Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						að standa við skuldbindingar sínar. Eftir að
hafa hlýtt á kvartanir hans vorkenndu
landsfeðurnir hinu örbjarga skáldi og leigðu
honum býlið án endurgjalds. Þarna hefur
Stefán búið síðasta áratuginn og á hverju
ári hefur vor örláti himneski faðir af sinni
óendanlegu gæsku gefið honum eitt til tvö
¦* börn.
Veturinn 1924 var Stefán mjög einmana
þar sem hann hafði ekki ennþá komist í
samband við lífsbrunna hins absolúta þótt
samband hans við öllu jarðneskari lífs-
brunna í nágrenninu veitti honum mörg
ánægjuleg augnablik. Til þess að létta dálít-
ið á fargi hinna þungu vetrarnótta las hann
nú spjaldanna á milli sögur hinna fornu kat-
ólsku biskupa á íslandi. - En nú stóðu mál
hans svo að þáverandi sóknarprestur Stef-
áns hafði skömmu áður einhvers staðar ekki
tjáð sig nægilega lofsamlega um Stefán og
skáldskap hans. Vegna þessa hafði Stefán
þrútnað svo af vondum hugsunum til prest-
" lingsins að hann hætti að sækja messur hjá
honum. En eins og allir miklir egoistar
nægði honum ekki að ávaxta eignir sínar á
jörðinni heldur vildi hann einnig tryggja
sínar andlegu reytur á himnum. Stefán er í
eðli sínu trúhneigður og fær sú hvöt einkum
greiða útrás þegar hann óttast um sitt eigið
líf. Og þar sem hann er ekki djúpur hugs-
uður þá finna grófar trúarsetningar frjórri
jarðveg í sál hans en viturlegar hugmyndir.
Hatrið á prestlingnum auðveldaði Stefáni
að dá og tilbiðja hina fornu biskupa og kat-
ólsku presta. Vitaskuld voru þeir miklu
betri menn en þessi viðbjóðslegi froðu-
snakkur hinnar lúthersku villutrúar. Og hat-
ur hans á þessum eina prestlingi færðist yf-
ir á alla skoðanabræður hans á vorum
tímum.
Tilbeiðsla Stefáns á hinum geistlegu
mönnum komst að lokum á það stig að hann
samdi langt kvæði, 60 erindi, um hina fornu
idrkju og presta hennar. í heild var kvæðið
klígjulegur samsetningur gersneytt öllu
skáldskapargildi. Það var öfgakennt, blint
iof um ímyndaðar dyggðir hinnar fornu
kirkju og klerkdóms, blandað ruddalegu níði
um núverandi presta og skreytt með
ástríðufullum áköllum til Guðs um stranga
befnd yfir þessu þrjóska syndarasafni sem
saurgar hans heilaga hús. Litið var framhjá
öllum misgjörðum hinnar fornu kirkju og
s kennidóms. Og í þokkabót skorti kvæðið al-
gerlega alla trúarlega hrifningu. Eini kostur
þessa verks var rímfímin.
Þótt kvæðið snerist um katólska kirkju og
kennidóm var það í rauninni ekki katólskt
kvæði. Það skorti meira að segja alveg kat-
ólskan anda. Það fjallaði aðeins um hina
fornu kirkju og klerkastétt sem skarpa and-
stæðu við núverandi glæpamenn kirkjunnar.
En lútherska kirkjan í landi voru er orðin
æði gömul því að seinasti verjandi hinnar
katólsku kirkju var hálshöggvinn af dönsk-
um ofstækismönnum ásamt tveim sonum
sínum árið 1550.
I febrúar eða mars á fyrrnefndum vetri
kom Stefán til Reykjavíkur með ljóð sitt.
Hann las það fyrir nokkra vini sína. Og
meðal áheyrendanna var Laxness sem þá
, var hvað trylltastur í katólskubrjálæði sínu.
"' Eftir að hafa hlýtt á ljóðið sagði Laxness við
skáldið: Hér hefur þú ort stórfenglegt kat-
ólskt kvæði. Nú skulum við fara til katólsku
prestanna og sýna þeim verk þitt.
Þessi dómur fékk Stefáni vissulega
óvæntrar undrunar. Til þessa hafði ekki
hvarflað að honum að ljóðið væri katólskt.
Auk þess kitluðu orð Laxness hégómagirnd
hans þægilega og þeir gengu saman til
fundar við hið heilaga kyn.
Prestarnir tóku Stefáni eins og hungraður
hákarl drukknandi ógæfumanni. Vegna
frægðar hans og fullkominnar vöntunar
sinnar á ljóðrænum smekk sáu þeir i kvæði
hans áróður fyrir framgangi hins heilaga
glæpafélags, bara ef menn segðu við al-
menning, að verkið snerist um katólska
kirkju. Auðvitað þurfti jafn trúhneigð per-
sóna og Stefán ekki að eyða mikilli orku í að
gleyma að fyrir nokkrum klukkustundum
hafði verk hans einungis fjallað um hina
fornu kristnu kirkju.
Nokkru seinna var kvæðið gefið út í við-
hafnarútgáfu eins og gamlar sálmabækur og
prentað með gotnesku letri svo að allt
pródúktið liti jafn fornlega og afturhalds-
lega út eins og innihaldið. Það var einnig
þýtt á latínu (og ef til vill einnig á frönsku?),
og skáldið fékk þakkarbréf frá von Rossum
kardínála, skrifað með hans eigin hendi,
sem er, að sögn, heiður sem aðeins hlotnast
fremstu mikilmennum heimsins. Hin prent-
j, aða bók bar nafnið: Heilög kirkja.
* Kiljan er nafn á einhverjum írskum dýrlingi.
Laxness er eignarfall bæjarnafnsins Laxnes.
Bréfið birtist í íslenskri þýðingu í riti esperantista, \a
Tradukisto, 12. marz, 2000.
Endurbyggingu Vallakirkju var að heita mátti lokið þegar hún brann haustið 1996. Endurvígsla fór fram 28. maí 2000.
GUÐSblÚS
UPPRISIÐ UR ELDI
EFTIR ODPNYJU SV. BJORGVINS
Vallakirkjq í Svarfaðardal brann
aðfaranóttallra heilagra messu, 1.
nóv. 1996 þegar næstum var lokið
tveqqja ára vinnu við að laqfæra
ha9na.Þettavarmikiðófaifcir-
sóknarbörnin, sveitina og hollvini
kirkjunnar. Strax var ákveðið að
reisa nýjg kirkju úr rústunum. Hún
er í rauninni tvíendurbyggð og var
endurvígð í maí á síðasta vori.
Ljósmynd/Oddný Sv. Björgvins
Hjónin á Læk í Skíðadal, Elínborg og Sigurjón.
SÓKNARBÖRN Vallasóknar í
Svarfaðardal voru samhent i
að endurbyggja gömlu kirkj-
una sína frá 1861. Vallakirkja
var friðað guðshús og átti að
endurvígjast í árslok 1996.
Gamla kirkjan þeirra var að
taka á sig fagra mynd eftir
tveggja árá viðgerðir. Lokaverkið var að ol-
íubera gólfið. Síðan var fordyrinu lokað að-
faranótt 1. nóvember. Sóknarbörnin sváfu
svefni hinna réttlátu að loknu góðu dags-
verki.
Aðfaranótt allra heilagra messu var runn-
in upp. Sonur séra Stefáns Kristinssonar,
prófasts á Völlum, Sæmundur Stefánsson, dó
þessa nótt. Á svipuðum tíma kom upp eldur í
kirkjunni sem náði að breiðast út. Kirkjan
skemmdist mikið, en sóknarbörnin stóðu
saman í að endurreisa kirkjuna sína úr
brunarústum. Það var þeirra framlag til þús-
und ára afmælis kristnitöku á Islandi. Valla-
kirkja var endurvígð 28. maí 2000.
Við erum stödd í nýendurvígðri og tvíend-
urbyggðri Vallakirkju, einum af gimsteinum
íslenskrar kirkjulistar,  ásamt hjónunum  á
Læk, Elínborgu Gunnarsdóttur sóknar-
nefndarformanni og Sigurjóni Sigurðssyni
meðhjálpara. Að öllum ólöstuðum sem hafa
lagt hönd á endurbyggingu kirkjunnar,
standa þau Elínborg og Sigurjón þar fremst
í flokki ásamt Olgu Steingrímsdóttur ritara
og Filippíu Jónsdóttur gjaldkera sóknar-
nefndarinnar, sem báðar hafa sýnt frábæran
dugnað við endurreisn kirkjunnar.
Viltu lýsa þessari örlaganótt, Elínborg?
„Ég var niðri á Dalbæ, nýsofnuð, þegar
séra Jón Helgi Þórarinsson sóknarprestur,
Olga og Filippía komu til mín um nóttina til
að segja mér frá brunanum. Þá var búið að
slökkva eldinn. Reynt var að ná í mig heima
á Læk, en Sigurjón var í fastasvefni. Ekki
það að ég hefði getað gert eitthvað," segir
Elínborg sem vann á Dalbæ, dvalarheimili
aldraðra á Dalvík.
„Fjöldi fólks var ákaflega sleginn yfir
þessum atburði. Þetta var geysilega mikið
áfall fyrir okkur öll sem stóðum að end-
urbyggingunni, því þyngra sem frá leíð og
við áttuðum okkur betur á þessu.
Yfir jól og áramót ríkti mikil sorg, en
djúpt var hugsað og lögð á ráðin. Við sam-
starfsfólkið um kirkjubygginguna gátum
ekki séð annað fyrir okkur en endurnýjaða
Vallakirkju. Það hefði orðið eilífur tregi að
horfa heim að Völlum - á brunarústir eða
autt kirkjustæði. Á aðalsafnaðarfundi 16.
maí 1997 kom fram eindreginn vilji allra að
fela sóknarnefnd að sjá um endurbyggingu
kirkjunnar í sínum gamla stíl. Það var stór
stund," segir Elínborg.
Þegar sóknarbörn hófu endurbyggingu
kirkjunnar í annað skipti var ákveðið að ný
Vallakirkja skyldi verða framlag þeirra til
1000 ára afmælis kristnitöku á Islandi. Um
svo óbilandi þrautseigju og dugnað segir
Karl Sigurbjörnsson biskup: „Sóknarbörn og
hollvinir Vallakirkju fagna sigurhátíð og
gleði, er helgidómurinn stendur endurreistur
í allri sinni dýrð og verður frátekinn til
helgrar þjónustu. Upprisinn úr eldi og eyði-
leggingu fyrir kærleika, áhuga og fórnfýsi
barna sinna. Guð launi og blessi það allt og
haldi verndarhendi sinni yfir þessu heilaga
húsi og þeim sem því unna um ókomna
daga."
Hér vitnar biskup í hinn þekkta sálm
sálmaskáldsins   séra   Páls   Jónssonar   sem
32     LESBÓK MORGUNBLAÐSINS - MENNING/LISTIR 23. DESEMBER 2000
Á
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40