Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga breidd


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						68 ÞRIÐJUDAGUR 18. DESEMBER 2001 MORGUNBLAÐIÐ
              BRÉF 
TIL BLAÐSINS
Kringlunni 1 103 Reykjavík L50098 Sími 569 1100
L50098 Símbréf 569 1329 L50098 Netfang bref@mbl.is
Allt efni sem birtist í Morgunblaðinu og Lesbók er varðveitt í upplýsinga-
safni þess. Morgunblaðið áskilur sér rétt til að ráðstafa efninu þaðan, hvort
sem er með endurbirtingu eða á annan hátt. Þeir sem afhenda blaðinu efni
til birtingar teljast samþykkja þetta, ef ekki fylgir fyrirvari hér að lútandi.
ÞEGAR jólin nálgast er tímabært
að huga að jólatrjánum. Ætla má að
um helmingur íslenskra fjölskyldna
kaupi lifandi jólatré fyrir þessi jól.
Flestir velja sjálfsagt tré eftir útlit-
inu og eftir því hversu vel þau halda
barrinu. Færri hugsa líklega um þau
áhrif sem tréð hefur haft á umhverf-
ið, frá því að trénu var plantað og
þangað til börnin byrja að hengja á
það skrautið.
Árlega kaupa Íslendingar um
40.000 lifandi jólatré. Þar af eru um
75% innflutt, en um 25% íslensk tré.
Innfluttu trén eru nánast öll norð-
mannsþinur, en í íslensku fram-
leiðslunni ber mest á rauðgreni
(rúmlega helmingur) og þarnæst
stafafuru (tæplega þriðjungur). En
hvaða máli skiptir hvort tréð er inn-
fluttur norðmannsþinur eða íslenskt
greni eða fura?
Norðmannsþinurinn sem fluttur
er til Íslands er ræktaður í Dan-
mörku. Við ræktunina er notað gríð-
armikið af varnarefnum, þ.e.a.s. ill-
gresislyfjum og skordýraeitri. Það
skal ósagt látið hvort eitthvað af
þessum efnum fylgir trjánum alla
leið heim í stofuna okkar, en hitt er
víst að þau hafa umtalsverð áhrif
þar sem trén eru ræktuð. Þannig
hafa dönsku náttúruverndarsamtök-
in, Danmarks Naturfredningsforen-
ing, ítrekað varað við þeirri hættu
sem steðjar að grunnvatni, yfir-
borðsvatni, dýralífi og plöntum
vegna þessarar miklu eiturefnanotk-
unar.
Annað atriði er vert að hafa í huga
varðandi innflutning á jólatrjám:
Norðmannsþinur gæti hugsanlega
flutt með sér rótarfúasvepp, sem Ís-
lendingar hafa fram að þessu verið
blessunarlega lausir við. Hættan er
þó væntanlega lítil ef trén eru rétt
meðhöndluð að notkun lokinni,
þ.e.a.s. annaðhvort brennd eða tætt
til jarðgerðar við nógu hátt hitastig.
Sé trjákurlið hins vegar nýtt til ann-
arra þarfa, svo sem í stígagerð, er
smithættan fyrir hendi. Talið er að
sitkalús hafi fyrst borist til Íslands
með innfluttum jólatrjám, þannig að
Íslendingar hafa þegar bitra reynslu
á þessu sviði.
Við ræktun íslenskra jólatrjáa er
notað lítið sem ekkert af varnarefn-
um. Rauðgrenið þarf að vísu tilbúinn
áburð, en við ræktun stafafuru eru
alls engin aukaefni notuð, hvorki
tilbúinn áburður né varnarefni af
nokkru tagi. Það gefur því augaleið
að íslensk jólatré hafa algjöra yf-
irburði yfir innflutt tré þegar um-
hverfisáhrif ræktunarinnar eru bor-
in saman. Þar við bætast svo
flutningarnir, því að eðlilega er elds-
neytisnotkun og útblástur þeim mun
meiri eftir því sem flutningsleiðin er
lengri. Og ef norðmannsþinurinn
verður fyrir valinu vegna barrheldn-
innar má minna á að stafafuran
heldur barrinu enn betur.
Þegar valið stendur á milli inn-
fluttra jólatrjáa og íslenskra má loks
benda á að íslenskum fjölskyldum
gefst í auknum mæli kostur á að fara
saman út í skóg og velja sitt eigið
tré. Umhverfismál snúast um hags-
muni komandi kynslóða og hvers
kyns verkefni, sem fjölskyldan getur
sameinast um, eru vissulega liður í
því að efla þessa hagsmuni.
Eftir þessar vangaveltur um um-
hverfisáhrif lifandi jólatrjáa dettur
eflaust einhverjum í hug hvort ekki
sé betra fyrir umhverfið að við not-
um plasttré sem endast árum sam-
an. En sú er ekki raunin. Rannsókn-
ir benda þvert á móti til að lifandi
jólatré séu 5 sinnum umhverfis-
vænni en jólatré úr plasti. Ástæðan
er m.a. sú hversu mikla orku þarf til
að framleiða plasttrén og til að flytja
þau á markað. Flest plasttrén eru
nefnilega framleidd í Asíu.
STEFÁN GÍSLASON,
umhverfisstjórnunarfræðingur
(MSc) og verkefnisstjóri 
Staðardagskrár 21 á Íslandi.
Jólatré og 
umhverfi
Frá Stefáni Gíslasyni:
Íslensk jólatré hafa algjöra yfirburði yfir innflutt tré þegar umhverfis-
áhrif ræktunarinnar eru borin saman, segir í greininni.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80