TÝmarit.is
Search | Titles | Articles | About | FAQ |
login | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

VÝsir

and  
M T W T F S S
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Open in new window:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Vertical fit


Your browser does not support PDF files
Click here to view the page as JPG
VÝsir

						.regniö eykur frjósemi jaröarinnar og hreínsar loftíö."
,,£g hef haft áhuga á þessu
frá þvi ég var unglingur en datt
þá ekkj i hug aö stofna triifélag i
krirtgum þetta. Svo var þaö vet-
urinn 1972 að ég var i Reykjavík
og þá voru mikið til umræöu
hvers konar nýjungar I kristinni
trú. Þá datt mér i hug ao það
væri miklu nær aö endurreisa
heiðinn siö og margir sem ég
ræddi við voru meö þaö sama i
huga. Siðan var gengio frá þvi
að stofna félagiö og viö ræddum
viö dóms- og kirkjumálaráö-
herra varöandi löggildingu og
þaö tók um eitt ár að koma þvi
I kring.
Samkvæmt lögunum þurftum
viö að velja okkur forstöðumann
sem hefur réttindi til að gefa
saman hjón og ég hef bréf upp á
það, sem má túlka sem eins
konar viöurkenningu á söfnuð-
inum af hálfu hins opinbera.
Allsherjargoði framkvæmir
einnig fleiri slikar athafnir, svo
sem aö gefa barni nafn og tala
yfir gröf en tii pess þarí ekki
opinbert leyfi."
Félagiö er ekki fjölmennt og
það eru ekki nema um 100
skráöir félagsmenn á þjóöskrá.
Að visu eru þó fleiri viöloöandi
félagiö á einn eöa annan hátt.
Ég reikna þó með fjölgun á
komandi árum, þegar menn
fara að áttta sig betur á þessu
og að við verðum i betri aðstöðu
til að kynna þetta fyrir fólki.
Þaö sem hefur háö okkur mest á
undanförnum árum er aðstöðu-
leysið og það hefur verið erfitt
fyrir fólk aö ná sambandi viö
okkur.
—  Segjum svo aö ég hefði
áhuga á að ganga I söfnuðinn
hvernig sný ég mér i þvl..?
,,Þú getur snúið þér til ein-
hvers okkar goðanna, og reynd-
ar þarftu þess ekki þvi aö það er
nóg að fara niður á Hagstofu og
fylla þar út eyöublað. Það er
engin sérstök athöfn tengd inn-
göngu i félagið nema að menn
óski sérstaklega eftir þvi. —
þetta er bara skráning."
—  Stundum hefur hvarflað að
mér að það sé litil alvara á bak
,,Nei, það er mikill misskiln-
ingur. Þetta fer allt mjög sóma-
samlega og skikkanlega fram.
Þarna hittist ósköp venjulegt
fólk og aö undanskildum trúar-
athöfnum hygg ég að þetta sé
mjög svipað og almennt gerist
þar sem menn koma saman hér
á landi."
Alltaf fariömeiri
tími ískáldskapog
fræöistörf
Sveinbjörn býður okkur til
bæjar og á leiðinni heim túnið
berst taliö að honum sjálfum og
hans högum:
,,Ég er alinn upp hérna i
sveitinni á þremur bæjum og
siöustu 30 árin hef ég búið hér að
Draghálsi. Að vísu hef ég lengst
af verið meö annan fótinn i
Reykjavik þar sem ég hef veriö
töluvert viö fræðistörf. En ég
hef alltaf verið hér á sumrin við
búskapinn. Þetta er að visu ekki
stórt bii, — um 100 ær og það má
ef til vill segja að búskapurinn
hafi svona hálft i hvoru setið á
hakanum. Þaö hefur alltaf farið
meiri timi i skáldskapinn og
fræöistörfin.
A veturna hef ég töluvert
stundað þaöaö fara i skóla og til
ýmissa félagasamtaka að
Ícynna bókmenntir og kveða
stemmur, — þaö er svona kynn-
ing á bragfræði og rimnakveð-
skap. 1 seinni tið hef ég svo einn-
ig, samkvæmt beiöni ýmissa að-
ila, farið og kynnt trúarbrögö
okkar".
Þegar þú varst i Reykjavfk
varstu tlður og að sögn áberandi
gestur f Naustinu?
„Jú, ég kem þangað oft eða
tg^msgmm
gerði einkum hér áður fyrr þeg-
ar ég bjó i Reykjavik. Ég var þá
mikið á Landsbókasafninu og
fannst góð tilbreyting i að fara i
Naustið og hitta fólk, — ekki
endilega ailtaf sama hópinn
heldur einnig nýtt fólk. Menn
verða að hafa einhverja til-
breytingu i lifinu. En það aö ég
hafi verið áberandi stafar sjálf-
sagt af skegginu. Ég hef haft
svona sitt skegg i tuttugu ár og
hér áöur fyrr vakti það tölu-
verða athygli enda mun sjald-
gæfara þá en nú, að menn
gengju siöskeggjaöir. Að visu
rakaöi ég mig i millitiðinni —
fyrir um þaö bil tlu árum, en
skeggið sem og ber nú hefur
vaxið óáreitt I tiu ar."
Við göngum i bæinn sem tæp-
lega verður talinn Iburðarmiki.U
bústaður á nútima mælikvarða
en býður þo af sér sérkennileg-
an þokka islenskrar sveita-
menningar fyrri tíma. Nútima
heimilistæki sjást hvergi og
fjöldi húsgagna er I lágmarki. A
einum veggnum hangir gamall
simi með sveif i stað talnaskifu.
Sveinbjörn gengur að kolaelda-
vél og snerpir á könnunni:
„Hér er ekkert rafmagn enn-
þá svo að ég verð að notast við
kol til upphitunar og elda-
mennsku."
Aðspurður um þaö hvort hann
sé fjölskyldumaður svarar hann
neitandi: „Ekki núna að
minnsta kosti," — og ég spyr
hvort honum finnist skorta á fé-
lagsskap að vera svona einn
þarna á bænum?
„Nei, maður dettur nú svo
sem ekkert út úr umheiminum
við að vera hér. Það koma
margir hingað og maður fer þá
bara eitthvað og sækir sér fé-
„Misskilningur ef þið haldið að Preyr sé ykkur rei&ur fyrir að koma hingað i dag."
lagsskap, einna helst til Reykja-
vikur. Annars sakna ég þess
helst að vera ekki i nálægð við
söfn, — bókasöfn og annað slikt.
Ég á að visu nokkrar sk'ræður
hérna sjálfur, en þaö vantar
töluvert i það safn."
— Og frlstundirnar?
„Já, þær renna nú eiginlega
saman við fræðigrúskið. Ég les
töluvert mikið og svo fer nú
alltaf einhver timi i félagsstörf-
in hjá söfnuðinum."
//Mér fannst miklu
næraðendurreisa
heiðinn sið..."
Eftir þennan „útúrdúr" vlkj-
um við talinu að trúmálum og
ég spyr um aðdragandann að
endurreisn Asatrúar hér á
landi:
Allsherjargoöinn I blótskrúða
sem notaður er við hátfðleg tæki-
færi.
Sveinbjörn við gamla Þórsllkneskið,
um árið.
sem hrundi I jaröskjálftum hérna
Hefur þú framkvæmt eitthvað;
af þessum athöfnum?
„Já, þó ekki greftrun, — ekki
beinlinis. Að visu dó einn félagi
okkar og samkvæmt ósk ætt-
ingja var hann jarðaður á
venjulegan hátt en við höfðum
sérstaka athöfn daginn eftir og
ættingjarnir komu þar þá lika.
En ég hef gefið saman tvenn
hjón og gefið börnum nafn."
— Geturðu lýst þessum at-
höfnum I stuttu rnáli?
„Við höfum búið okkur til
ákveðna lexlu til að tala yfir
hjónum og ég og fleiri úr félag-
inu förum með forna texta. Auk
þess leggjum við áherslu á að
viðkomandi taki sjálf þátt I at-
höfninni og velji sér texta til að
fara með og eins þegar barni er
gefið nafn, að foreldrarnir eða
aðstandendur taki á svipaðan
hátt þátt I athöfninni með þvi að
velja sér forna texta til að fara
með.
Eins og ég sagði áðan hefur
ennþá ekki reynt á greftrun en
við vinnum að þvi að vera i
stakk búnir til að framkvæma
slika athöfn þegar þar að kem-
ur. Það gefur auga leið, að slfk
athöfn verður ekki framkvæmd
I kirkjugarði og þess vegna höf-
um við nú sótt um sérstakan
grafreit og hefur verið tekið vel
i það af halfu hins opinbera. En
það á eftir að ganga frá þvi á
löglegan hátt."
,/Reikna með f jölgun
ákomandiárum"
— Talið berst að goðum og
goðorðaskiptingu en um það
hefur Sveinbjörn m.a. þetta að
segja:
Þeir sem skipa nlu manna
stjórn félagsins eru kallaðir
goðar og forstöðumaður félags-
ins ber heitið „Allsherjargoði".
Enn sem komið er hefur þessu
ekki verið skipt eftir goðorðum
en það hefur komið til orða að
skipta landinu niður i goðorð og
haga starfseminni eftir þvi, —
þ.e. að hver goði starfaöi þá I
sinu goðorði. Þannig er hug-
myndin að skipta landinu niður I
12 goðorð til að byrja með og
fjölga þeim siðan upp I 36 með
timanum.
við þetta hjá ykkur og þið séuð
að þessu upp á grin?
„Nei, það er mikill misskiln-
ingur þvi okkur er fúlasta
alvara,euda værum við ekki að
þessu annars. En ég hef orðið
var við að sumir taka þessu sem
einhverju grini. Ég held þó, að
með timanum muni fólk átta sig
betur á þessu og ganga til liðs
fiö okkur i auknum mæli'V
'/Ofstæki   hefur   alltaf
fylgt kristinni trú..."
— Ég spyr Sveinbjörn um
ástæðuna fyrir þvl að hann kaus
að taka heiðna trii og hvað það
sé I þessum trúarbrögðum sem
hann taki fram yfir önnur triiar-
brögð svo sem kristna trú:
„Mér finnst hugsunarhátt-
urinn sem að baki býr mun heil-
brigðari og i meira samræmi
við skapgerð okkar Islendinga
en kristin trú. Asatrúín er
sprottin upp úr umhverfi sem
viö þekkjum og er samofin sögu
okkar. Mér finnst því engin
ástæða til að taka upp triiar-
brögð sem eru upprunnin i Aust-
urlöndum og eiga litt skylt við
okkar hugsunarhátt. Ég er á
þeirri skoðun, að þegar tslend-
ingar samþykktu að taka upp
kristna trii með handaupprétt-
ingu á Þingvöllum árið 1000
hafi hugur ekki fylgt máli. Þetta
var hálfgerður nauðungar-
samningur þvi allar nágranna-
þjóðirnar voru þá orðnar kristn-
ar og Islendingar gátu þvi ekki
átt eðlileg samskipti við þær
nema að taka kristna trú. Það
hefur alltaf fylgt kristinni trú
þetta ofstæki og á þessum tlma
neituðu kristnir menn að hafa
verslunarviðskipti við heiðnar
þjóðir svo að um annað var ekki
að ræða fyrir tslendinga.
Staðreyndin er lika sil, að ts-
lendingar hafa haldið ýmsu úr
heiðninni alla tið, og I gegnum
aldirnar hafa þeir ekki eingöngu
trúað á guð eða Krist heldur
miklu fremur á huldufólk, álfa
oglandvætti. Landvættatrúin er
mikilvægt atriði i Ásatrú enda
hefur reynsla kynslóðanna sýnt,
að það er eins og landið sé
magnað einhverjum krafti sem
					
Hide thumbnails
Page 1
Page 1
Page 2
Page 2
Page 3
Page 3
Page 4
Page 4
Page 5
Page 5
Page 6
Page 6
Page 7
Page 7
Page 8
Page 8
Page 9
Page 9
Page 10
Page 10
Page 11
Page 11
Page 12
Page 12
Page 13
Page 13
14-15
14-15
Page 16
Page 16
Page 17
Page 17
Page 18
Page 18
Page 19
Page 19
Page 20
Page 20
Page 21
Page 21
Page 22
Page 22
Page 23
Page 23
Page 24
Page 24
Page 25
Page 25
Page 26
Page 26
Page 27
Page 27
Page 28
Page 28