> * 4 - 8 farþega og hjólastólabílar 5 88 55 22 MHÐUBLMÐ Fimmtudagur 30. maí 1996 78. tölublað - 77. árgangur Verð í lausasölu kr. 100 m/vsk r ¦ Agúst Hjörtur Ingþórsson heimspekingur verður með fyrirlestur um helgina ásamt kanadísku undra- barni. Þeir ætla að takast á um þjóðríki og sambandsríki. Jakob Bjamar Grétarsson fór í stjórnspeki- skóna og spurði meðal annars: En er þjóðríkið á hverfanda hveli? „Mér finnst íslendingar vera að koma sér hjá því að hugsa um stöðu landsins í ríki þjóðanna. Fyrst og fremst einkennist hhb afstaða manna af því að þeir vilja ekki takast á við þær spurningar sem komnar eru uppá borðið," segir Ágúst Hjört- ur Ingþórsson heimspekingur. Hann á von á vini sínum frá Kanada sem heitir Wayne Norman og er prófessor í heimspeki við Ottawaháskóla. Agúst Hjörtur segir að Norman sé eitt af þessum undrabörnum, „hann var kominn með prófessors- gráðu 27 ára gam- all." Þeir félag- arnir verða með fyrirlestur á Korn- hlöðuloftinu á laugardaginn klukkan 14:30. Fyrirlesturinn verði í samræðu- formi en áður en til hans kemur ætlar Ágúst Hjört- ur að fara með Norman í sumar- bústað. Þar er heítur pottur og í Jú, er ekki einmítt kjörtímabil pólitískrar hugmyndafræðilegrar stöðnunar? „Ég þori ekki að láta hafa það eftir mér en við hljótum að svara þeim spurningum sem óhjákvæmilega koma upp þegar við horf- umst í augu við okkar eigin þjóðerniskennd. Við verðum að vega og meta þessa þjóðernis- kennd versus ákveðin efnahagsrök. Eftir rí- kjaráðstefnuna mun þróunin ýta á um það að menn taki afstöðu. Hversu djúpstæð er þjóðerniskenndin í okkur? Mér sýnist að við verðum undir lok þessarar aldar að kyngja henni - innan gæsalappa." farteskinu verður ^^-- tölva, prentari og bjór. Norman er hallur undir ágæti sambandsríkis en Ágúst hefur meiri efasemdir þar um. Það lá beint við að spyrja hvort þjóðríkið væri á hverfanda hveli og Ágúst telur svo vera. En hvað tekur við? Island sem svæði „Á vfirborðinu er svarið augljóst," segir Agúst. „Annars vegar það sem ^b við köllum yfirþjóð- legt skipulag af ýmsu tagi. Við sjá- um allskonar banda- lög, efnahagsbanda- lög í Norður- Amer- íku, í Evrópu og þau eru byrjuð að koma í Asíu. Við sjáum einnig allskonar hernaðarbandalög. Þessir strúktúrar eru að taka yfir. Hins vegar, einkennilega eins og það hljómar, virðist styrkur svæða að aukast. Þjóðríkið er að hverfa og í staðinn eru að koma minni heildir. Mikilvægi þeirra er að aukast. Þá lendir Island í sérkennilegri og áhugaverðri að- stöðu. Við erum þjóðríki en uppfyll- um allt það sem notað er til að skil- greina svæði: Við tölum sama mál, við erum tiltölulega ein- sleit og aðhyllumst flest sömu trú. Þetta gildir ekki nema um allra smæstu svæði. Lítil ríki eins og Danmörk og Hol- Iand eru.ekki eíns ^^ einsleit og ísland." Agúst er ekki endilega á þvf að þetta sé áhyggjuefni fyrir Island. Það er jafnvel spurning hvort þetta sé ekki ákjósanleg staða. „Við höfum innra skipulag sem svæði hafa ekki. Ef við erum að keppa um markaði og áhrif til dæmis við eitthvert hérað í ítalíu þá erum við í betri samningsað- ¦ Ingibjörg Haraldsdóttir endurkjörin formaður Rithöfundasambands íslands Svava Jakobsdóttir og Stefán Júlíusson heiðursfélagar RSÍ Svava Jakobsdóttir og Stefán Júlíusson voru kjörin heiðursfélagar Rithöfundasambands íslands á að- alfundi fyrir skömmu. Ingibjörg Haraldsdóttir var endurkjörin for- maður RSÍ og Ólafur Haukur Sím- onarson varaformaður. Frá stofnun RSÍ höfðu 14 rithöf- undar verið kjörnir heiðursfélagar. Ólafur Haukur hélt ræðu í tilefni þess að Stefán og Svava bættust nú í þann flokk, og sagði meðal ann- ars: „Auk þess að vera traustur og góður félagsmaður í RSÍ er Stefán Júlíusson ágætur rithöfundur og þýðandi, og tæpast hefur það barn vaxið úr grasi á íslandi síðustu ára- tugi að það hafi ekki eignast bækur hans að vinum. Stefán hefur í opin- beru embætti sem bókafulltrúi rík- isins unnið bókmenningu okkar vel og dyggilega. Svava Jakobsdóttir er einn helsti prósahöfundur okkar á þessari öld. Ritverk hennar eru orðin dýrmæt sameign þjóðarinnar. Það hefur ver- ið gæfa Rithöfundasambands ís- lands að félagar okkar hafa hlotið kosningu til setu á Alþingi, og þar hafa þeir reynst haukar £ horni þeg- ar setja þurfti lög til hagsbótar rit- höfundum, eða verja rithöfunda fyr- ir ólögum. Svava er einn þeirra ágætu félaga okkar sem setið hafa á Alþingi og þar hefur hún reynst góður talsmaður." Sem fyrr sagði voru formaður og varaformaður endurkjórin, og var það gert án mótframboðs. Guðjón Friðriksson var endurkjörinn með- stjórnandi, fékk 51 atkvæði en Er- lingur Ebenezer Halldórsson leik- skáld, sem bauð sig fram gegn Guðjóni, hlaut sjö atkvæði. Þá var Steinunn Jóhannesdóttir samhljóða endurkjörin varamaður. Ekki var kosið í fleiri sæti í stjórn að þessu sinni. Aðrir í stjórninni eru Hjörtur Pálsson, Kristín Steinsdóttir og Eg- ill Egilsson. k " Ágúst Hjörtur heimspekingur telur að Islendingar verði óhjákvæmilega að kyngja þjóðerniskenndinni undir lok aldarinnar. stöðu," segir Ágúst Hjörtur en hann starfar hjá Rannsóknaþjónustu Há- skólans, meðal annars við að auka þátttöku íslendinga í evrópsku sam- starfi á sviði rannsókna og starfs- þjálfunar. Eðlilega hefur hann því hugsað þessi atriði með sérstakri hliðsjón af tengslum Islands við tengslum víð Evrópu. „Minnkandi vægi þjóðríkisins kemur til með að þýða aukna mögu- leika okkar innan strúktúrs sem ég er ekkert voðalega hrifinn af, það er þessari evrópsku sambandsríkjahug- mynd. Þróunin er sú að svæðin eru farin að takast á frekar en löndih sem slík. Sterk framleiðsluhéruð eru farin að haga sér eins og lönd - eru með skrif- stofur og óopinber sendiráð í Brussel. Við stöndum betur að vígi sem þjóð- ríki þannig að ég lendi í þversögn. Minnkandi vægi þjóðríkisins bætir í raun og veru stöðu okkar sem þjóð- ríkis." Þjóðerniskennd versus efnahagsrök Það er ekki að heyra á Ágústi Hirti að hann búist við því að íslensk stjóm- sýsla lagi sig með skjótum hætti að breyttri stöðu. „Hvort að við þurfum að breyta okkar stjórnskipan? Þetta er nú svo- sem orðin gömul saga í þessari um- ræðu. Við þurfum að taka ákveðin at- riði fyrir sérstaklega hvað viðhorf okkar snertir. Við erum í einhverju sérkennilegu haltu-mér-slepptu-mér sambandi við Evrópu. Við viljum fá kostína sem fylgja því að vera inni f Evrópusambandinu en við viljum samt halda okkur fyrir utan það. Þessi þróun sem áður er getið mun neyða okkur til þess að takast á við ákveðnar pólitískar spurningar og í framhaldi af því stjórnskipulegar. Eg sé það ekki gerast í dag eða á morgun. ¦ Þáttur Þorsteins J. um eymdina í Chicago Skuggahliðar stórborgar So what? Uptown Chicago, þar sem örvæntingin er eina árstíðin, er heiti á útvarpsþætti eftir Þorstein J. sem flutt- ur verður í Loftkastalanum, sunnudag- inn 9. júní, klukkan 18.00. „Ég dvaldist í þessu hverfi Chic- agoborgar í nokkra daga," segir Þor- steinn J. „Það sem kom mér mest á óvart var hversu sakleysislegt um- hverfið virtist vera. Eymdin var vel fal- in en smám saman kom í ljós hvað bjó undir. Það eru fimmtíu og tvö þjóðar- brot í hverfinu og klfkur og gengi eiga þar í stöðugum erjum sín á milli. Þarna var selt krakk og heróín út um glugga á íbúð á fyrstu hæð fyrir tíu dollara skammt- urinn. Þarna gengu unglingar um í stórum, belgvíðum úlp- um með vél- byssur innan á sér. Þarna búa þeir sem eru lægst settir í þjóðfélagsstiganum. Foreldrarnir eru eiturlyfjaneytendur og börnin alast upp við þá staðreynd að eina aðferðin við að afla sér peninga er að komast á mála hjá eiturlyfjasðlun- um. Tíu ára standa þau úti á horni og vara sölumennina við komu lögregl- unnar. Þrettán ára eru þau komin út í sölu og neyslu ffkniefna." f þætti Þorsteins J. eru sagðar sögur atta huggar Edwin, sem býr einn i skitugu hotelher- bergi í Uptown Chicago. Hann er með alnæmi. Á litlu myndinni sést hvar Frank Edward Gardner auglýsir framboð sitt á Ijósastaur, framan við neyðarathvarf þessa fólks, en fyrst og fremst er fylgst með Möttu, íslenskri konu á sextugs- aldri sem var eiturlyfjasjúklingur en vinnur nú við að aðstoða einstaklinga sem eru jafta illa á sig komnir og hún var á sínum tíma. „Hún reyndi sjálf allt það sem þetta fólk hefur mátt þola. Hún var háð her- óíni og seldi sig. Nú líknar hún fólki. Það var afar áhrifamikið og minnis- stætt að fylgjast með henni vinna við ömurlegar aðstæður," segir Þorsteinn J. Þáttur Þorsteins tekur fjörtíu mfnút- ur í flutningi. Pétur Grétarsson flytur eigin slagverkstónlist undir og samfím- is verða sýndar Ijósmyndir Einars Fals Ingólfssonar sem hann tók af vett- vangi. Þetta er í fyrsta sinn sem útvarps- þáttur er fluttur opinberlega á Listahátíð.
Beinir tenglar