Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						VESTURFARASETRIÐ Á HOFSÓSI II
SÝNINGU undir nafninu Annað
land, annað líf, hafa sérfræð-
ingar frá Byggðasafni Skag-
fírðinga og Minjasafninu á
Akureyri unnið og sett upp í
Vesturfarasetrinu, ; en auk
þeirra hefur arkitekt, hönnuðir
og handverksmenn úr ýmsum
greinum komið að þessari uppsetningu.
Á sýningunni er dregin upp mynd af lífi og
hlutskipti fjölmargra Islendinga sem fluttu
vestur. Fjallað er um aðdraganda vesturferða
og helztu ástæður þeirra; greint frá þjóðfélags-
háttum og efnalegum aðstæðum á tímum vest-
urferðanna.
Sýningin er byggð á samspili ljósmynda,
texta og muna. Lýst er fatnaði og aðbúnaði
almúgafólks á síðustu áratugum 19. aldar.
Annáll árferðis sýnir hver áhrif veðurfarið
hafði og kort leiða í ljós hvaðan af landinu
vesturfararnir voru, hvar þeir námu land fyrir
vestan, svo og hver fjöldi vesturfara var ár
hvert. Við fáum hugmynd um væntingar vest-
urfaranna, undirbúninginn fyrir ferðina, að-
búnaðinn á útleið og veruleikann sem beið.
Áhrifamiklar eru prýðilega vel gerðar, stíl-
færðar leikmyndir. Ein þeirra sýnir kveðju-
stund við íslenzkan torfbæ, sjá síðustu Lesbók.
Ung hjón eru að kveðja og móðirin snýr sér
undan með unga dóttur sína. Þau eru í sínu
fínasta pússi, en kannski dálítið vafasamt við
þessar aðstæður að gömlu hjónin sem verða
eftir inni á baðstofugólfinu, er líka í fínum
sparifötum. Rúmið sem gamla konan situr á,
skarsúðin og kistan undir gluggaborunni til-
heyrir allt þeim hýbýlum sem nánast voru alls-
staðar eins á íslandi á 19. öld. Önnur leik-
mynd sýnir skuggalega vistarveru um borð í
einhverju Ameríkufaranna og á þeirri þriðju
ertáknræn ímynd nýja heimsins: Bjálkakofinn,
fyrstu hýbýli landnemanna.
Allt þetta rennur upp fyrir okkur með miklu
skýrari hætti þegar sögð er sagan af einstökum
mönnum, eða einstökum fjölskyldum. Nokkrar
slíkar sögur af fólki er hægt að lesa í stuttu
máli á safninu. Hér verður aðeins gripið niður
í þrjár þeirra og eina sem annarsstaðar er
fengin.
S jómannsekkjart Jóhanna
Jóhanna giftist Ólafi Guðmundssyni sjó-
manni árið 1883. Eftir að fyrsta barn þeirra
fæddist voru þau á sífelldum flækingi eins og
svo margar samtíðar fjölskyldur þeirra. Fyrst
voru þau í Reykjavík, þá á Akureyri, síðan í
Flatey á Skjálfanda og aftur í Reykjavík.
Eftir 15 ára hjónaband fórst Olafur í sjó-
slysi. Jóhanna var þá 36 ára gömul með sex
börn, það yngsta 3 ára. Hún brá á það ráð
að koma börnunum í fóstur og fara að vinna
og öngla saman peningum til að komast til
Ameríku.
Árið 1900 komst hún til Ameríku með fimm
börn með sér. Þar tók við látlaus og lýjandi
þrældómur frá morgni til kvölds og endalaust
flakk í leit að föstum samastað. Fyrsta árið
dvöldu þau í Winnipeg. Þar dó yngsta barnið.
Þá lá leiðin þvert yfir Kanada vestur til Point
Robert á Kyrrahafsströnd Bandaríkjanna, þar
sem henni bauðst ráðskonustarf hjá vesturís-
lenskum bónda.
Með þeim ágæta bónda eignaðist Jóhanna
eitt barn, en yfirgaf hann og lagðist í flakk á
ný, fyrst til Blaine og seinna til Saskatchewan
þar sem hún settist að og hóf búskap.
Jóhanna þraukaði og kom börnum sínum
öllum til manns. Hún seldi býlið er þau voru
öll uppkomin og flutti til Bellingham í Washing-
tonfylki. Hún dó 78 ára gömul árið 1941. Aska
hennar var flutt til íslands samkvæmt hinstu
ósk hennar og stráð í sjóinn út af Snæfellsnesi
þar sem Ólafur maður hennar drukknaði.
Ólafur riki á Vatnsenda
Ólafur Ólafsson frá Hraðastöðum í Mosfells-
sveit, f. 1841, erfði ungur jörðina Vatnsenda
í hinum forna Seltjarnarneshreppi og fór hann
að búa þar. Vatnsendi var landmikil kostajörð
og hlunnindin einkum laxveiði í Elliðaám sem
Ólafur leigði enskum laxveiðimönnum. Ólafi
og konu hans, Guðlaugu Guðmundsdóttur frá
Minna-Mosfelli, varð 13 barna auðið á bú-
skapartímanum á Vatnsenda, 7 þeirra lifðu.
Arið 1887 gjörbreyttust hagir fjölskyldunnar
er Guðlaug fékk heilablóðfall og dó. Ólafur
horfði dapur til framtíðar og var hann þó bet-
ur settur en almennt gerðist og jafnvel kallað-
ur Ólafur ríki. Kynni hans af útlendingum og
jákvæðar fréttir frá Ameríku urðu til þess að
hann ákvað að flytjast til Kanada.
Með andvirði Vatnsenda í peningabelti, fullu
FRÁ SÝNINGUNNI í Vesturfarasetrinu: Bjálkahús eins og margir íslensku landnemanna byggðu.
EFTIRGÍSLASIGURÐSSON                                         í
Verst var árió 1887. Þá var víöa matarskortur,
----------------------------------------------------------------------------------------------7-----------------------------------------------------------------------
síöasta hungursneyðin á Islandi. Þá fóru líka
-------------------------------------------------------------¦'-/¦.....-......—--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------1-------------
nærri 2000 Islendingar til Ameríku. Hér segir frá
nokkrum sem fóru þá og síðar.
i
JJ
ANNAÐ LANL
10    LESBÓK MORGUNBLAÐSINS ~ MENNING/LISTIR     13. SEPTEMBER  1997
+
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20