Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						10 SUNNUDAGUR 25. MARS 2001 MORGUNBLAÐIÐ

N

Ú ÞEGAR fyrsta ársfjórðungi

ársins 2001 er að ljúka og lang-

flest fyrirtæki íslensks atvinnu-

lífs hafa gert afkomu sína fyrir

liðið ár kunna á aðalfundum eru

sjálfsagt mun fleiri fjárfestar og

eigendur hlutabréfa uppteknir af slakri af-

komu og lélegri arðsemi fyrirtækja á liðnu ári,

en því hvernig eignarhaldi í fyrirtækjunum er

varið, eða með hvaða hætti er skipað í stjórnir

þeirra.

Síðar í þessari viku halda tvö fyrirtæki aðal-

fundi sína, þar sem þar sem átök að tjaldabaki

um ofangreinda þætti hafa verið mikil undan-

farnar vikur og misseri. Í þessum átökum hef-

ur það komið skýrt fram að pólitískar blokkir

viðskiptalífsins, sem áður voru kenndar við

Kolbrabbann og Sambandið, eru síður en svo

útdauðar – þær hafa aðeins breytt um svip. Nú

er ekki lengur talað um Sambandið sem blokk í

viðskiptalífinu enda vart við hæfi lengur.

Fyrirtækin eru Olíufélagið hf. (ESSÓ) sem

heldur aðalfund sinn næsta miðvikudag, hinn

28. mars, og Vátryggingafélag Íslands hf.

(VÍS) sem heldur aðalfund sinn daginn eftir,

hinn 29. mars. 

Þegar Samvinnutryggingar sf. og Bruna-

bótafélag Íslands hf. runnu saman árið 1989

undir merkjum VÍS varð til tvenns konar nafn-

gift á eigendunum, B-hópur, (eigendur Bruna-

bótar) og S-hópur, (eigendur Samvinnutrygg-

inga). Í þessari umfjöllun verður stuðst við

nafngiftina S-hópurinn, þegar fjallað er um

eigendur og stjórnendur og stjórnarmenn

fyrrum Sambandsfyrirtækja.

Aðalátökin hafa átt sér stað á milli S-hópsins

annars vegar og meðeiganda hans í VÍS hins

vegar, þ.e.a.s. Landsbankans. En það sem vek-

ur kannski enn meiri furðu er að á vissan hátt

gegna tveir erfðaprinsar Sambands íslenskra

samvinnufélaga lykilhlutverkum í þessu við-

skiptadrama. Erfðaprinsar sem segja má að

séu orðnir kóngar, hvor á sínu sviði, þeir Axel

Gíslason og Geir Magnússon. 

Það er Ólafur Ólafsson, forstjóri Samskipa,

sem er kominn í stríð við þá Axel Gíslason, for-

stjóra VÍS, og Geir Magnússon, forstjóra

ESSÓ. Taka menn svo djúpt í árinni að segja

að Ólafur hafi á vissan hátt tekið afstöðu með

Landsbankanum, í átökunum um það hvort

VÍS verður skráð á markaði og hve stóran hlut

VÍS eigi að selja á markaði. Hann mun einnig

hafa verið talsmaður þess að ESSÓ selji sinn

hlut í VÍS, en ESSÓ á 13,4% hlut í félaginu. Þá

hefur Ólafur verið ósammála Axel um hverja

eigi að kjósa í stjórn ESSÓ á aðalfundi félags-

ins á miðvikudag.

Ólafur hefur ítrekað lýst þeirri skoðun sinni,

samkvæmt upplýsingum Morgunblaðsins, að

uppræta beri skiptingu viðskiptalífsins í póli-

tískar blokkir. Þær skoðanir hans falla ekki í

kramið hjá stórum hluta fyrrverandi Sam-

bandsmanna.

Samskip töpuðu umtalsvert á liðnu ári og

það var ljóst í hvað stefndi, þegar síðastliðið

hausti. Afkoma félagsins fyrir liðið ár verður

ekki kynnt fyrr en á aðalfundi félagsins eftir

mánuð eða svo. Samskip eiga 3,03% í ESSÓ.

Vistun hlutabréfa hjá fyrirtæki, felur það í

sér, að bréf eru seld fyrirtæki. Seljandinn hef-

ur síðan forkaupsrétt að bréfunum þegar þau

eru seld að nýju. Þess munu þekkjast mörg

dæmi að forsvarsmenn fyrirtækja óski eftir

slíkri vistun hlutabréfa, í ákveðinn tíma, til

þess að bæta efnahagsreikning fyrirtækja

sinna tímabundið.

Á liðnu hausti vildi Ólafur Ólafsson fá að

vista hlutabréf Samskipa hjá Traustfangi, til

þess að bæta efnahagsreikning fyrirtækisins. 

Traustfang var upphaflega stofnað sem

eignarhaldsfélag ESSÓ, VÍS og Samvinnulíf-

eyrissjóðsins um eign þeirra í Frjálsa fjárfest-

ingabankanum. Eignir í félaginu í dag eru

tvenns konar: Stór eignarhlutur í ESSÓ,

19,02% og 63 milljóna hlutur að nafnvirði í SÍF,

en gengi SÍF bréfa er 2,95.

Axel Gíslason, stjórnarformaður Traust-

fangs, mun hafa hafnað þessari beiðni Ólafs og

bent honum á að einfaldast væri að semja um

slíka vistun við eitthvert verðbréfa- eða fjár-

málafyrirtækið, þannig að Samskip bæru þann

kostnað sem af slíku hlytist, en ekki aðrir eig-

endur Traustfangs. Síðan hefur, að sögn, and-

að köldu þarna á milli að ekki sé meira sagt.

Það var snemma árs 1997 sem Landsbanki

Íslands keypti 50% hlut í Vátryggingafélagi Ís-

lands hf., hlutinn sem tilheyrði Brunabóta-

félagi Íslands hf. þar til félagið sameinaðist

Samvinnutryggingum hf. árið 1989 og tilheyrði

eftir það eignarhaldsfélagi Brunabótafélags

Íslands. Landsbankinn og S-hópurinn svo-

nefndi, (Gamli Sambandsfyrirtækjaarmurinn)

hafa með hléum átt í viðræðum um markaðs-

væðingu VÍS í alllangan tíma.

Um síðustu helgi mun hafa dregið til úrslita í

viðræðum Landsbankans og S-hópsins. Þá var,

samkvæmt heimildum, komin veruleg þreyta í

raðir beggja og líklega enn meiri hjá Lands-

bankamönnum. Einn Landsbankamaður orð-

aði það svo: „Við erum búnir að reyna að þrýsta

á það að algjör lágmarkstillaga, að því er varð-

ar markaðsvæðingu og skráningu bréfa félags-

ins á Verðbréfaþingi, verði samþykkt, en án ár-

angurs.“ 

Ákvæði um markaðsvæðingu

Ákvæði var um það í hluthafasamkomulagi

sem aðilar gerðu með sér í ársbyrjun 1997, að

aðilar stefni að því að félagið verði skráð á

markaði og það verði gert þegar aðilar hafa

komið sér saman um aðferðafræði í þeim efn-

um og telji hentugt að félagið fari á markað. Þá

verði það gert þannig að báðir eigendurnir

minnki sinn hlut jafnt í félaginu. 

Í þessu samkomulagi er einnig ákvæði um að

aðilar séu sammála um að hvorugur seilist til

meirihlutaáhrifa í félaginu eftir að það hafi ver-

ið skráð á markaði.

Talsverð kergja hefur verið í þessum við-

ræðum milli aðila að undanförnu, ekki síst

vegna þess að hvað eftir annað hafa eigend-

urnir verið komnir með drög að samkomulagi

markaðsvæðingu og skráningu VÍS, en jafn-

harðan hefur verið horfið frá samkomulagi.

Axel Gíslason, forstjóri VÍS, sem leiddi við-

ræðurnar fyrir S-hópinn við Landsbankann til

skamms tíma, sem framkvæmdastjóri Sam-

vinnutrygginga, sem eiga 26% í VÍS, hefur að

mati Landsbankamanna verið erfiður og

ósveigjanlegur í samningum.

Þessar samningaviðræður eru litnar allt öðr-

um augum af ákveðnum fulltrúum S-hópsins.

Þar á bæ segja menn einfaldlega að Lands-

bankinn hafi sett fram haldbær rök fyrir því að

honum sé nauðsynlegt að minnka fjárskuld-

bindingar sínar og við þeim rökum vilji S-hóp-

urinn bregðast jákvætt, þannig að meðeigandi

hans að VÍS geti bætt eiginfjárstöðu sína, án

þess að S-hópurinn ætli að bregðast við, með

því að seilast eftir auknum hlut, eða setja fót-

inn fyrir bankann á nokkurn annan hátt.

Talsmenn bankans hafi látið í veðri vaka að

þeir vildu hugsanlega selja fjórðung eða svo af

sínum hlut í VÍS á markaði til þess að losa um

fé. 

Þeir geri engar athugasemdir við það og vilji

Landsbankinn selja fjórðung eignar sinnar á

markaði, bjóði þeir nýja eigendur velkomna.

Við það fáist einnig markaðsverð á félagið, sem

aðila greinir augljóslega á um hvert er.

Bent er á hver þróunin hafi verið með gengi

hlutabréfa í skráðum hlutafélögum eins og

Sjóvá-Almennum sem á skömmum tíma hafi

farið úr genginu 37 í 27 og að sama skapi hafi

markaðsvirði fyrirtækisins lækkað um meira

en 25%. Sömu sögu sé að segja um þróun geng-

is hjá Íslandsbanka-FBA sem á nokkrum mán-

uðum hafi farið úr genginu 5,3 niður fyrir 4.

Markaðsvirði bankans hafi þannig minnkað

um tugi milljarða og Landsbankinn, viðsemj-

andi S-hópsins, hafi verið metinn á yfir 30

milljarða króna í fyrra en nú sé hann a.m.k. 10

milljörðum króna minna virði, samkvæmt

markaðsverði. Hann hafi verið á genginu 4,6 í

september í fyrra, en nú losi gengi hans 3,5.

S-hópurinn telji því að nú séu ekki fyrir

hendi þær aðstæður á hlutabréfamarkaði, sem

kalli á skráningu bréfa VÍS og sölu á markaði.

Það sé mun vænlegri kostur fyrir eigendurna,

a.m.k. S-hópinn, að bíða og sæta færis þegar

markaðurinn tekur við sér á nýjan leik.

Fulltrúar S-hópsins segjast þó hafa fullan

skilning á því að Landsbankinn þurfi og vilji

selja ákveðinn hluta af eign sinni í VÍS og segj-

ast ekki munu leggjast gegn því. Kveðast

reyndar reiðubúnir til þess að setja eins og 4%

á markað við skráningu.

Gæti bankinn aukið hagnað um 

900 milljónir með sölu?

Í bankagreiningu sem greiningardeild

Kaupþings gerði í júní í fyrra segir m.a. um

Landsbankann: „Ljóst er að eiginfjárbinding

Landsbankans vegna 50% hlutar þeirra í Vá-

tryggingafélagi Íslands er bankanum töluverð

byrði. Með samanburði við hin tryggingafélög-

in má ætla að vanmat á verðmætum eignar í

VÍS nemi 2,0–3,0 milljörðum króna eftir skatta

væri félagið skráð á Verðbréfaþing Íslands. Sé

þeirri upphæð bætt við eigið fé bankans og

gert ráð fyrir 10% eiginfjárhlutfalli, eykst út-

lánageta bankans um 30 milljarðar króna. Mið-

að við 3% vaxtamun er ljóst að þetta myndi

þýða um 900 milljóna króna viðbót við hagnað

bankans á ári, að gefnum sama vaxtamuni.“

Þetta virðist í fljótu bragði vera sterkur rök-

stuðningur fyrir því að Landsbankinn losi sig

við þessa eign sína í VÍS, bæti eiginfjárhlut-

fallið sem því nemur og auki þannig við tekjur

sínar. En ekki er allt sem sýnist. Í fyrsta lagi er

þessi greining Kaupþings næstum tíu mánaða

gömul og margt hefur breyst á markaðinum á

þeim tíma, m.a. markaðsvirði VÍS. Í öðru lagi

er fátt sem bendir til þess að bankinn gæti auk-

ið útlán sín um 30 milljarða á ári þótt eiginfjár-

hlutfall hans leyfði það. Eftirspurn eftir lánsfé

í dag sýnir ekki slíka þörf. Þannig að 900 millj-

óna aukinn hagnaður af þeim sökum, á árs

grundvelli, virðist því vera sýnd veiði en ekki

gefin.

Mikill ágreiningur um

markaðsvæðingu VÍS

Gagnkvæm tortryggni ríkir á milli

eigenda Vátryggingafélags Íslands, 

Landsbanka og svonefnds S-hóps

Frá því að Samband íslenskra samvinnufélaga (SÍS) leið undir lok hefur því oft verið haldið fram að blokkamyndanir í við-

skiptalífinu heyri sögunni til. Agnes Bragadóttir komst á snoðir um hið gagnstæða, með því að skyggnast á bak við tjöldin. 

Morgunblaðið/Halldór Kolbeins

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64