Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						TIMINN
LAUGARDAGUR    4.    maí    1968
BERGLJOT GESTSDOTTIR
FRÁ FOSSI í VOPNAFIRÐI
Œffimn sáðasta vetrardag f-éitti
ég Iát Bemglijótor á Fossi í Vopma
firði. BengiLj'6t á Fossl var mifcil:
bæf fcoma í Vopnafarði í mínuoi
uppvexti, ag hún var' fcona sro
Líífisreynd að íágaatt þótti og við-
'brögð heinmiar fvið', iþœssari lífa-
reymshi vöfctu aðdáum með eftir-
'tekt sem stoefckuðu hama í 0.1 lra
auigum og vonu þó henmi lífe, svo
sem mi&nn áttiu von á. Þetta sanm-
ast á því, að oikfcux skilist, að
þessa sá geitið með niotokrum hætti
í bók, Heiðaiharmi, eftir Gunn-
ar Giuminiairissoji oig uimlbverfis'lýs-
ingar þeirrar bófaair, einu freikaft
af 'æskustöðlvum Bergljötar, sem
vom er, því Giummiar GummarssO'n
á hedðalbýJið Armarvaitm, em Lönd
þess liggja að Fossliömduim, Berg-
ljót, var fædd á Ormsstöðum *
Hallormstaðarskógum h. 4, októ-
ber 1872, em sjiálf taldi hún af
mæiisdag simin 3. ofct. Foreldinar
heiramar híöfðu dvaJið og kymmat á
HJaltamsstað, nxeð séna Sigiuirði
Gummarssymi, em pað varð öllum
mikill skóli er þess gátti niotið.
Þaiu voru Gesbur Sigurðssom og
Aðalibjiörg Metú'salemisdóttir. Gest
uir var somiur Sdgurðar bóndia í
Njiarðvík Jómssomar presibs, sáðast
á Eiðum, Brymjiólfssoimar og síðari
fconiu Sigurðar Þorgerðar RiumióiLfs
dottur, bómda á Surtssitöðuim,
Bjiar,niasoin&r, Ketilssomair prests á
Eiðum, Bjarnasonar. Runólfur
átti Guðmýjiu Pétursdottur bónda
á Vaðbneifcfcu — byggði bar fyrst
11771 — Guðmumdssomiar prests í
Hofiteiigi, Inigimiumdarsioiniair, em
Guðmundur prestur átti ELísabetu
Jeinsdottur, sýslumanmis Wíum.
Móðir Siguirðar í Njiarðvíik var
íngilbjarg Sigiurðairdóttir, Eyjóiís
somar frá Eyvimdarmúla í FLjóts-
Míð, en Sigurður átti Boelu Jens
dóttur Wíum. Voru þau Njarð-
víikumhjóm að 3. og 4. að flræmd-
semi frá Jems Wíuim. Aðaibjörg,
móðir Bergljotar, var dóttir Metú
salems bónda á Fossi í Vopna-
firði, Friðrilkssomar bánda á Fossi
Ármasomiar bómda á Bustaiíelli, d.
1786, Sigurðssoiniar. Bróðir Metú
saleims á Possi var Jáhamimes fað
ir BaloVins í Staifcbahlið, en siyst-
fcim Friðrilks á Fossi voru, Metú-
salem breppstjióri á Bustarfelli og
Aðalbjörg. er varð hésfireyja í
MöðrUidal og móðir himmar merfcu
Möðnudialslbræðra eldri, Sigurðar
og bræðra hans, Metúisaleims
stortoa, Jéinis á Eirfksstöðum og
Áfnna á Aðállbóli. Þau Gesibur og
Aðalibjörg   filiuittu   síðan  að  Fossi
og  béldu   þar   góðfrœigit   heimild
iangan tiíima.
Af bömnum þeiraa' Gests og AS-
allbjargar fcomiiUiSit upp tvær systur,
Beingljót og Sigrún er vaæð toon,a
Stefáns myndskera Eiríifcsonar.
Bar Bemglj'ót nafn"frú Bergljótar
á Haliormisstað.
Snemma toom, í ljiós miifcill
iþrosfci' jiéirra' JFo!s'ssýsiirá,i o.g v'ár
ifcvieðið 'M 'þeirrá „biiauiíteáa":
„Snótiraar þar eru beatar" seg-
ir í fcveðliinigi.
Fólkið á Fossi var söngvið, svo
sem margir aflfcomenidur sóra Jóns
Brym'jólfssomiar voru og mam ég
efltir Gesti syngj'andi í Hofsikirfcjiu,
Vonu þaiu og Gestur og Aðattibjörg
him niesitu góðsemdarbjón og
toomu viða við í gððginni sinni,
swo sam í uippeldi fáitæfcra barna
Berigljot varð mikil sömgkona og
iærði að leifca á orgei og ég he,'.d
að fyrsta orgeilið, sem fcom '
Vopnarfrj'örið hafi toomið í Foss,
og það var orgelið beinmar Berg-
íjióitar, sem síðam varð fyrsta orgel
í Hofskirfc'jiu. — Þar myndia mienn
eyðirústirnar nú. — Bergljót
var mieðalikoma vexti og bar vel
sin,n fót, bægdiáit í framgöngu, góð-
iát og glaðleg og svo vel meinit
toomia, aið hún prýddi hveirt sam-'
tovæmi, enda hin fríðasta fcoma j
fraim efitir aldri. Árið lfl98, 18. j
seipt. gehk hún að eiga Þórð frá ]
'SkjöldólfiSSitöðum             Þórðarsom;
bónda  þar,   Eirffcssomar   prests   í I
Vallanesa,     Haiörieifssomiar.     Var j
Þórður með mestu efnismöntium á
Jökuldal og stórbóndaefni. Hafði
hamin og rúmam bag á Sfcjöld-
ólfisstöðum bjiá móður sinmi, Þór-
dísi Eiríksdóttur og stjúpa. Jóni
S. Jónssyni, er voru stór-
efinia hijóin á Jötouldal fyrir alda-
mót. Var það oirðfleygit að Þórð-
ur ætti 100 fjár á Sfcjölldólfsstöð-
um mieðam hamm var þar umigiur
maðiur. Þórði fammst fljótt
bronigt um sig á Fossí og fcunmii
eiklbi tök á þeirri jörð. Virtist
haian líitt feata ymdi á Fossi og
ætlaði jiörðiinni meira en bóflegt
var. Festi bainm og mjiög vom á
bví, að fcomast í Sfcjöldólfisstaði,
er Einar bróðir hans var prestur
í Hofteigi em alsystir hams Þóra,
dó 1897 og hálfsystir Þorvaldáma,
dó H905, Em Þórði bruigðust þær
voaiiir. Jón stjlúpi hams seMiiSfcjöld
óiflsstaði H906, Eirifci SigMiSisymi,
er J>ar bjo síðam.
Þórðair leitaði nú fast á að
toomiast friá Fossi, og árið 1©08
toeypti hanin Þorbrandsstaði 'er
liggjia í Hoifsárdial, auistam ár,
geiginit bæmum Teigi, sem er á
miili Hofs og Bustarfeiis.. Þórð-
ur gat þó etoki selt Foss og fcaiup
in á Þorbramdsstöðum urðu hon-
'Um afviða, því þrátt fyrdr' stóran
hoiig gerðist Þórður eigi auðsæll
maður, eimda diumdiu álföllim á þeim
hjónum, og sum , er., miikið var af
sér að bera eins og þegáf þrjú
börin þeirra hjióna. dr,uikifcniuðu í
leysingatjöm á ammain í hvíta-
suinmu 1010. Hefmr af þeim at-
burði aldrei verið skrifað
nákvæmt, sem wom- er, 'meðan
Bergiljót war enm á lífi. En það
þyfcjiast menra þó finma að no'tok-
uð sé á þetta vikið í Heiðaharmi
og svo fanmst Bergljétu sjiálfri og
félisit notokuð um. En frá atburð-
imuim ber að segja með fuilium
sammi og mum þar lengi ýmisile'gt
undiainfalla í einu og öðru sj'6nar
miði. Vetorim'n 1909—10 var snjó
þyngstí vetur er nokkur vissi
dsemi um. Var slétt af öliu af
smjó og land afskræmit aif fanin-
dyngjunni. Varð fanndýpið fast-
í 4 álndr á jiaínisLéttu á Fjialla
nesjuim, þar sem ég get viitmað
um. Mikið af þessum gaddi tófc
uipp í bLáfcum um pástoa, er voru
góupáskar, en brátt spillti tíð
afltiur og hlóð enm meiri snjó
og bélzt 9V0 ti'l hvítasumnu, en
bá var áfcöf Leysimg og heitt í
veðri.
Þorbrandis'Staðir        stamda      í
bvammd   umdir   allháium   melium.

Auglýsin
Vátryggingaskrifstofa Sigfúsar Sighvatssonar h.f., verður
lokuð alla laugardaga frá 1. maí til 1. október. Nauðsynleg
afgreiðsla fyrir viðskiptavini á laugardögum eru í síma 32661.
Virðingarfyllst,
Vátryggingaskrífstofa Sigfúsar Sighvatssonar h.f.
¦
.gömlium ísaiLdarmienjum og eru í
melUinium djépar Lægðir eftir jafca
é: ísöld. Þessar lægðir voru full-
ar - áf • 'sngó.- En' þegar bMnaði.
•myndaðist tjörm í þeim að summ-
ainiverðu, en báruiraiar á ibjlöminmi
sledfatiu fönnina að niorðaraverðu
'oig gerðu þar hollbeitofct á sfcaflin-
'um. Nú böföu börmdm borðað og
vitó'U niö mioita góða veðrið sem
itájMifuim er títt. Sást það frá bæn
'Um Teigi, að þau Lögðu ieið síma
úit á meliana, sem liggjia rótt við
bæ. Gestir voru komnir á Þor-
braÉiidssitöðum, sem títt var á
garðd..þedrra hjóna, og setitust
iþeir við spil með húsbómidá. Var
einm af þeim Einar HeJgasoin, er
'Lemgi bafði búið á Þo*namdisstiöð-
um og. selt Þórði jörðiima. Sagði
bamin frá atburðinum og þarf ég
etoki að llálta það fara milLii máLa,
er niú seigi óg. Hamm var föður-
broðir minn og oft í heimili for
eldra mimma og mikil gredindar-
imiaðiur. Um miðjan daginm var
barmaminia sakmað og þótti strax
eigi edmlieifcið og ýmislegt gait bor-
ið til um hættu fyrir þaiu, þar
sem líka Hofsá rennur fast við
tón og var alimiifcil. Það war þó
út á melana brátt leitað og
kom filjótt í Ijós, hvað bafði gerzt.
Þeir bomiu siamtíimis að tjorininini
Þórður og Eimiar og æddi Þórður
úit í tjíörmdma, er samstumdis reynd
ist óstæð og varð Eimar að ná
tl.hans. Hafði bamm Liitla stjórn
á sér og hrópaði á fcomiu símia og
beyrðist það tii bæjar. Fóik fór
þá á stað og Bergljót á umdan
og fór greditit. Hú.m sá strax, hvað
í efmi var að þarma hofðu börn-
im druiklkniað öll fyrir stumdiu og
þuinflti búin mijög á sér að halda
að safa Þórð. Eimar semdd heim
eifltlr hrifium og varð að binda
tvær samam tii að ná tíi barm-
amina. Á meðam athugaði ELnar,
bvernig slysið hefði borið að.
Bpg?niin höfð|U farið úit á fömmáma
miorðain við . tjiörmina og gengið
nær henni, Þá bilar snjóbakki
Uiiidan eámiu þeirra, en hinium virt-
ist verða hvenfit við og ieiita að
tdörninmi, Þá biiar emm umdam
öðru þeirra, em það þriðja sýind-
ist verða ráðaLaust' og bLeypur
til, Líkt og það ætLaði heáim, em
hættir sér þá enm of nœrri tjöm-
inni og bilar bafckinn undan því.
Þammdig varð etofceint þeirra til frá-
sa,gnar, em þetta sögðu förin í
snijómium. Börndm voru á 10. 9.
og 8. ári, mj'ög gjörMieg börn
og stiúltourmar fríðar. Ég sá þau
við toirkjiu árið áður, er ég fermd-
ist. Þau hétu Aðalbjörg, Hjördís
og Gestur. Nú toomiu brífiurnar og
Einar nær fLjótt til anmairrar stúlk
unnar. Bergljót tófc líkið sam-
stumdis og bar það heim. Stiúlik-
urnar voru sértega hárprúðar og
flutu réttstæðis í vatnssfcorpunni
og eins og þær flytu á bárinu,
sem iá í aLLar áttir edins og geisl-
ar frá stjiörmu. Dremgurimn hafði
sotokið og var mikil leiit að hon-
um. Þetta var staðreyndin á Þor-
braindisstöðum á annan í hivíta-
summu, 16. maí 1010. Bergljót
sýndd eimstafct þrek í sorg simmi,
sem var nuedri em næstum að
segja að heil sveit gæti borið.
Það var smíðuð ein kista að ÖM-
um börniuinium ag er jiarðsyngja
sfcyidi á Hofi var Hofsá í foráttu
vexti og þiurfti að ferja f6Lk og
flytja toistuiiiia á ferju. Lá þá við
slysi, er kistan var svo óhemituig-
ur fLuitnimigur og þótti etofci tæp-
ara mega standa og skelfdust
margir Tekið var til við athöfn-
ina, en er hefja skyldi sömeimm,
féllust öllum raddir og varð hik
á aitböiSndmmi. Bergljót stóð þá
upp og bof söngimm, og menn
sáta í kirfcju i þögulli leiðslu,
eims og umdir áhrifum æðri mátt-
ar. Það var eins og þessi mikla
frétt væri allitaf að stæktoa
Þessd atburður nafði vitastould
miegin.áhritf á líf t>eirra hj'óna og
mum tvisýmt. að Þórðu? hafi síð-
an orðið siamur maður. Hanm
kenmdi sér u,m að fara frá Fossi,
og  hanm  hafði  minmd  löngum   til
að eigmast 'Þoribrainidsstaði á eiftir
og gemgiu toaupin til baka og
iþau hj'ón fluttu afitur að Fossi
eftir fá ár. Þau voru baSða höfð-
ingjar í báttum og héUdu fínt
iheimili á Fossi. Var þrifinaður á
hedmili og í firamgömgu frekast
fcrafa í sveitaríiífinu. Var það eitt
simm, að Kristján Guðmasom frá
Grænavatni. hreppstjóri í Vopna-
firði, ræddi við móður mima um
þemm,an sveitarbátt. Sagði þá
Kristjiám. „Hvar heldurðu, að sé
finiasta beimili í VO'pnafirði?"
Móðdr miím var etoki tilbúin að
svara því, em Kristján sagði:
„Það er á Fossi. Ég fcom eitt
simm gangandi yfir Möðrudalisfjiall
og Leitaði máititstaðar á Fossi. Ég
varð umdramdi á þeirri fram-
reiðglu. Það voru auk beidur
servíettur á borði" Það hefur ver-
ið 1O02--0S. Gestur og Aðallbjörg
urðu bæði gömul og dvöl'diu æitáð
með þeim hjómum og dóu bæði
hjlá þeim. Komst Gestur yfir ní-
rætt og iá í bör að síðustu. Berg-
ljiót véfc efcki af sikyldumnar vegi.
Þau bjióm mumu hafa eignasit 10
eða lil börm. Dóu þrjú þeirra upp-
fcomim. Einiar, er drufcikmiaði í
Laufási um 1029, Þóra, er átti
Steiíám Stefámisson, er toenmiari var
í Voipmafirði, og síðar umsj'ómar-
maður Memmibaslk'óliams í RivLk og
áttu þau tvo syini og Sigrúmu.
Þrjú eru á llífi, Stefiáin og Jafcob
á Vopnaiflirði og Sigríður, gdft í
Reyfcjavík. Þórður andaðist litlu
etfltir 1930 og bjó Bergiljót áfiram
á Fossi mieð somum sínum, em
um 1045 flLuitbu bau öl a Vopma-
fjiörð og bjuggu þar í hési, sem
þau mefmdu Asbyrgi. Hélt Berg-
Ijót umidraverðum kröftum fram
yfir níræðisaldur og hafði emm
iflótaivist, er búm fél M 22. apríl
þ. á. Það verður lengi uppi per-
sómuiieiikd og lifsreymsLa þesisarar
tooinu og það verða flLeiri em Gmmm-
ar Gummarssom, sem fimma Mf í
auðmum Fossd'aLs á niæábu' "tímium
og faanmsfci lemgi síðam. Verður
hér aö Ljúka of stuttu mili um
milklLa komu og eimsitæðlá ISfis-
reymsiLu.                               V'
Benedikt  Gíslason M Hoítedgi.
^elfur
Laugavegi   38,
Skólavörðustíg  13
MARILU
P e y s u r
fallegar,
vandaSar.
¦— Póstsendum

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16