum að láta fullt nafn fylgja, þegar ljóð eða annað

efni er sent Lebók með birtingu fyrir augum.

10

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12