TÝmarit.is   | TÝmarit.is |
Search | Titles | Articles | News | About | FAQ |
login | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

VÝsir

and  
M T W T F S S
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 . . .
PDF  | HQ_PDF  | TXT  |
Open in new window:
PDF  | HQ_PDF  | TXT  |



Vertical fit


You need the Adobe Reader Plugin to display this page


get Adobe Reader



VÝsir

						.regniö eykur frjósemi jaröarinnar og hreínsar loftíö."

,,£g hef haft áhuga á þessu

frá þvi ég var unglingur en datt

þá ekkj i hug aö stofna triifélag i

krirtgum þetta. Svo var þaö vet-

urinn 1972 að ég var i Reykjavík

og þá voru mikið til umræöu

hvers konar nýjungar I kristinni

trú. Þá datt mér i hug ao það

væri miklu nær aö endurreisa

heiðinn siö og margir sem ég

ræddi við voru meö þaö sama i

huga. Siðan var gengio frá þvi

að stofna félagiö og viö ræddum

viö dóms- og kirkjumálaráö-

herra varöandi löggildingu og

þaö tók um eitt ár að koma þvi

I kring.

Samkvæmt lögunum þurftum

viö að velja okkur forstöðumann

sem hefur réttindi til að gefa

saman hjón og ég hef bréf upp á

það, sem má túlka sem eins

konar viöurkenningu á söfnuð-

inum af hálfu hins opinbera.

Allsherjargoði framkvæmir

einnig fleiri slikar athafnir, svo

sem aö gefa barni nafn og tala

yfir gröf en tii pess þarí ekki

opinbert leyfi."

Félagiö er ekki fjölmennt og

það eru ekki nema um 100

skráöir félagsmenn á þjóöskrá.

Að visu eru þó fleiri viöloöandi

félagiö á einn eöa annan hátt.

Ég reikna þó með fjölgun á

komandi árum, þegar menn

fara að áttta sig betur á þessu

og að við verðum i betri aðstöðu

til að kynna þetta fyrir fólki.

Þaö sem hefur háö okkur mest á

undanförnum árum er aðstöðu-

leysið og það hefur verið erfitt

fyrir fólk aö ná sambandi viö

okkur.

—  Segjum svo aö ég hefði

áhuga á að ganga I söfnuðinn

hvernig sný ég mér i þvl..?

,,Þú getur snúið þér til ein-

hvers okkar goðanna, og reynd-

ar þarftu þess ekki þvi aö það er

nóg að fara niður á Hagstofu og

fylla þar út eyöublað. Það er

engin sérstök athöfn tengd inn-

göngu i félagið nema að menn

óski sérstaklega eftir þvi. —

þetta er bara skráning."

—  Stundum hefur hvarflað að

mér að það sé litil alvara á bak

,,Nei, það er mikill misskiln-

ingur. Þetta fer allt mjög sóma-

samlega og skikkanlega fram.

Þarna hittist ósköp venjulegt

fólk og aö undanskildum trúar-

athöfnum hygg ég að þetta sé

mjög svipað og almennt gerist

þar sem menn koma saman hér

á landi."

Alltaf fariömeiri

tími ískáldskapog

fræöistörf

Sveinbjörn býður okkur til

bæjar og á leiðinni heim túnið

berst taliö að honum sjálfum og

hans högum:

,,Ég er alinn upp hérna i

sveitinni á þremur bæjum og

siöustu 30 árin hef ég búið hér að

Draghálsi. Að vísu hef ég lengst

af verið meö annan fótinn i

Reykjavik þar sem ég hef veriö

töluvert viö fræðistörf. En ég

hef alltaf verið hér á sumrin við

búskapinn. Þetta er að visu ekki

stórt bii, — um 100 ær og það má

ef til vill segja að búskapurinn

hafi svona hálft i hvoru setið á

hakanum. Þaö hefur alltaf farið

meiri timi i skáldskapinn og

fræöistörfin.

A veturna hef ég töluvert

stundað þaöaö fara i skóla og til

ýmissa félagasamtaka að

Ícynna bókmenntir og kveða

stemmur, — þaö er svona kynn-

ing á bragfræði og rimnakveð-

skap. 1 seinni tið hef ég svo einn-

ig, samkvæmt beiöni ýmissa að-

ila, farið og kynnt trúarbrögö

okkar".

Þegar þú varst i Reykjavfk

varstu tlður og að sögn áberandi

gestur f Naustinu?

„Jú, ég kem þangað oft eða

tg^msgmm

gerði einkum hér áður fyrr þeg-

ar ég bjó i Reykjavik. Ég var þá

mikið á Landsbókasafninu og

fannst góð tilbreyting i að fara i

Naustið og hitta fólk, — ekki

endilega ailtaf sama hópinn

heldur einnig nýtt fólk. Menn

verða að hafa einhverja til-

breytingu i lifinu. En það aö ég

hafi verið áberandi stafar sjálf-

sagt af skegginu. Ég hef haft

svona sitt skegg i tuttugu ár og

hér áöur fyrr vakti það tölu-

verða athygli enda mun sjald-

gæfara þá en nú, að menn

gengju siöskeggjaöir. Að visu

rakaöi ég mig i millitiðinni —

fyrir um þaö bil tlu árum, en

skeggið sem og ber nú hefur

vaxið óáreitt I tiu ar."

Við göngum i bæinn sem tæp-

lega verður talinn Iburðarmiki.U

bústaður á nútima mælikvarða

en býður þo af sér sérkennileg-

an þokka islenskrar sveita-

menningar fyrri tíma. Nútima

heimilistæki sjást hvergi og

fjöldi húsgagna er I lágmarki. A

einum veggnum hangir gamall

simi með sveif i stað talnaskifu.

Sveinbjörn gengur að kolaelda-

vél og snerpir á könnunni:

„Hér er ekkert rafmagn enn-

þá svo að ég verð að notast við

kol til upphitunar og elda-

mennsku."

Aðspurður um þaö hvort hann

sé fjölskyldumaður svarar hann

neitandi: „Ekki núna að

minnsta kosti," — og ég spyr

hvort honum finnist skorta á fé-

lagsskap að vera svona einn

þarna á bænum?

„Nei, maður dettur nú svo

sem ekkert út úr umheiminum

við að vera hér. Það koma

margir hingað og maður fer þá

bara eitthvað og sækir sér fé-

„Misskilningur ef þið haldið að Preyr sé ykkur rei&ur fyrir að koma hingað i dag."

lagsskap, einna helst til Reykja-

vikur. Annars sakna ég þess

helst að vera ekki i nálægð við

söfn, — bókasöfn og annað slikt.

Ég á að visu nokkrar sk'ræður

hérna sjálfur, en þaö vantar

töluvert i það safn."

— Og frlstundirnar?

„Já, þær renna nú eiginlega

saman við fræðigrúskið. Ég les

töluvert mikið og svo fer nú

alltaf einhver timi i félagsstörf-

in hjá söfnuðinum."

//Mér fannst miklu

næraðendurreisa

heiðinn sið..."

Eftir þennan „útúrdúr" vlkj-

um við talinu að trúmálum og

ég spyr um aðdragandann að

endurreisn Asatrúar hér á

landi:

Allsherjargoöinn I blótskrúða

sem notaður er við hátfðleg tæki-

færi.

Sveinbjörn við gamla Þórsllkneskið,

um árið.

sem hrundi I jaröskjálftum hérna

Hefur þú framkvæmt eitthvað;

af þessum athöfnum?

„Já, þó ekki greftrun, — ekki

beinlinis. Að visu dó einn félagi

okkar og samkvæmt ósk ætt-

ingja var hann jarðaður á

venjulegan hátt en við höfðum

sérstaka athöfn daginn eftir og

ættingjarnir komu þar þá lika.

En ég hef gefið saman tvenn

hjón og gefið börnum nafn."

— Geturðu lýst þessum at-

höfnum I stuttu rnáli?

„Við höfum búið okkur til

ákveðna lexlu til að tala yfir

hjónum og ég og fleiri úr félag-

inu förum með forna texta. Auk

þess leggjum við áherslu á að

viðkomandi taki sjálf þátt I at-

höfninni og velji sér texta til að

fara með og eins þegar barni er

gefið nafn, að foreldrarnir eða

aðstandendur taki á svipaðan

hátt þátt I athöfninni með þvi að

velja sér forna texta til að fara

með.

Eins og ég sagði áðan hefur

ennþá ekki reynt á greftrun en

við vinnum að þvi að vera i

stakk búnir til að framkvæma

slika athöfn þegar þar að kem-

ur. Það gefur auga leið, að slfk

athöfn verður ekki framkvæmd

I kirkjugarði og þess vegna höf-

um við nú sótt um sérstakan

grafreit og hefur verið tekið vel

i það af halfu hins opinbera. En

það á eftir að ganga frá þvi á

löglegan hátt."

,/Reikna með f jölgun

ákomandiárum"

— Talið berst að goðum og

goðorðaskiptingu en um það

hefur Sveinbjörn m.a. þetta að

segja:

Þeir sem skipa nlu manna

stjórn félagsins eru kallaðir

goðar og forstöðumaður félags-

ins ber heitið „Allsherjargoði".

Enn sem komið er hefur þessu

ekki verið skipt eftir goðorðum

en það hefur komið til orða að

skipta landinu niður i goðorð og

haga starfseminni eftir þvi, —

þ.e. að hver goði starfaöi þá I

sinu goðorði. Þannig er hug-

myndin að skipta landinu niður I

12 goðorð til að byrja með og

fjölga þeim siðan upp I 36 með

timanum.

við þetta hjá ykkur og þið séuð

að þessu upp á grin?

„Nei, það er mikill misskiln-

ingur þvi okkur er fúlasta

alvara,euda værum við ekki að

þessu annars. En ég hef orðið

var við að sumir taka þessu sem

einhverju grini. Ég held þó, að

með timanum muni fólk átta sig

betur á þessu og ganga til liðs

fiö okkur i auknum mæli'V

'/Ofstæki   hefur   alltaf

fylgt kristinni trú..."

— Ég spyr Sveinbjörn um

ástæðuna fyrir þvl að hann kaus

að taka heiðna trii og hvað það

sé I þessum trúarbrögðum sem

hann taki fram yfir önnur triiar-

brögð svo sem kristna trú:

„Mér finnst hugsunarhátt-

urinn sem að baki býr mun heil-

brigðari og i meira samræmi

við skapgerð okkar Islendinga

en kristin trú. Asatrúín er

sprottin upp úr umhverfi sem

viö þekkjum og er samofin sögu

okkar. Mér finnst því engin

ástæða til að taka upp triiar-

brögð sem eru upprunnin i Aust-

urlöndum og eiga litt skylt við

okkar hugsunarhátt. Ég er á

þeirri skoðun, að þegar tslend-

ingar samþykktu að taka upp

kristna trii með handaupprétt-

ingu á Þingvöllum árið 1000

hafi hugur ekki fylgt máli. Þetta

var hálfgerður nauðungar-

samningur þvi allar nágranna-

þjóðirnar voru þá orðnar kristn-

ar og Islendingar gátu þvi ekki

átt eðlileg samskipti við þær

nema að taka kristna trú. Það

hefur alltaf fylgt kristinni trú

þetta ofstæki og á þessum tlma

neituðu kristnir menn að hafa

verslunarviðskipti við heiðnar

þjóðir svo að um annað var ekki

að ræða fyrir tslendinga.

Staðreyndin er lika sil, að ts-

lendingar hafa haldið ýmsu úr

heiðninni alla tið, og I gegnum

aldirnar hafa þeir ekki eingöngu

trúað á guð eða Krist heldur

miklu fremur á huldufólk, álfa

oglandvætti. Landvættatrúin er

mikilvægt atriði i Ásatrú enda

hefur reynsla kynslóðanna sýnt,

að það er eins og landið sé

magnað einhverjum krafti sem

					
Hide thumbnails
Page 1
Page 1
Page 2
Page 2
Page 3
Page 3
Page 4
Page 4
Page 5
Page 5
Page 6
Page 6
Page 7
Page 7
Page 8
Page 8
Page 9
Page 9
Page 10
Page 10
Page 11
Page 11
Page 12
Page 12
Page 13
Page 13
14-15
14-15
Page 16
Page 16
Page 17
Page 17
Page 18
Page 18
Page 19
Page 19
Page 20
Page 20
Page 21
Page 21
Page 22
Page 22
Page 23
Page 23
Page 24
Page 24
Page 25
Page 25
Page 26
Page 26
Page 27
Page 27
Page 28
Page 28