Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						Franski málarinn Jgques Monory er einn gf frumkvöólunum í evrópskri popplist og bar einna hæst

í röðum listmálara á 7. áratugnum. Verk hans eru títt á alþjóðlegum sýningum og einkasýningum í

-----------------.-------------------------------------------------------7---------7-----------------7--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Evrópulöndum og New York. ELIN PALMADOTTIR hitti Jaques Monory þar sem hann var að setja upp

____________á Kjarvalsstööum sýningu á verkum sínum sem veróur opnuö á laugardag.

MYNDIN

ERMÉR

RÁÐGÁTA

SÝNINGIN á Kjarvalsstöðum ber yfír-

skriftina Kuldi, en flestar myndirnar

hafa titilinn Ráðgáta. Við göngum um

salinn, sem er þrískiptur, þar sem

hallast upp að veggjum gríðarstórar myndir

og hins vegar 48 myndir sem verða hengdar

upp í samfellu. Öll eru verkin unnin á sl. þrem-

ur árum. Manory kveðst mála mikið í mynda-

syrpum. Þarna er hann að fjalla um „Ráðgát-

una", bæði í sýningunni sem heild og í sér-

stakri myndaröð innan hennar.

Til skýringar flettum við í gegn um stóra

og mikla bók um feril hans frá 1955 til 1986,

með myndum og greinum og aftast eru margra

blaðsíðna listar með sýningum hans, myndum,

uppákomum og kvikmyndum sem hann hefur

gert frá 1965 og fram undir þetta. En tvær

myndavélar með myndböndum um hann og

eftir hann verða í gangi á sýningunni á Kjarv-

alsstöðum.

Fyrsta syrpan í bókinni er frá 1968 og ber

heitið „Dauði". Þá hafði listamaðurinn verið á

Kúbu sem varð nokkurt áfall. „Það voru þess-

ar myndir sem gerðu mig þekktan um alla

Evrópu," segir hann blátt áfram. Hann hafði

að vísu verið í listaskólum og sýnt áður í Par-

ís, en tímamót urðu við sýninguna í Nútíma-

listasafninu í París. Þar sló hann í gegn og

það varð upphafið á frægðarferli hans. Mynd-

irnar vöktu mikla at-

hygli eftir þessa sýn-

ingu í Þýskalandi, á

Italíu, og yfirleitt um

alla Evrópu.

Upp úr því var Mo-

nory stjarnan í mynd-

listarheiminum, og

ásamt Erro í broddi

fylkingar hinnar nýju

poppstefnu, sem tók

við  af Parísarskólan-

um, með nýja realismanum og frásagnamál-

verkinu. Hann kvaðst hafa tekið þátt í 67-

bylgjunni, sem m.a. lét til sín taka um Víetnam-

stríðið, svo sem sjá má af næstu myndasyrpu

hans frá árunum 1969-71. Upp úr því sýndi

hann í New York og gerði þá líka myndafílm-

ur. Það kallar á spurningu um muninn á evr-

ópskri og amerískri popplist. Monory segir einn

þáttinn í þeim mun vera að í Ameríku beindist

popplistin að því að vera lofgjörð um neyslu-

menninguna, eins og hún birtist í amerísku

samfélagi, þó svolítið bregði að vísu fyrir gagn-

rýni líka. En í Evrópu sé hún alltaf gagnrýni

á samfélagið. Hann sjálfur og félagar hans

máluðu á gagnrýnum nótum og það gerir hann

enn. Þótt hann sýndi í New York, tekur hann

Evrópu auðheyrilega fram yfír.

Morgunbloðið/Kristinn

FRAIMSKI málarinn Jacques Monory á Kjarvalsstöðum.

i draumkenndum bláma

Jaques Monory hefur málað ýmis mikilvæg

verk sem sýna að hann hefur fundið sér nú-

tímaform til að mála söguna. Hann kveðst

alltaf segja sögu, túlka veruleikann á hverjum

tíma. „Heimurinn er stórkostlegur og hræðileg-

ur í senn. En það sem ég vil segja er að ef til

vill sé hann viss blekking, okkur sé að dreyma.

Þessvegna nota ég mjög oft bláan lit í myndun-

um mínum, eins og þú sérð hér í miðrýminu

á sýningunni og jafnvel í myndböndunum. Það

er litur draumsins. Þarna er syrpa lögreglu-

eða sakamálamynda og þó þar sjáist títt byss-

ur og ýmislegt skelfílegt er það í draumkennd-

um biáum lit. Ef að er gáð má fínna í þeim

flestum fólk að faðmast. Meira að segja hér

í horninu mig sjálfan að kyssa konuna mína,"

segir hann kíminn.

I syðsta hluta salarins eru m.a. þrjár gríðar-

stórar myndir. Hann segir tilefni þeirra spurn-

ingu sem beint var til hans: Hvaða ósk áttu

fyrir framtíðina? Fyrsta myndin heitir „í gær"

og sýnir eindahraðal, þar sem slíkir ógnar-

hverflar breytast með ógnahraða og úreldast.

Næsta mynd er „Nútíminn" og sú síðasta nefn-

ist „Á morgun". Þar er lifandi kominn draum-

urinn um að allt verði eitt blómskrúð.

„Áður málaði ég markvisst, þar sem hvert

einstakt málverk hafði skýra merkingu. Núna

mála ég án þess að vita hvernig myndin verð-

ur endanlega. Þessvegna kalla ég þetta ráðgát-

ur, myndirnar búa yfir merkingu sem ég næ

ekki að gera mér grein fyrir nema að hluta

til. Myndin er mér ráðgáta. Eg skil æ minna

í því af hverju ég geri hana. Má segja að það sé

í senn raunsæi og óraunsæi. Ég nýti mér raun-

veruleikann til að sýna skortinn á raunveru-

leika hlutanna. Nota raunsæið til að skilja

óraunsæið, ef svo má segja," segir hann.

Monory er þekktur fyrir að gera myndir sem

eru hugsaðar eins og sakamálaráðgátur í anda

leynilögreglusagna. Eins og tíðarandinn var á

sjöunda áratugnum var hann í upphafí ferils

síns upptekinn af skelfingum Víetnam-stríðs-

ins, sem svo leiddi með tímanum inn í frásagna-

málverk í anda lögreglumynda. Voru poppaðar

upp í sakamálasögur með heimspekilegum

hugmyndum, ef svo má orða það.

Jaques Monory hefur undanfarin 30 ár átt

sinn fasta sess í sýningarsölum hjá hinu þekkta

galleríi Maeght og myndir hans má jafnan sjá

á samsýningum og einkasýningum víðsvegar

um Evrópu. Nú er stór sýning í Pompidou-safn-

inu þar sem hann kemur við sögu. Einnig skip-

ar hann sinn sess í stórri sögulegri sýningu

sem nefnist „Málverkið í Frakklandi". En

hvernig stóð á komu þessarar stóru sýningar

hans til íslands? Hann segir að Erro hafí kynnt

hann fyrir Gunnari Kvaran á Kjarvalsstöðum,

en þeir höfðu áhuga á að sýna á íslandi þetta

tímabil í myndlistinni sem lítið hafði verið

kynnt hér. „Þeir vildu fá mann eins og mig til

að fylla það skarð," sagði málarinn að lokum.

ÞESSI STORI HIMINN, ÞESSI

VÍÐISJÓNDEILDARHRINGUR

BARBARA Westman kom til íslands

í fyrsta skipti síðastliðið haust ásamt

eiginmanni sínum, Arthur Danto

heimspekingi, en hann hélt fyrir-

lestur við Háskóla íslands um list Andy

Warhol. Þessi íslandsferð segir Barbara að

hafi verið sér bæði mikil og ógnvekjandi

reynsla.

„Það var svo margt hérna sem fangaði

athygli mína að það var nánast ógnvekj-

andi. Ferðin frá Keflavík til Reykjavíkur

varð mér eins konar opinberun. Eg sá allt

í einu að hverju ég hafði verið að leita í

verkum mínum undanfarin ár; þessi stóri

himinn, þessi víði sjóndeildarhringur. Sá sem

er búsettur í New York sér nefnilega aldrei

nema út í næsta vegg, það sést einungis

öðru hverju glitta í bláan himin á milli bygg-

inganna.

Hörö, grimm

og hráfeguró

Þessi ferð um klukkan hálf sjö að morgni

í septembermánuði var stórfengleg. Það var

dimmt og gríðarlegur himinn yfir úfnu

hrauninu sem tók á sig ýmsar kynjamyndir.

Litirnir voru göldróttir; purpuragrátt, djúp-

dökkt og öskurgrænt. Rigningin lamdi bílinn

að utan en aldraður bílstjórinn lét sér hvergi

bregða og sigldi okkur yfir svart malbikið.

Þetta land er ekki fallegt í sama skilningi

og aldingarðurinn Eden, fegurð þess er hörð

og grimm og hrá; maður skynjar að þetta

er erfitt land, maður skynjar miðaldirnar

og söguna - maður finnur fyrir þessu öllu

í hverju skrefi. Kannski er ég næmari fyrir

þessum hlutum vegna þess að ég er komin

af norrænu fólki."

Barbarq Westman heitir bandarísk listakona sem

heimsótti ísland síðastliðið haust í stuttan tíma og

varð fyrir svo miklum áhrifum að hún málaði f jölda

mynda af landinu. Myndirnar veróa til sýnis á Kjarv-

glsstöðum næstu vikur. ÞRÖSTUR HELGASON hitti

hana þar og ræddi vió hang um heimsókning.

BARBARA Westman.

Morgunblaðið/Þorkell

Landslagsáráltan

Barbara fékkst lengi við að hanna og

teikna bókakápur en kunnust er hún senni-

lega fyrir að hafa verið einn af aðalteiknur-

um tímaritsins The New Yorker. „Ég teikn-

aði forsíðumyndina á The New Yorker lengi

vel en fékk svo nóg af því vegna þess að

ég þurfti að fá meira rými; forsíðan var

hamlandi, maður var alltaf að teikna lóðrétt

og gat aldrei þanið myndina út. Ég hætti

því hjá tímaritinu og fór að mála aftur.

Brátt fór svo landslagsáráttan að segja

til sín og þegar ég kom hingað blossaði hún

upp. Þegar ég kom heim til New York

málaði ég sextán málverk á hálfum þriðja

sólarhring. Það varð eins konar eldgos, ég

var eins og Geysir og sletturnar fóru út um

allt - ekki bara á pappírinn."

Og veório!

„Þessi langa lína í fjarlægð með einstaka

fiskiþorpi, húsi, skýi, goshver - stórir pollar

og vatnsflákar - rigningin sem steyptist

yfir okkur. Minningin um allt þetta fór á

pappírinn. Hreini blái liturinn er ríkjandi,

ýmiss blæbrigði fjólubláa litarins, grænt.

Það vakti athygli okkar Arthurs þegar

við komum hingað núna að litirnir voru allt

aðrir en í haust; það var allt svart, grátt

og hvítt. Og mig langaði helst til þess að

fara að mála aftur, mála þessi nýju lit-

brigði. Þetta land er dásamlegt, stöðugum

breytingum undirorpið. Og veðrið! Það

breytist á augnabliki. Við erum búin að

vera hérna í nokkra klukkutíma og höfum

þegar séð að minnsta kosti þrjátíu tegundir

veðrabrigða. Ég hlakka til að móta þetta

allt í mynd þegar ég kem heim."

14    LESBÓK MORGUNBtAÐSINS ~ MENNING/LISTIR    22. FEBRÚAR 1997

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20