Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						HELGIINGOLFSSON
• •
GOÐSOGUUOÐ
SPADOMAR
KASSÖNDRU
Ég harma það h ve lék mig guðinn grátt
sem gafmér einskisnýta spádómsgáfu.
Efmenn égreyndi að vekja, hafa hátt,
þá heimskirþeir ei uggðu að og sváfu.
Þvímiður trúði enginn á mín orð
Að aðvörunum dárþeir óspart drógu.
Er sá ég fyrir saurgun, rán og morð,
þeir sögðu að ég væri ær og hlógu.
Svo óvinurinn eyddi kærri borg
og ættfólk mitt í heift að velli lagði.
Og vissulega vekur hjá mér sorg
að vita að allt fór einsog ég sagði.
En voðaspánum verraþóþaðer
að vita meinleg örlög ætluðmér.
Guðinn Apollon, sem réð m.a. yfir spásögnum, veitti Kass-
öndru konungsdóttur í Trójuborg spádómsgáfu í von um að
hún myndi þýðast hann, en þegar það brást lagði hann þau
álóg á hana að enginn myndi trúa spádómum hennar. Sá hún
síðan hvað eftir annað fyrir hina ægilegustu atburði og
reyndi að vara menn við, en þeir hlógu að henni og töldu hana
geggjaða. Sá hún þannig fyrir fall heimaborgarinnar, en
menn skelltu skollaeyrum við. Þegar Tróju var eytt tók Aga-
memnon, leiðtogi gríska hersins, Kassöndru sem ambátt sína
og fór með hana heim til Grikklands. Kassandra sá fyrir að
hann yrði myrtur við heimkomuna, en sem fyrr voru varnað-
arorð hennar til einskis. Sjálf var hún vegin i kjölfarið og sá
það einnig fyrir.
HINSTA HUGSUN
FEDRU
Mér aumri veitti gyðjan vonda gjöf
aðgirnast ástir eiginmanns míns sonar.
Ég engdist milli volæðis og vonar,
en vesæl horfi nú ímyrka gröf.
Mín þrá, svo heit, hún þoldilitla töf,
þvíþján er sérhvert bál í brjósti kvonar.
Hve lítilsigld er ástin annars konar,
sem ýtir mér nú fram aflífsins nöf!
A laun égreyndi aðfá hann á minn fund,
en formælingum mættiþar, þvímiður,
svo heiftarorðin heyrðu allirlandar.
Mín æra erglötuð, öll mér lokuð sund.
Ég einhvern dregífalli mínu niður,
þvíástin ljær ei líf, nei, ástin grandar.
Á drottninguna Fedru voru lögð þau álög að verða ást-
fangin af stjúpsyni sínum, Hippólýtosi. Barðist hún lengi
gegn þrá sinni, en reyndi um síðir að koma á ástarfundi.
Brást Hippólýtos við af mestu fyrtni. í örvæntingu afréð
Fedra að svipta sig lifi, en til að glata ekki ærunni skildi
hún eftir bréf handa bónda sínum, þar sem hún sneri
sögunni við og sagði að Hippólýtos hefði smánað sig.
Leiddi það síðan til mikillar ógæfu, sem lýst er í leikrit-
um Evrípídesar og Racine um þau stjúpmæðgin.
ARISTÓDEMOS
BLEKKTUR (EN AF
HVERJUM?)
Er neyðin rak mig veldi til að verja
í vörn gegn þeim sem sóttu að hliðum báðum,
í vondri stöðu varð mér á að sverja
að verjastþeim með öllum tækum ráðum.
Erráðlaus égfrá véfrétt svörin vildi,
þá vaktilausnin óhug mér ísinni.
Efandstæðinga yfírbuga skyldi,
ég yrði að fórna sjálfri dóttur minni!
I geðshræringu, gagntekinn afskrekki,
éggerði svo - en laut ílægra haldi.
I fleipri varþá fullyrt að ég ekki
sá faðir væri, sem égþó mig taldi.
Um mig er alltén t kvittur sá á kreiki
þvíkaldrifjaðri guðaspá ei skeiki.
Aristódemos konungur í Messeníu lenti í styrjöld gegn ná-
grönnum sínum, Spartverjum. Leitaði hann ráða hjá véfrétt-
inni í Delfí um hvernig hann mætti hafa sigur, en hin tvíræðu
svör véfréttarinnar voru sögð óskeikul, ef rétt væru túlkuð.
Sagði hún konungi að hann yrði að deyða mær blóðskylda
sér, ef hann ætlaði að hafa betur. Aristódemos átti eina dótt-
ur og eftir mikið hugarvingl fórnaði hann henni. Síðan hélt
hann í stríðið - og tapaði! Sögðu Grikkir það vera vegna þess
að faðernið væri vefengjanlegt því ekki gæti hinni heilögu
véfrétt skjöplast!
ATALANTA
SIGRUÐ
Sem aðvörun til eyrna barst mér fregn
aðyngismærin öllum værifrárri.
Að sigra hana yrði mér um megn,
efmótleik fyndi ég ei ogyrði flárri.
Efhentist hún á hlaupum fram um völl,
ég henti gullnu epli, svo hún tafði.
En þrisvar sinnum þurfti brögðin snjöll,
meðþeirri slægð ég nauman sigur hafði.
Hún óþreytt vildi að eplum sínum dást.
Já, orðþau lét sér fljóðið fara um munn
aðfé hún hefðigrætt á tá ogfingri.
En eftil viZJ afsögu minni sjást
þau sannindisem körlum eru kunn,
aðkonan, hún er ginnkeypt fyrir glingri.
Mærin Atalanta var öllum fótfrárri, en neitaði að giftast. Er
knúð var á sagðist hún mundu giftast þeim, sem sigraði hana
í kapphlaupi, en vonbiðillinn yrði að leggja líf sitt að veði.
Varð þannig margur vaskur kappinn höfðinu styttri. En ást-
argyðjan Afródíta hafði ímugust á skírlífi og gaf ungum
sveini, Hippomenesi, þrjú gullepli, svo að hann mætti hafa
betur. Fór síðan hlaupið fram. Þegar stúlkan sprettharða var
í þann mund að æða fram úr Hippomenesi varpaði hann gull-
epli á brautina og hún tafðist, þegar hún tók það upp. Sagan
endurtók sig tvisvar og með þessum brögðum varð Hippo-
menes sjónarmun á undan í mark og hreppti hnossið.
IRUS LENDIR
IAFLOGUM
Ég espast upp efaðrir förukarlar
um ölmusuna biðja'á mínum tröppum.
Einn dag, sem vant, égkom til hárrar hallar
aðhljóta viðurgjörninginn frá köppum.
Þá hann satþar, sá hofmóðugi dóni,
og heitmælingum brásthann viðafkrafti.
Eg hótaði að hamra á þvíflóni
og höggva allar tennur úr hans kjafti.
Mér brá er öll hans bringa líktist veggjum
og breiðar herðar, lærin tvö sem bjálkar,
hans limir sverir, líktust hnefar sleggjum,
sem lumbruðu mér á svo brustu kjálkar.
Mér slíka barsmíð slyngur veitti raftur.
Að slást viðgamalt hró? Nei, aldrei aftur!
Odysseifur var talinn af, þegar hann sneri heim til hallar
sinnar á Iþöku eftir 20 ára fjarveru, en þá sátu margir von-
biðlar um Penelópu, eiginkonu hans. Odysseifur dulbjóst
sem betlari á hallartröppum sínum, en fékk ekki inngöngu
fyrir ráðríkum vonbiðlum. Þá kom að húsgangskarlinn Irus,
sem þoldi enga samkeppni í betli og taldi þetta sinn stað. Ýfði
hann sigvið Odysseif, sem hann áleit auðsigraðan öldung, en
Odysseifur barði hann sundur og saman. Varð sá sigur Odys-
seifi aðgöngumiði að höllinni.
DIDO VIÐ
KÖSTINN
Aldrei fyrr var ást mín vakin,
uns égleitþann sægarp hrakinn.
Sól varinnra, sálin nakin,
sæla braust í barmi.
Heimsókn hans var happafengur,
hjartaðlék sem lýrustrengur.
Nú yfirgefur djarfur drengur
drottningu íharmi.
Ó nei! Ó nei! Ég nýt hans ekki lengur!
Blíðu mína glöð éggesti
gafog táldi brúðarfesti.
Læstist um migloginn mesti,
lítt égrækti skyldur.
Glapin kona, ginntmeðlygðum,
grætur sáras t fljóða' í byggðum,
hrösul, flekkuð, hrakin dyggðum.
Hann erfrá mérsigldur.
Ó svei! Ó svei! Ég svikin var í tryggðum!
Efna vill hann áform goða,
enginn synjar stíkra boða.
Minnka segl ímorgunroða.
Megi regin þinga!
Burtu líður floti fleyja,
fprsmáð situr eftir meyja.
I bitstál mun ég barminn hneigja,
brandi'að hjöltum stinga.
Ó vei! Ó vei! Nú vil égfrekar deyja!
Kappinn Eneas komst lífs af frá brennandi Trójuborg. Um
tíma dvaldi hann í Karþagó, þar sem ekkjudrottningin Dídó
réð ríkjum. Áttu þau ástarævintýri og vanrækti Dídó þá
drottningarskyldurnar. En guðirnir ætluðu Eneasi hlutverk,
að verða ættfaðir hinna voldugu Rómverja, og tregur yfirgaf
hann ástmeyna. Þegar Eneas sigldi að morgunlagi frá
Karþagó, svipti hin hugstola Dídó sig lífi með því að klífa bál-
köst, sem hún hafði látið hlaða úr gjöfum ástmanns síns. Þar
lét hún sig falla á sverð og var líkið brennt á kestinum.
Höfundurinn er rithöfundur í Reykjovík.
1 6     ŒSBÓK MORGUNBIAÐSINS - MENNING/LISTIR 18. DESEMBER 1999
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40