Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						LAUGARDAGUR   4.   maí   1968
TIMINN
mmm
Gunnhildor
Björg
GUNNHILDUR STEINSDÚTTIR
OG 8JÖRG S. STEINSDÓTTIR
Mig langar að mimnast þeirra
systra, með örtfláum orðum, sem
eru nýlátnar með stuttu millíbili,
önnur 9. felbrúar en hin 1. marz
s. 1.
Það smáfæik'kar í fylkingu þess
f ólks sem fætt var á tveim síðustu
tuguim. Idðimmiar aldar, þar serni,
börn og umigiingair sáiu ánnoða sem
skein þjóð okfcar í byrjum aldar
imnar, eftir aldakúgum og áþjám.
Þá loks bjarmar fyrir nýjum degi,
eftir dimma nótt niðurl'æginga- og
harðæristíma. M andar vorþey
betri táima yifir þjóðima, þá sáu
steáWhi í anda mifcla breytinga
tíma og sannlega hafa þeir fram
komið, já, jafnvel í glæstari mynd
m þeir litu. Engin kynslóð hefur
• Kfeð sílka byltimgu, ótrúlegt að
aokkur muni sjá öðru meira.
GummlhilduT og Björg Iifðu all
ar þessar bneiytiin!ga.r. Gummlhildur
sem fœdd 6. júní 1886 en Björg
25. júHí 1889. Foreldrar þeirra þau
Guðbjörg Marteinsdóttir og Steinn
Jónsson voru fyrst til heimilis að
Sellátrum í Reyðarfirði, en flytja
þaðan að Byggðarholti og síðast
búa þau á litlu býli, Biskupshöfða
rétt innan við Eyri í Reyðarfirði,
sem nú er löngu í eyði. Þá er heim
ilisfaðirinn búinn að mdssa heils
una, en hin duglega, tápmikla
greindarkona lætur ekki hugfall-
ast. Hún heldur áfram við búsfcap
inn, þó skuggi heilsuleysis hvíli
yfir heimilinu, húsbóndinn rúm
fastur. Þótt allt sé gert
til að ráða bót á heilsuleysi hans,
andast hann þar árið 1901. M
eru börnin orðin 6, fjórir synir
og tvær dætur. Snemma fara þær
systur að vinna fyrir sér, Gunn
hildur fer meðal annars að Hólm-
um í Reyðarfirði. Þar kynnist hún
ungum manni Bjarna Marteinssyni
frá Árnagerði í Fáskrúðsfirði. Þau
Gunnhildur og Bjarni gifta sig 3.
nóvem'ber 1907, og hefja búskap
BÆNDUR
Hjón með 3 drengi á aldr-
inum 5, 7 og 9 ára óska
eftir sumarvinnu í sveit.
6—8 vikna tíma. Upplýs-
ingar í síma 21734.
á Reyðarfirði, en flytja eftir tæpa
árs dvöl til Eskifjarðar, þar sem
þau búa sam'fleytt í 57 ár. Þau
hjón eignuðust 9 börn og eru 8
þeirra á lífi, einn sonur ólst upp
í Dölum í Páskrúðsfirði hjá ömmu
sinni og seinni manni hennar.
Var honum komið þangað er Gunn
hildur var veiik og fór í lækninga
ferð til Reykjavíkur, var vistin
lengri en ráð var fyrir gert og
ólst hann þar upp við mifcið ást-
ríiki til fullorðinsára.
Mu hiónin voru samhent að
dugnaði og forsjélni og koma upp
7 mannvænlegum börnum. Hús-
bóndinn elju- og dugnaðarmaður
sem aldrei slapp verk úr hendi,
hugurinn við vinnuna og láta eikki
heimilið vanta og ekki þiggja
neina hjálp við að sjá því far-
borða- Starf húsfreyiunnar er
umfangsmikið að sjá 7 böraum
fyrir fæði og fclæði. En tími Gunn
hildar var æði drjúgur, hún notaði
tómstundir til lesturs góðra bóka,
las allt sem hún náði í, því hún
var mjög greind kona og gerhugul,
fróð um menn og málefni og sér-
lega æittfróð, sagði hún þó oft er
um var irætt ættir fólks, „hún veit
þó þetta enn betur hún Björg
systir mín". Þegar þær systur
hittust ræddu þær um ættfræði
og þjóðlegan fróðleiik. Gunnhildur
gaf sér og tíma til að taka þátt
í félagsmiálum og starfaði hún í
kvenfélaginu á Eskifirði og verka
kvennafélaginu þar. Þó er enn
ótalinn einn þáttur í fari Gunn-
hildar, sem ég hygg að fáir hafi
um vitað, en það var um hag-
mælsku hennar, en þaran dýrgrip
faldi hún vel, og lét ekki í skíma.
Síðustu árin á Eskifirði voru
þau hjón ein á heimili sdnu, börn
in farin að heiman og búin að
stofna sín eigin heimili fyrir
löngu. Heilsa Gunnhildar hafði
oft staðið höllum fæti og haustið
H985 hætta þau búskap og faTa
suður og eru þann vetur hjé dótt
ur sinni Öglu sem búsett er í
Kópavogi. Árið eftir fara þau að
Hraifnistu, divalarheimili aldr-
aðra sjómanna. í haust 3. nóvem
ber áttu þau hjón 60 ára hjúskap
arafmæli, þá var Gunnhildur rúm
föst og sárþjáð, gat ekki tekið
á móti árnaðaróskum, en var um
vafin ást og elskusemi barnanna,
sem flest voru hjá þeim þennan
dag. En ævisól Gunnhildar er að
ganga til viðar. Það er komið
kvöld á ævi hinnar starfsömu
konu, hún leggur frá sér hekl oa
prjón sem gripið hefur verið í,
j'afnframit því að vinum og vanda
mönnum er skrifað og lesið í
góðum bókum. Gunnhildur andað
ist á hjúkrunardeild Hrafnistu 9.
LAUNÞEGASPJALL
1. maá er liðinn' og verka-
lýðshreyfiinigin hefuir sett fram
itenöfiin" sínair að vemju. Hæst
bar þar kröfuna um fulla at-
viinir.iu, em eiinmig var lögð á-
herzla á &ð verkalýðsihreyfing-
im nœði þvd takmarkii að dag-
vinnutekjiuir varkafóíks hæji
tiil mamnsæmamdi lifs.
Aldrei aftur
atvinnuleysi
Þar sem SM ávörp vegina 3.
mai birtust á þeim degi hér
í blaðimiu-, sé ég eniga ástæðu
til þess aið rekja afnii þeirra
hér. Aftur á mióti vil ég benda
á að i þeim ölium var höfuð
áheirzliain „Atvinma öllium
vepkalýð" og í þvd saimhaindi
krafizt uppbyggingar íslenzkra
atvinmuveigia.
Eklki eir að búast við, að
vea'kalýðstoeyfdmgin           muni
gera miiikið með opimibeiruim að
gerðum til þess að kmýja firam
þær riáðstafanir og þá stefmu-
breytimigu í atviinmiUimiálum,
sem niauiðsyin'leg eir ef raum-
veruilieg uippbygginig íslenzks
abvimniuiliífs á »ð verða að raun
veruileika. En verkalýðshreyf-
ingim mum auðvitað reyma að
hafa áhriif í þá átt í atvinmu-
miálainefinid þeirri, sem skipuð
vair í byrjum apríl í samræmii
við saimkomulaigið við rikis-
stj'óinninia um úrbætuir í a:t-
vinnuimiálutn sem gert var i
marz s.l. í nefnd þessairi eru
sjö miem.n, þar aif þrar skipaðir
af ríikdssitjórmiinini, tveir af at-
vimmurekeindum og tveia- atf
venkail'ýðsihireyfiingummd.        Eru
fuillltrúiar veiiikafólks þvií í mikl
um miiininiihluita.
Fuililit'núar Aliþýðuisamtoamds
íslands í þessari nefnd eru
Eðivarð Sigurðsson, formaður
Daissbnúmiair, oa Smorri Jóns-
son, formaður Málm- og skipa
w;A'; -¦'i.Tnha.'iasini? Fuiltrúair
atvinnurekenda eru Björgvin
Siguirðssoin,           framikvaamda-
stjóri            Vinnuveiteind'asaim-
bandsi.ns, og Sveium Guðmuinds-
son, alþingismaður, en af hálfu
rik;?'?í.j'óirn'a'rininar eiru i mief'nd
imini Eggeot G. Þorsteimssion.
;fél agsimiálairá'ðher ra Jóh anme s
Niordail, seðlabainkasfcjóri, og
Jóhainn Hatfsteiin, iðmaðaaimiála-
ráðherra, sem er forimaðua'
meifmidiarimmar.
Engu skal um það spáð nú,
hfverju    ÆuiLlitréar    laiUiniþega í
beseári neíiiicl iá aorkéð. Voma
ber hið bezta í því efni, þótt
rauinsætt sé aS búasit efckd við
of miiklu.
Takmarkið
hefur fjarlægzt
í þessum þætti míimum
skömimu eftir s'amfcomullagiið í
marz rasddi ég nokifcuið sitöða
venkalýðshii'eyfiinig'arinm.air         í
dag og 'benti á þá staðreynd,
að hún væri stöðiugt að fjar-
lægjast takmark sitt, fcaup-
miáttuir daigviiininiukiaiupsiins fæa'i
mdminikaindi, o@ að við svo búið
mætti efcki st'anda. Að verka-
lýðsihreyfiinigim yrði að nóta
támainin firaon til næstu áoia-
nnóta tiil þess að sikipuilegigja
sófcm til bættra kjara í stað
'þess að veva al.ltaf í vönn,
í löngu viiðtali, sem „Þjóð-
vilijinin" átti við Eðvarð Sig-
urðss'O'n fiormiainin Dagsbnúmar,
og birt var 1. maí, kemuir
þetta samia sjónairmi'ð firaim.
Til firóðleiiks fytrir lesendiua- fer
hér á eftir sá kafli viðtalsdins
se.m um betta ftalílar;
„— Ef við víkjum þá að því
sem er frairounid'an nú l. maí?
— Þar. tel ég bera hæst í
o'kkar i,nmianlaindsimiá.lum ait-
vininumiáilim og kjiaramálim.
Pyrst og firemsit sú krafa, að
ölluim sé tryggð fuill atviinma
og þaniniig búið að ísl'enfcu at-
vinn.u.ldfi að við þua'fum efcki
að óttast atvininiuleysi í þeim
mæli sem vair sí. vetur eða
jaflnivel enm verra sem fuilar
horfur enu á, ef efcki verða
ittarðair sérsltakiar rá'ðlstafianiir.
Ég mumdi sem sagit segja að
atvininumálin vænu okikar
stærstu mál niúina.
JafnMiða þurfum við að
hafa í huga að lífskjörin, þ.e.
a.s. kaupmáttur launanna hef-
ur rýrnað og kemur ttl með
að rýrna meira eftir því sem
dýrtíðin vex, vegna þess að sú
skerðing sem nú er á vísitölu
bótum gerir það beinlínis að
verkum, að kaupmátturinn
rýrnar. Við erum þess vegna
ekki á þeirri leið nána a'o' siá
það mark nálgast að verka-
fólk geti lifag menningarlífi af
8 stunda vinnudegi heldur hið
gagnstæða. Þetta hljótum við
að líta mjög alvarlegum aug-
uin, og til þess að tryggja að
þarna verði úr bætt þurfa að
vera fyrir hendi  möguleikarn-
ir til tekjuöflunar, þ.e.a.s. ful!
atvinna. f öðru lagi þurfa sam
tökin að íhuga rækilega á
hvern hátt þau undirbúa næsta
þátt kjaramálanma, þegar
samningar renna út um ára-
mibtin".
Undir þetta er vissulega
hægt að taka.
Samninganefndin
í viðtaliinu er rætt við Bð-
varð uim samininigiania í marz,
og m.a. um sa.msetningu samm
iinganefndiairimniar. Er þar bæði
bemit á, að í samnimigamefmd-
iinmi voru fulltr'úar jiafwvel
heilla stétta, sem héldu sig
utan við vefkföllim, og eins
um samsetn.iinig'U nefndarim.nar
einis og sé'tst á eftirf'airain'dd
spurmiiimgu og svari:
„ — Ef litið er á samminiga-
nieflndina, þá fimnst mörgum
að suimdr sem þar voru full-
tiiúar            veriralýðsfélaganma
hetfðu átt að sitja hinum meg-
in við borðið. Eða hivermig get
ur það staðdzt að t.d. fasteigma
sali, heildsali og útg'erðar,mað-
ur sé þar að semja fyrir verka-
lýðsfélögiin?
— Frelsið i isliemzfcri verfca-
liýðshreyfirag'U  er  svona mikið,
Víða í verkalýðishreyfin'g
ummi eru félagsmemin sem ekfci
eru beimt starf'andi í þeim
greimiu.m sem féttögiin bafa uim-
boð fyrir og ekki helduir starfs
nnenm féliaig'anma, en fást við al
gerie.ga óskyldar stai'fsgreimac.
Þar með erúim við kommdr imm
á skipuilagsmiál samitakamna, og
þetta er efilaust ga.lli, sem hetf-
ur viðgiemgizt allitotf leimgi hj'á
ofckur oig þyrfti saninarliega að
huga að í samibandd við gkipu-
l'agsimiálim alimenmt, einmiiitt í
þá átt að gepa félögiin hreinmi
verkailýðsfélög en þau ecu niú"
Hér er fcomið imn á þýðing-
armiifcið vandamál verfcalýðs-
hreyfimg'ariinmiair. Þetta er mis
munandi eftir félögum, em
lamdlœg't í suimum þeirra að
þar séu memm, sem á engain
hátt teljiast liaumiþeigar.
Mjög erifitt er að lá stjiónn-
ir félagainina sjálfra til þess að
„hrei'nsa til" i félögiumiuim. Aft
ur á imóti sjá alir hversu mik-
ill veilkleiki það er fyrir verka
l'ýðshreyfimiguin'a að haifa imm
am simima véhamda fjölda fólks
sem hefiur andstæðra hagismuma
að gæta.
Elías Jónsson.
febrúar s. 1. Eftir er aldurhniginn
eiginmaður sem margs minnist
eftir rúmlega 60 ára sambúð við
elskaða eiginkonu.
Björg Sigríður Steinsdóttir var,
eins og áður er sagt fædd 25. júlí
1889. Hún fór sneimma að heim-
an til að vinna fyrir sér. Fátæktin
tók ekki mjúkum höndum á ungl
ingunum i þá daga, þó bókhneigð
ir og fróðleiksfúsir væru. Var
Björg í ýmsum vistum og fór með
al annars að Hafranesi, sem þá
var stórt og mannmargt heimili og
þetokt m. a. um allt Austurland.
Þar kynntist Björg ungum manni
Magnúsi Stefánssyni frá Gestsstöð
um í Fáskrúðsfirði, en þau kynni
urðu lengri og meiri. Þau flytjast
að Dölum í Fásfcrúðsfirði og gift
ast þar 1909. Um sama leyti eða
rétt áður eru flútt þangað móðir
hennar Guðbjörg sem nú er gift
aftur seinni manni sínuon Höskuldi
bró'ðir Magnúsar Hefst nú þarna
félagsbúskapur og var með    Guð
björgu yngsti sonur hennar Steinn
frá fyrra hjónabandi. Var þarna
alltaf hið bezta samfcomulag, svo
orð var á gert. Björg og Magnús
eignuðust 10 börn og eru 6 á lífi,
5 dætur og einn sonur. í Dölum
var svo allt ævistarf Bjargar unn-
ið. Magnús andaðist þar sumarið
1963. Eftir það stóð Björg fyrir
búi sonar síns Sigmars, þar til hún
veiktist í byrjun febrúar, var
hún flutt suður og andaðist i
Landspítalanum 1. marz s. 1.
Með Björgu er gengin mikil
gæða og mannkostakona, hún var
greind og fróðleiksfús, og voru
þau orð sönn sem mágkona henn
ar, sagði um hana, sem gift var
Steini bróður hennar, að lán hefði
það verið að ala upp börn sín í
návist Bjargar og Magnúsar, sem
hefðu verið sífræðandi og glætt
allt það bezta fyrir börnunum á
allan hátt. Magnús var með afbrigð
um fróður og minnugur, heilsa
hans var lítiil með köflum og var
hann rúmfastur langtímum saman,
las hann þá mikið og ræddi þá svo
um það sem lesið var og heyrt við
hina greindu konu sína sem hann
mat mifcils og mátti vart af sjá.
En heilsuleysi manns síns bar
Björg með stakri ró og þolinmæði,
sat við sj'úkrabeð hans þegar tími
leyfði frá heimilisstörfum, hefði
það betur verið á bók fest sem
þau ræddu sín á milli, um liðna
atburði og merka menn og konur
sem og um afreksverk sem aldrei
hafa verið sfcráð.
Með þeim systrunum eru gengn
ar góðar og mikilhæfar konur.
sem unnu störf <;ín í kyrrþey.
komu upp hóp af nýtum og góð-
um þjóðfélagsþegnum. Þær lifðu
umbrota- og breytingatíma með
þjóðinni og þær tóku þeim með
gleði og fögnuði, breytingunum
til batnaðar og léttra vinnuhátta.
Þær voru sannarlega hamingiusam
ar í sinni, oft erfiðu lífsbaráttu.
S. S.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16