seer iAr'." .or hi iíjac r" vin FIMMTUDAGUR 30. MAI 1996 ALÞÝÐUBLADK) 8 7 ¦ Nú hillir undir þinglok og af þvítilefni ræddi Arnór Benónýsson við Rannveigu Guðmundsdóttur formann þingflokks Alþýðuflokksins-Jafnaðarmannaflokks íslands um þingstörfin, samvinnu félagshygjuflokkanna, stöðu Jóns Baldvins og fleira Meiri kæruleysisbragur afhálfu stjórnarliða - á þessu þingi en nokkru öðru sem ég hef setið, segir Rannveig. Er þetta þing sem sennfer aö Ijúka að einhverju leyti frábrugðið öðrum þingum semþú hefur setið? Það var náttúrlega mikil breyting fyrir okkur að hefja störf í stjórnarand- stöðu, eftir að hafa verið ráðandi afl við landsstjórnina í átta ár. En mér finnst við í þingflokki Alþýðuflokks- ins hafa unnið mjög skynsamlega. Við fórum ekki í neinn upphrópanastíl, fyrstu mánuði þingsins, við bárum þess að sjálfsögðu merki að vera ný- komin úr ríkisstjórn og fórum í mjög málefnalega vinnu, sem færðist meiri þungi í eftir því sem leið á veturinn. Mér finnst að þingflokkurinn hafi sýnt kröftuga stjórnarandstöðu og vinnu í þinginu. Þingmenn flokksins hafa bæði flutt mörg góð mál, verið öflugir í málflutningi og átt þátt í mjög mikil- vægum breytingum á stjórnarfrum- vörpum sem að skiptu sköpum. Menn töluðu mikið um það í haust að það væri mikil deyfð yfir þinginu, ég held að það hafi að mörgu leyti verið angi af þessu sama, að það höfðu orðið stjórnarskipti og að það var gífurlega mikill meirihluti ríkjandi í þinginu. Ef ég á að nefna það sem mér finnst at- hyglisverðast eftir að hafa verið hér á þingi í sjö ár, þá finnst mér að yfir þessu þingi hafi verið meiri kæruleys- isbragur af hálfu stjórnarliða heldur en nokkru öðru þingi sem ég hef setið. Ég held að það megi skrifa á þennan mikla meirihluta, að hver og einn hafi hugsað sem svo, það skiptir ekki máli þó að ég sé ekki við í dag, skiptir ekki máli þó ég verði ekki viðstaddur at- kvæðagreiðsluna og svo framvegis. Og fyrir vikið höfum við upplifað mikið los á þingstörfunum. Mér hefur fundist að þetta hafi líka sýnt sig í nefndum þingsins, að það hafi verið meiri fjarvistir í nefndum heldur en ég hef átt að venjast. Þetta finnst mér ein- kenna stjórnarhættina eftir stjórnar- skiptin. Sjálfstæðisflokkurinn ósýnilegt afl I Alþýðublaðinu í gr sagði Krist- inn H. Gunnarsson að stjórnarand- staðan vri á rassinum og raunar skrefi á eftir stjórnarflokkunum ípólit- (skri umrðu, þá ekki st'st Sjálfstðis- flokknum, ertu sammálaþessu? Nei, ég er alls ekki sammála þessu. Vegna þess að mér finnst að Sjálf- Ég held að þessi umræða sé ekki bú fara í sameiginlega málefnavinnu í dóttir um umræðuna um samvinnu anna í stjórnarandstöðu. stæðisflokkurinn hafi leikið mjög klókindalegan leik, og hann er þessi: Á erfiðum vetri þegar farið er í gífur- lega mikinn niðurskurð og enn meiri samdrátt en áður þrátt fyrir boðskap um batnandi tíma og staðreynda um aukinn hagvöxt, þá hefur Sjálfstæðis- flokknum tekist að staðsetja sjálfan sig nær ósýnilegan í bakgrunninum í stjórnarsamstarfinu eins og flokkur sem ekki ber ábyrgð á neinu óþægi- legu. Og hefur látið samstarfsflokkinn um erfiðu hlutina, að taka við gagn- rýninni og kröfunum, af því að sam- starfsflokkurinn er nú eins og áður in að ná þeim þroska að hægt sé að sumar, segir Rannveig Guðmunds- og sameiningarmál félagshyggjuafl- með fagráðuneytin. Mér frnnst miklu fremur að það einkenni Sjálfstæðis- flokkinn að vera svona ósýnilegt afl, sem er eiginlega erfitt að höndla fyrir hvað stendur. Mér finnst Sjálfstæðis- flokkurinn ekki hafa sýnt af sér neina aðra stjómkænsku en þá, en að vera við völd til að vera við völd og halda völdum. Það sem mér finnst að hljóti að sitja eftir í hugum manna eftir þennan vetur er að flokkur allra stétta er ekki flokkur stétta. Ekki tímabært hef ja sameiginlega málefnavinnu Gtir þú séð stjórnarandstöðuna verja sumrinu til aðfara sameiginlega í skipulagða málefnavinnu eins og Kristinn leggur til í þessu sama við- tali? Mér finnst ekki tímabært að stjórn- arandstaðan fari saman í slíka mál- efnavinnu. Vegna þess að það hefur alveg skort að undanfari þess að fara í málefnavinnu, nefnilega einhverjar samræður um markvisst samstarf, hafi átt sér stað. Það er verið að tala um sameiningu, samstarf og það hefur sýnt sig í vetur að stjórnarandstaðan hefur í stórum málum verið samstiga og átt nokkra samráðsfundi um hvern- ig hún hefur viljað taka á málum og ég held að það hafi skiláð sér á þess- um vordögum. Þannig að minnsta kosti stóru stjórnarandstöðuflokkarnir hafa fengið bætta stöðu í skoðana- könnunum. Mér finnst að Alþýðu- flokkurinn sé með mjög skýra stefnu. Flokkurinn hefur sýnt það í stjórn og verið ófeiminn við að halda uppi þerrri umræðu að flokkur verði að hafa framsækna pólitíska stefnu á öllurn sviðum til þess að vera trúverðugur velferðarflokkur. Við höfum alltaf verið mjög meðvituð um það að við verðum að treysta undirstöðurnar til þess að geta rekið og bætt velferðina, ekki síst með tilliti til þess að aldurs- samsetning þjóðarinnar er að breytast. Sem kallar á aukin útgjöld í ákveðna þætti eins og gagnvart öldruðum og svo framvegis. Að ég tali nú ekki um menntamálin sem við viljum efla mjög. Þetta er aftur á móti umræða sem Alþýðubandalagið hefur mikið síður tekið. Skilaboð um ástandið annars staðar Svo e'g haldi áfram að vitna (Kristin H. þá segir harm að helst hafi ö'rlað á stejhu hjá Alþýðuflokknum, meðan Jón Baldvin varfrískur, eins og hann orðar það, en hinir stjórnarandstöðuflokk- arnir hafi setið eftir á rassinum. Þetta er tilfinningin sem ég hef haft að Alþýðuflokkurinn sem ef til vill hefði átt að eiga erfiðast uppdráttar í stjórnarandstöðu, fyrir þær sakir að hann er búinn að vera átta ár í ríkis- stjórn, hann hefur með skynsamlegum og markvissum vinnubrögðum á þessu ¦ Ný Ijóðabók á markaðinn Þetta gengur ekki út á peninga - segir Hjörtur Marteinsson sem kveður sér hljóðs með Ijóðabók Þetta er spurning um sköpun. Að vera á lífi og þrífast í þessum heimi sem skellur á okkur," sagði Hjörtur Marteinsson þegar hann var spurður hinnar dæmigerðu spurningar hvort nokkur von sé til þess að græða á því að gefa út ljóðabók. Hjörtur er fædd- ur í Reykjavík árið 1957 og var að senda frá sér sína fyrstu bók. Hann er að ljúka MA. prófi í íslenskum bókmenntum og hefur starfað sem kennari við Fjölbrautaskóla Suður- nesja. Bókin heitir Ljóshvolfin og inniheldur prósaljóð. I ósvífni sinni slær blaðamaður Alþýðublaðsins um sig með frasanum money talks - bullshit walks" sem fellur ekki f góð- an jarðveg hjá ljóðskáldinu. Þetta er svo sem ágætur frasi en hver gefur út ljóðabók nú á dögum til að græða? Þetta gengur ekki út á peninga." Hjörtur gefur bókina út sjálfur en ljpðin fjalla um hugleiðingar hans um skáldskap, gengna listamenn og samfélagið sem við lifum í. Við skulum fá sýnishorn: Minning úr írlandsferð 1993 Ég hef komið minningum úr síðustu írlandsferð fyrir innan í módelum af gömlum orustuflugvélum. A þær hef ég límt myndir af löngu lát- inni stúlku. Flugvélarnar fljúga til Irlands á nturnar með fregnir af henni. Trjón- ur tveggja þeirra eru rauðar eins og skúfur engilsins og annar flugmannanna er ég. Þegar þr nálgast strendur írlands hrynja hvít flugritin yfir grænar grundirnar. Það eru ástaljóðin mín. Hjörtur Marteinsson ásamt tveimur af þremur sonum sínum Degi og Marteini: Þetta er spurningin um sköpun. vetri; siglt upp í það að vera mjög öfl- ugur stjórnarandstöðuflokkur með málafylgju sem hefur skilað sér. Og þó að Kristinn segi á meðan Jón Baldvin var frískur, þá er þetta allt af sama meiði, það hefði eklci verið eðlilegt að formaður Alþýðuflokksins hefði farið í einhverja upphrópanastöðu á haustdög- um, en hann hefur verið forystumaður okkar í þinginu í stjórnarandstöðu þar sem mér finnst að Alþýðuflokkurinn hafi spilað mjög vel saman í öllum málum. Og svo sannarlega hefur verið af mörgu að taka, því stjórnarflokkamir hafa flutt svo mörg erfið ágreiningsmál inn í þingið og keyrt þau fram í krafti hins mikla meirihluta. Ég býst við því að Kristinn sé að gera sér grein fyrir því, sem hann hefði ekki órað fyrir á haustdögum, að Alþýðuflokkurinn hef- ur siglt fram með málafylgju og styrk , sem honum kemur á óvart. Hvort þessi samvinna sem þó hefur orðið á milli stjórnarandstöðuflokkanna á þessum vetri, á eftir að skila sér sem samvinna um sameiginlegt framboð í fyllingu tímans, er of snemmt að segja. En ég hef bent á það í umræðunni um samfylkingu og sameiningarmál að all- ir gömlu flokkarnir hafa treyst sér til þess í viðræðum um stjórnarmyndun, að semja um óll mál, frá velferðarmál- um og til viðkvæmra utanríkismála. Og þeir hafa samið um hvaða skref ætti að taka í sértækum málemum síhum þegar þörf er á málamiðlun áður en sest er í ríkisstjóm. Sé vilji fyrir því að flokkar á félags- hyggjuvæng setjist niður til að búa til slíkt kosningaprógramm, eins og Jón Baldvin hefur opnað á, og mér fannst hann þar opna á mjög skynsamlegan hlut sem ég er sammála. Þetta ætti frek- ast að vera það skref sem menn gætu sameinast um, til þess að sjá svo hvort úr þessu geti svo orðið eitthvað sem menn kalla sameiningu. En ég held að þessi umræða sé ekki búin að ná þeim þroska, að hægt sé að fara í eitthvað málefnastarf í sumar. Hins vegar hefur Alþýðuflokkurinn verið að leggja niður fyrir sér sín vinnubrögð, hann hefur verið að snúa sér að hvernig hann ætlar að taka á sfnum innviðum, hann hefur verið að snúa sér í auknum mæli að samstarfi við sitt fólk í verkalýðs- og launþegahreyfingu, hann mun á sumri komanda og síðsumars búa sig undir hátíðarflokksþing á 80 ára afmælisári og ég er ekki í nokkrum vafa um að fyrir það flokksþing munum við undir- búa okkur með sterkum málatilbúnaði og sú málefhavinna mun að sjálfsögðu nýtast inn í samvinnu við aðra flokka; ef af verður. En það að Kristinn skuli upplifa sig í einhverju tómarúmi og gjarnan vilja fara í vinnu með okkur hinum um stefnumörkun og málefni, það finnst mér vera ákveðin skilaboð um ástandið annars staðar. Eg held að við eigum bæði að fagna því og hafa lúmskt gaman af. Pólitísk lífsgleði Svona ílokin hvernig meturþú stöðu formanns Alþýðuflokksins eftir hugleið- ingar umforsetaframboð sem ekki varð af? Eg held að staða formannsins hafi ekki veikst við það að hann tók þessi mál til skoðunar. Eg held að það sem muni standa upp úr í flokknum, sé það að hann varð fyrir sterkri bylgju frá flokksmönnum um að þeir vildu halda honum í forystuhlutverki í sínum pólit- íska flokki. Það er afar gott veganesti fyrir mann sem siglir inn í það að hafa gegnt formannsstarfi í Alþýðuflokkn- um lengst allra að Jóni Baldvinssyni undanskildum. Haldi Jón Baldvin áfram þeirri pólit- ísku h'fsgleði sem hefur einkennt hann nú síðan á útmánuðum og skilar sér bæði í snörpum málflutningi í þinginu og í góðri samvinnu í þingflokknum, þá held ég að það verði sterkur formað- ur sem mæti til leiks á flokksþingi í haust.