Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Alžżšublašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Alžżšublašiš

						Þriðjudagur 14. nóv. 1989
FRETTASKYRING
Stœrstu fyrirtœki landsins 1979—1988:
Verður Hagkaup arftaki SIS?
SÍS er ekki lengur yfirburdafyrirtœki íslensks vidskiptalífs. Veltan hefur
minnkað um 9 milljarða og hið sama er að segja um olíufélögin. Hagnaöur
20 stœrstu fjármálafyrirtœkjanna varð yfir 2 milljaröar króna á síöasta ári.
Samband íslenskra samvinnufélaga er ekki lengur yfir-
burðafyrirtæki í íslensku viðskiptalífi. Árin 1981 og 1984
velti SIS 71—72% fleiri krónum en næsta fyrirtæki, en 1988
var hlutfall þetta komið niður í rúm 17%. Um leið fjarlægð-
ust stærstu kaupfélögin efstu sætin á lista Frjálsrar versl-
unar yfir stærstu fyrirtæki landsins á síðasta ári.
Meðfylgjandi tafla sýnir saman-
tekt á 20 stærstu fyrirtækjum
landsins síðastliðin 10 ár, að und-
anskildum nokkrum opinberum
stofnunum. SÍS er ennþá efst á
blaði, en meðal samvinnufyrir-
tækja sem voru meðal 20 stærstu
fyrirtækja fyrir 9—10 árum en eru
nú horfin af listanum eru Sláturfé-
lag Suðurlands, Kaupfélag Borg-
firðinga, Mjólkurbú Flóamanna,
Kaupfélag Austur-Skaftfellinga og
Osta- og smjörsalan.
Hagkaup nélgast toppinn
óðfluga
Það fyrirtæki sem á síðustu ár-
um hefur náð lengst í að nálgast
toppinn er Hagkaup. Á fáum árum
hefur verslun þessi orðið að stór-
veldi, birtist fyrst á lista okkar
1981 í 20. sæti, en er nú í 8._sæti og
kemst raunar upp fyrir ISAL ef
dótturfyrirtækið Miklatorg/IKEA
er lagt við, þar sem veltan var 985
milljónir að núvirði á síðasta ári.
Önnur ný fyrirtæki á listanum
miðað við fyrri ár eru Mikligarð-
ur/KRON, Hekla og Aðalverktak-
ar, þar sem veltan minnkaði
reyndar talsvert 1988.
Annað stærsta fyrirtæki lands-
ins taldist Sölumiðstöð hraðfrysti-
húsanna, sem oftast áður. í þriðja
og fjórða sæti komu Landsbanki
og Flugleiðir, sem markar engin
tímamót. Sölusamband íslenskra
fiskframleiðenda (SÍF) voru í
fimmta sæti og Kaupfélag Eyfirð-
inga Akureyri (KEA) heldur sínu
sjötta sæti, enda gætti þar á bæ
ekki sama samdráttar og hjá öðr-
um samvinnufyrirtækjum.
Olíufélögin þr jú juku veltu sína á
siðasta ári, eftir að hún hafði farið
minnkandi um skeið. Velta þeirra
varð að núvirði 16,4 milljarðar
króna á síðasta ári, en 15,5 millj-
arðar árið áður. A síðasta áratug
náði velta þeirra hámarki árið
1982, en þá var hún 24,9 milljarð-
ar króna. í fyrra var veltan því 8,5
milljörðum lægri en þegar best
lét, sem er samdráttur um 34%.
Olíufélögin________________
hafa dregist saman
Litlar breytingar hafa hins vegar
orðið á markaðshlutdeild olíufé-
laganna innbyrðis. Olíufélag sam-
vinnumanna, ESSO, hefur haft
40-44%, Skeljungur (SHELL)
31-33% og OLIS 24-25%. Örlítið
líf færðist þó í „samkeppnina" eftir
að Óli Sigurðsson keypti OLÍS og á
síðasta ári juku ESSO og OLÍS hlut-
deild sína á kostnað SHELL.
Velta banka hefur verið nokkuð
sveiflukennd síðustu árin í kjölfar
breytinga og aukinnar sam-
keppni. Velta þeirra náði hámarki
árið 1983, en árið eftir tóku gildi
breytingar sem höfðu mikil
sveifluáhrif. Af veltu Landsbank-
ans að dæma eru bankarnir óðum
að ná sér eftir samdráttarárin
1984 og 1986.
Af landsins stærstu fyrirtækjum
sem náðu að auka veltu sína um-
talsvert að raungildi í fyrra má
nefna Landsbankann, Hagkaup,
Búnaðarbankann, ESSO, Lands-
virkjun, Útvegsbankann, OLÍS,
Iðnaðarbankann, Járnblendifé-
lagið, Iðnlánasjóð, Sjóvá, Síldar-
verksmiðjur ríkisins, Brunabótafé-
lagið, Andra hf, Arnarflug, ístak
og Nóatún hf.
Hlutfallsleg aukning veltu varð
hins vegar mest hjá Féfangi hf eða
326%, hjá Rafveitu Siglufjarðar
319% og hjá lcecon 278%.
20 fósýslufyrirtæki
græddu 2 milljarða
Fyrirtæki sem minnkuðu hvað
mest að umfangi voru SIS, Aðal-
verktakar, Mjólkursamsalan, Slát-
urfélagið, Osta- og smjörsalan,
Kaupfélag Skagfirðinga, Grandi
hf, Hagvirki, Heildverslun Ingvars
Helgasonar,    Áburðarverksmiðj-
Þrátt fyrir glæsilegar nýjar höf uðstöövar blasir við Sambandinu talsverður
samdráttur i veltu og hugsanlega falt af tindi islensks viðskiptalifs i néinni
framtíð.
an, Sveinn Egilsson og Bílaborg.
Að vanda skar ÁTVR sig úr hvað
gróða varðar, enda einstætt fyrir-
tæki og vart samanburðarhæft.
Hagnaðurinn á síðasta ári nam
tæpum 4 milljörðum króna. Ann-
ar mesti hagnaður ársins varð hjá
Flugleiðum, 806 milljónir. í næstu
sætum komu Póstur og sími, ÍSAL
og Járnblendið með 480—540
milljónir. Sé litið á hagnað sem
hlutfall af veltu er ÁTVR enn efst
með 54,6%, en síðan koma Við-
lagatrygging íslands með 39,9%,
LGTTÓ með 32,2%, Fríhöfnin
með 25,7% og Kaupþing með
23,4%.
Við samanburð á fyrirtækjum á
lista Frjálsrar verslunar kemur
glögglega í Ijós að enn einu sinni
er það fésýslan sem er farsælust
atvinnugreina þessi misserin.
Undantekningarlaust komu fjár-
málafyrirtækin út með hagnaði á
síðasta ári og mikla aukningu á
veltu. Hagnaður 20 umfangs-
mestu fjármálafyrirtækjanna á
síðasta ári, þar sem er að finna
viðskiptabankana, stærstu spari-
sjóðina, nokkra fjárfestingalána-
sjóði og fyrirtæki „gráa markaðar-
ins", nam rúmum 2 milljörðum
króna á verðlagi síðasta árs.
FRIORIK ÞOR
GUOMUNDSSONi
20 stærstu fyrirtæki íslands 1979—1988
— Velta í milljónum króna á verdlagi í nóvember 1989 —
1979
1.    SÍS                         26660
2.    SH                         20.410
3.    Flugleiðir               10.450
4.    Landsbanki              9330
5.    ESSO                       9310
6    ÍSAL                        9.465
7.    KEA                         9.210
8.    Sl'F                           a785
9.    SHELL                     7.800
Itt    OLÍS                        6.585
11.     Mjólkursamsatan     6.155
12.    Eimskip                   5.375
13.    Sláturfélagið           4.730
14.    Síldarv. ríkisins        4.010
15.    Kaupfélag Borgf.     3.480
16.     Búnaðarbanki          3.210
17.     Mjólkb. Flóamanna 3.135
18.    KASK                      2.645
19.    Útgfélag. Ak.           2.645
20.    Útvegsbanki          2.600
1984
1980		1981			1982			1983		
1.   sís	27.660	i.	SÍS	26.590     «.	r            1.	SÍS	26.675	1.	SÍS	28.660
2.    SH	1^340	2.	SH	15.535	2.	Landsbanki	16755	2.	Landsbanki	18.310
3.    Landsbanki	12.030	3.	Landsbanki	13.235	3.	SH	14.730	3.	SH	17.655
4.    ÍSAL	10.520	4.	SÍF	13.090	4.	SÍF	13.210	4.	Flugleiðir	12S85
5.    SÍF	10.485	5.	ESSO	10.490	5.	Flugleiðir	11.790	5.	ÍSAL	11.070
6.    ESSO	10.455	6.	KEA	8340	6.	ESSO	10.830	6	ESSO.	1O860
7.    KEA	8.585	7.	Flugleiðir	8.810	7.	KEA	9.000	7.	SÍF	9.370
8.    Flugleiöir	a255	8.	SHELL	a270	8.	ÍSAL	a375	6	KEA	8660
9.    SHELL .	7.925	9.	ÍSAL	8.100	9.	SHELL	8.115	9.	SHELL	7.710
10.    Mjólkursamsala	6.355	10.	Eimskip	7.250	10.	Eimskip	7.025	10.	Eimskip	7.080
11.    OLÍS	&320	11.	Mjólkursamsala	6.760	11.	OLÍS	6945	11.	Búnaðarbanki	6.240
12.   Eimskip	6240	12.	OLÍS	aooo	12.	Búnaðarbanki	5605	12.	OLÍS	6060
13.    Sláturfélagið	4.730	ia	Búnaðarbanki	4.790	13.	Útvegsbanki	5X190	13.	Útvegsbanki	5.580
14.    Búnaöarbanki	4.110	14.	Sláturfélagið	4.775	14.	Sláturfélagið	4.720	14.	Sláturfélagið	4.305
15.    Sildarv. ríkisins	a620	15.	Saml. skreiöarf.	3.620	1&	Mjólkursamsalan	4.365	15.	Mjólkursamsalan	4.035
16.    Kaupfélag Borgf.	1420	16	Kaupfélag Borgf.	6420	m	Kaupfélag Borgf.	3.450	16	Hagkaup	3.395
17.    Osta & smjörsalan 3.205		17.	Útvegsbankí	3.305	17.	Hagkaup	3090	17.	Aðalverktakar	6345
ia   Utvegsbanki	2.995	m	isl. umboðssalan	3.300	18.	Osta & smiörsalan a025		18.	Kaupfélag Borgf.	3.310
19.    Miólkb. Flóamanna 2.990		19.	Síldarv. ríkisins	3.115	19.	Aðalverktakar	2.855	19.	Osta & smjorsalan 2.735	
20.    Útgfélag Ak.	2650	20.	Hagkaup	2.960	2a	Mjólkb. Flóamanna 2.850		26	Járnblendið	2.680
1985		1986			1987			1988		
1.   sis
2.    SH
3.    Flugleiðir
4.    Landsbanki
6    ÍSAL
6    ESSO
7.    KEA
8.    SÍF
9.    SHELL
16     Eimskip
11.    OLÍS
12.    Sláturfélagið
13.     Búnaðarbanki
14.    Mjólkursamsalan
16    Járnblendið
16    Útvegsbanki
17.    Hagkaup
18.    Síldarútvnefnd
19.    Kaupfélág Borgf.
20.    Kaupfélag Skagf.
26.740
16520
16020
11.900
11.035
10.435
8445
8.005-
7.340
6460
5.930
4.285
4.175
4.030
3.800
3.765
3.655
3.525
6100
2.940
Skýringar: Veltutölur eru fengnar úr
árlegu yfirliti tímaritsins Frjálsrar
verslunar. Allar tölur hafa verið fram-
reiknaðar  samkvæmt  framfærslu-
1.    SIS                        27.605
2.    SH                         17.405
3.    Landsbanki            14.920
4.    Flugleiöir               16540
6    ESSO                       9.810
6    SÍF                          9.320
7.    KEA                         8.760
6    I'SAL                        8.345
6    SHELL                     7.630
10.    Eimskip                   6.355
11.     Búnaðarbanki          6.245
12.    OLÍS                        6590
16    Otvegsbanki           4.945
14.    Sláturfélagið           4680
16    Hafskip                   4.495
16.    Mjólkursamsalan     4.205
17.    Hagkaup                  6910
16    Osta & smjörsalan 6575
19.    Síldarv. rikisins       6400
20.    Kaupfélag Borgf.     3.090
visitölu til vísitölustigs í nóvember
1989 (miðað við meðalvísitölu hvers
árs). Nokkrum opinberum fyrirtækj-
um með ótvíræða sérstöðu hefur
1.    SIS                        30.055
2.    SH                          19.080
a    Flugleiðir               12.605
4.    SÍF                         11.775
5.    Landsbanki            10.385
6    KEA                         6970
7.    (SAL                        7695
8.    ESSO                       7.780
9.    Eimskip                   7.100
10.    SHELL                     5.550
11.    Hagkaup                 4.955
12.    Sláturfélagiö           4.900
16    Búnaðarbanki         4.525
14.    Mjólkursamsalan    4.500
15.    OLÍS                        4.290
16    Aðaiverktakar          6715
17.     Útvegsbanki            3635
18.    Osta & smjörsalan 3.615
19.    Kaupfélag Borgf.     3.020
20.    Kaupfélag Skagf.     2.910
yerið sleppt af listunum. Þetta eru
ÁTVR, Póstur og sími, Landsvirkjun,
Fiskveiðasjóður, Rafmagnsveitur
rikisins og Rafmagnsveitur Reykja-
1.    SÍS                        28.560
2.    SH                          16790
6    Landsbanki            13.560
4.    Ftugleiðir               13.405
5.    Sl'F                         16290
6    KEA                         9.335
7.    ÍSAL                        6005
6    Eimskip                   7.205
9.    ESSO                      6505
10.     Hagkaup                 6.205
11.     Búnaðarbanki          6175
12.    Sláturfélagið           6335
13.    SHELL                     5.160
14.    Mjólkursamsalan 4.480
16    Aðalverktakar         4.465
16    Osta & smjörsalan 3.910
17.    OLÍS                        3650
18.     Iðnaðarbanki           3.655
19.    Hekla                       3.560
20.    Kaupfélag Skagf.    3.435
víkur. SH stendur fyrir Sölumiðstöð
hraðfrystihúsanna. SÍF stendur fyrir
Sölusamband íslenskra fiskfram-
leiðenda. KASK stendur fyrir Kaup-
1.    SÍS                         21.100
2.    SH                          17.970
3.    Landsbanki            15.745
4.    Flugleiðir               12.215
5.    SÍF                         11.590
6    KEA                         9.115
7.    ÍSAL , 9.015
6    Hagkaup                  6085
9.    Búnaðarbankí          7.295
10.    ESSO                       7.190
11.     Eimskip                   6260
12.    SHELL                     4610
13.    Útvegsbanki           4.495
14.    OLÍS                        4.425
16     lönaðarbanki           4.255
16    Mikligarður/KRON 4.030
17.    Hekla                       3.675
16    Aðalverktakar          3.660
19.    Mjólkursamsalan    3.450
20.    Járnblendifélag       6315
félag austur Skaftfellinga. Saml.
skreið. stendur fyrir Samlag skreið-
arframleiðenda.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8