Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						UMRÆÐAN
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 18. DESEMBER 2001 61
BARÁTTAN við
hryðjuverkahreyfingu
Osama bin Ladens og
aðrar af sama toga er
ekki barátta kristin-
dóms og íslamstrúar
og enn síður barátta
Vesturlanda við Aust-
urlönd, heldur birtast
hér enn einu sinni
átök framfaraafla og
afturhaldsafla í heim-
inum. Þegar nánar er
að gáð á barátta um-
bótaafla og afturhalds
sér sitt birtingarform
í öllum þjóðfélögum á
öllum tímum, en með
árásinni á Bandaríkin 11. septem-
ber 2001 náðu þessi átök hámarki
á heimsmælikvarða. Heimsvið-
skiptaturnarnir í New York, sem
hryðjuverkamenn réðust á með
viðurstyggilegum hætti, voru tákn-
gervingar alþjóðavæðingar at-
vinnulífs og viðskipta, sem ásamt
tæknivæðingunni hefur knúið fram
meiri hagvaxtarhraða á heimsvísu
en dæmi eru um í sögunni. Í kjöl-
far bættra lífskjara koma ávallt
fram kröfur um aukin lýðréttindi,
og gamla þjóðfélagsskipanin riðar
þá til falls. Víða hefur heimsvæð-
ing viðskiptanna drepið staðnað
atvinnulíf úr dróma og stórbætt
hag almennings. Þetta á einnig við
um hinn svo kallaða þriðja heim.
Þessa heimssögulegu þróun reyna
afturhaldsöflin með öllu móti að
stöðva.
Segja má, að Vesturlönd, með
Bandaríkin í broddi fylkingar, leiði
þessa jákvæðu þróun til aukinnar
velmegunar í heiminum öllum. Er-
lendar fjárfestingar leiða til hærra
menntunarstigs þriðja heimsins,
og slík þróun er höf-
uðnauðsyn til að af-
stýra hrikalegum
hörmungum í framtíð-
inni vegna geigvæn-
legrar misskiptingar
verðmæta, sem yrði
ofan á, ef gamla
stöðnunin héldi velli.
Þjóðfélagsþróun í
svipaða átt og Vest-
urlönd hafa fetað hef-
ur víða skotið rótum í
heiminum og virðist
eiga greiðan aðgang
að þjóðfélögum, þar
sem stjórnmál og
trúarbrögð hafa verið
aðskilin, en víða í Evrópu áttu slík-
ar þjóðfélagsbreytingar sér stað
þegar á 16. og 17. öld.
Evrópa
Lengi hefur verið ljóst, að hin
sögulega þróun Evrópu lægi til
viðskiptalegs samruna og stjórn-
málalegs í einhverjum mæli. Ís-
land hefur tekið ríkan þátt í við-
skiptalegum samruna með EES-
samningnum, sem reyndar leggur
miklar kvaðir á landsmenn um að
taka upp löggjöf Evrópusam-
bandsins, ESB, nánast í heild
sinni. Það má vera hverju barni
fullljóst, að slíkt gengur ekki til
lengdar, enda var EES-samning-
urinn í eðli sínu bráðabirgðaráð-
stöfun, eins konar aðlögun.
Full aðild að ESB er nú óhjá-
kvæmileg, enda er það tímanna
tákn, að ríki sameinist um að
stjórna sameiginlegum hagsmuna-
málum sínum. Það er einboðið, að
laga þurfi stjórnarskrá Íslands að
nýjum tímum til að gera þetta
kleift, enda er hún að stofni til frá
19. öld. Einna harkalegast birtist
okkur um þessar mundir úlfa-
kreppa utanríkismálanna í geng-
issveiflunum. Þessi staða er ekki
boðleg íslenzkum fyrirtækjum og
íslenzkum almenningi vegna þess,
að hún jafngildir lakari samkeppn-
isaðstöðu íslenzkra fyrirtækja og
þar með lakari lífskjörum á Íslandi
en í ESB. Þessu má líkja við kapp-
hlaup, þar sem íslenzki keppand-
inn þarf að rogast með 10 kg lóð,
en hinir eru án byrðar. Það hlýtur
að veikja stöðu Íslendingsins í
keppninni, þó að seigur sé. Evran
er gullið tækifæri fyrir hin minni
ríki Evrópu til að jafna samkeppn-
isstöðu sína við hin stærri, sem áð-
ur gátu skákað í skjóli sterks
gjaldmiðils. Gengissveiflur á Ís-
landi eru hins vegar efnahags-
vandamál. Til að draga úr efna-
hagssveiflum væri réttast að
lögbinda strax gengi krónunnar
við evruna.
Ýmsum hefur orðið tíðrætt um
sjávarútveginn, þegar aðildarum-
ræður að ESB hefur borið á góma.
Aðaleinkenni sjávarútvegsins er,
að hann nýtir mjög takmarkaða
auðlind, og augljóslega er ekkert
rúm fyrir erlend veiðiskip innan
íslenzkrar landhelgi, og engin
sanngirni væri í slíkum kröfum,
þar sem Íslendingar ráða sjálfir
yfir miklu meiri veiðigetu en auð-
lindin ber. Út frá auðlindastefnu
ESB þarf vart að óttast slæma
samningsniðurstöðu í þessum efn-
um, en hins vegar er eðlilegt að
setja úthöfin utan landhelgi aðild-
arlandanna undir sameiginlega
stjórn.
Fiskveiðistefnan
Það er ekki hægt að horfa fram-
an í ESB eða nokkurn annan með
allt á hælunum, hvað umgengnina
við lífríki hafsins snertir. Til að
nýting auðlindanna í hafinu verði
sjálfbær þarf að söðla um. Ná-
grannar okkar og frændur, Fær-
eyingar, gætu orðið okkur nokkur
fyrirmynd í þessum efnum. Nýtt
fiskveiðistjórnunarkerfi þarf að
hafa siðlega umgengni við auð-
lindina að leiðarljósi, þ.e.a.s. kerfið
má hvorki beint né óbeint stuðla
að því, að ekki sé komið með allan
veiddan afla að landi. Auðlinda-
gjald er aðeins enn eitt skattlagn-
ingarformið, aðstöðugjald, sem al-
mennt hefur verið horfið frá.
Viðskipti með veiðileyfi draga ekki
úr brottkasti, nema síður sé. Til-
kostnað útgerðar á ekki að auka
með stjórnvaldsaðgerðum umfram
tikostnað annarra greina. Laga-
ákvæðið um að fiskimiðin séu sam-
eign þjóðarinnar þýðir ekki, að
veiðileyfi geti gengið kaupum og
sölum, heldur hitt, að ríkisvaldið
hafi fullan ráðstöfunarrétt á mið-
unum og beri að vernda og ávaxta
þessa auðlind þjóðarinnar. Það
ætti ríkisvaldið að gera með því að
afnema í áföngum núverandi
kvótakerfi og koma á sóknarkerfi í
staðinn ásamt veiðarfæratakmörk-
unum, hólfalokunum og banndög-
um. Þetta gæti verið blanda af út-
hlutun sóknardaga á skip á
ákveðnum svæðum og ákvarðaðri
heildarveiði af öðrum svæðum,
þannig að þar yrðu veiðar stöðv-
aðar, þegar veiðar einnar tegundar
hefðu náð leyfilegu hámarki veiði-
tímabilsins. Utan landhelginnar
tæki væntanlega við sameiginleg
stjórnun ESB (og Norðmanna) á
nýtingu stofna.
Við stefnumótun um nýtingu
allra auðlinda landsins almennt
verður að leggja til grundvallar
sjálfbæra nýtingarstefnu reista á
vísindalegri þekkingu, sem á ekk-
ert skylt við einhliða verndar-
stefnu. Aðeins með beztu þekkingu
að vopni verður afrakstur náttúr-
unnar hámarkaður til langs tíma
litið, en slíkt er höfuðnauðsyn vax-
andi þjóð.
Átökin um alþjóðavæðinguna
Bjarni Jónsson
Stríðið
Með beztu þekkingu að
vopni, segir Bjarni
Jónsson, verður afrakst-
ur náttúrunnar hámark-
aður til langs tíma litið,
en slíkt er höfuðnauðsyn
vaxandi þjóð.
Höfundur er rafmagns-
verkfræðingur.
Allt til jólanna
í Hólagarði
a33
a33
a33
a33
a33
a33
a33
a33
a33
a33

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80