Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 . . . . . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MINNINGAR
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 12. JÚNÍ 2002 33
?
Skúli Helgason
þjóðhagi og
fræðimaður frá
Svínavatni í Gríms-
nesi, til heimilis að
Óðinsgötu 32 í
Reykjavík, fæddist 6.
janúar 1916. Hann
andaðist hinn 25. maí
síðastliðinn. Hann
var sonur Helgu
Jónsdóttur á Svína-
vatni og Helga Guð-
mundssonar bónda á
Apavatni. Hálfbræð-
ur hans voru Guð-
mundur og Jón
Helgasynir, bændur á Apavatni,
og er Jón enn á lífi.
Skúli giftist ekki né lét eftir sig
afkomendur. Mörg
merk verk liggja eft-
ir hann á sviði smíða
og ber þar hæst 
Árbæjarkirkju í
Reykjavík. Hann
skráði stór ritverk á
fræðasviði, sum út-
gefin, önnur í hand-
riti. Hann var höf-
undur að
Byggðasafni Árnes-
sýslu. 
Jarðarför hans fór
fram frá Fossvogs-
kapellu hinn 7. júní, í
kyrrþey að hans eig-
in ósk. Jarðsett var að hans gömlu
sóknarkirkju á Mosfelli í Gríms-
nesi. 
Mér brá mjög í brún er ég fékk
fregnina um það að góðvinur minn,
Skúli Helgason frá Svínavatni, væri
búinn að feta götu sína til enda. Það
var honum líkt að láta fréttina fara
með hljóðlátum hætti til vina og
vandamanna, öðrum kom hún ekki
við að áliti hans. Vinakynni okkar
voru löng og traust, full 50 ár og bar
þar aldrei neinn skugga á, enginn
gat verið heilli eða sannari í vináttu
en hann. Allir sem ná háum aldri
reyna það að vinir þeirra ?fara
fjöld?.
Skúli var fæddur á Svínavatni
þann 6. janúar 1916, sonur Helga
Guðmundssonar bónda á Apavatni
og Helgu Jónsdóttur bónda á Svína-
vatni, Jónssonar. Líklega var koma
þessa nýja borgara ekki vel séð af
öllum en hann átti eftir að sanna
rækilega og svo að eftir verður mun-
að tilverurétt sinn í mannfélagi 20.
aldar. Faðirinn, Helgi á Apavatni,
var merkur bóndi, ritfær vel og mik-
ill unnandi fornra fræða. Halldór
Laxness átti við hann góð kynni og
lét honum þessa vísu í té:
Apvetninga silung sauð,
saltaði og sneiddi ofan á brauð.
Útidauða aldrei bauð
andans rauða fjallasauð.
Í móðurkyn var Skúli kominn út
af Skúla Magnússyni landfógeta.
Helga húsfreyja á Brekku í Bisk-
upstungum, langamma Skúla frá
Svínavatni, var dóttir séra Jóns
Bachmanns í Klausturhólum en
móðir hans var Halldóra Skúladóttir
frá Viðey. Ekki var þetta í nokkurs
manns huga er drengnum var gefið
nafn en Skúli Árnason læknir í Skál-
holti bjargaði honum nýfæddum frá
dauðans dyrum. Hann hlaut svo
nafn lífgjafans og má þá minnast
þess að hann átti einnig ætt að rekja
til Skúla fógeta, en Steinunn dóttir
hans var langamma Skúla læknis.
Skúli óx á legg á Svínavatni í
umsjá Helgu móður sinnar, afa síns
Jóns og ömmu, Sigurleifar Þorleifs-
dóttur frá Syðri-Brú í Grímsnesi og
svo síðar Ingileifs Jónssonar og
Ingibjargar Jóhönnu Guðmunds-
dóttur, en þau tóku við búi á Svína-
vatni 1926. Heimilið var fremur vel
efnum búið á þeirrar tíðar vísu og
það gerði Skúla vel úr garði að hætti
haldgóðrar sveitamenningar þar
sem fátt þurfti til annarra að sækja.
Ungur tók Skúli að fást við smíðar
og ungur lærði hann vel til allra
verka við húsagerð. Til smiðju sem
hann kom sér upp á unglingsaldri
smíðaði hann flest er til þurfti annað
en steðja og hamra, m.a. læsingu og
haglega gerðan lykil með kopar-
höldu. Sammerkt áttum við Skúli í
því að á æskualdri fórum við að gefa
fullan gaum að því sem eldri kynslóð
í nálægð okkar hafði að segja af
mannlífi og háttum fyrri tíða.
Tveir merkir áfangar utan heim-
ilis bjuggu Skúla undir ævigöngu.
Árin 1934-35 sótti hann nám í
heimaskóla séra Guðmundar Ein-
arssonar á Mosfelli og varð þá full-
vígur á það að lesa Norðurlandamál
og til Kristjáns Kristjánssonar járn-
smiðs á Lindargötu í Reykjavík sótti
hann haldgóða kennslu í járnsmíði.
Þá hóf hann einnig að leita sér
fræðafanga í Þjóðskjalasafninu þar
sem hann átti síðar eftir að verða
mikill heimagangur. Bílpróf tók
hann árið 1936 að tilmælum séra
Guðmundar á Mosfelli og varð síðan
einkabílstjóri hans um nokkur ár. Á
Selfoss flutti Skúli árið 1945, varð
þar starfsmaður á járnsmíðaverk-
stæði Kaupfélags Árnesinga og
byggði sér þar íbúðarhús í Ártúni
13. Það var á þessum tíma sem vinur
Skúla, Páll Guðmundsson bóndi á
Hjálmsstöðum, orti til hans þessa
starfshvöt:
Þörf þín iðja sífellt sé,
sinntu brýnum þörfum.
Hamraðu járn og heflaðu tré
og hyggðu að fræðastörfum.
Íslenskar sveitir stóðu á miklum
tímamótum um miðja 20. öld. Ný at-
vinnumenning var að ryðja sér til
rúms, hin gamla var að fara að fullu
forgörðum. Um tæki hennar var víð-
ast lítt hirt og horfði til þess að
þeirra sæi brátt engan stað. Hér
þurfti að stinga við fótum og
byggðasöfn voru stofnuð í öllum
landshlutum. Sýslunefnd Árnes-
sýslu samþykkti árið 1954 að efna til
Byggðasafns Árnesinga. Frum-
kvæðið átti Björn Sigurbjarnarson
bankagjaldkeri á Selfossi og að ráð-
um hans var Skúli Helgason fenginn
til þess að hefja söfnunarferðir um
héraðið og koma upp minjasafni
þess. Skúli átti áður samtal um þetta
við Kristján Eldjárn þjóðminjavörð.
Hann var heldur vondaufur varð-
andi starfið, taldi líklegt að í Árnes-
sýslu væri sviðin jörð hvað varðaði
menningarminjar sökum nálægðar
hennar við Reykjavík og einnig sök-
um eftirsóknar útlendra manna í
þær. Raunin varð þó sú að Skúla
tókst á undraskömmum tíma að
koma saman fjölbreyttu og stór-
merku minjasafni.
Árnesingar reistu veglegt safnhús
á þeirrar tíðar vísu og þar var
byggðasafn þeirra opnað með við-
höfn 1964. Kristján Eldjárn og Gísli
Gestsson áttu með Skúla mikinn
þátt í uppsetningu þess og fór allt
fagurlega. Ég man enn vel listræna
safndeild þar með kirkjumunum,
setta upp af Kristjáni. Skúli reisti þó
markið mun hærra. Hann sá fyrir
sér safnhverfi á Selfossi í hallinu of-
an við Ölfusá, austan brúarsporðar.
Þar var opið, óbyggt svæði. Hugsjón
Skúla var að endurgera gamalt stór-
býli prestsseturs í Árnesþingi sem
var auðvelt út frá þekkingu hans
ásamt nákvæmum úttektum. Hann
átti einnig þann óskadraum að end-
urgera hina gömlu útbrotakirkju 18.
aldar frá Stóra-Núpi sem hefði orðið
létt verk út frá líkani Brynjúlfs
Jónssonar frá Minna-Núpi og varð-
veittum tréskurði kirkjunnar í Þjóð-
minjasafni. Innviðir gamallar og
merkrar baðstofu frá Tungufelli
voru í Byggðasafni Árnessýslu. Þar
hafði Skúli tekið ofan súðir í heilu
lagi. Fleira var eftirtektarvert í
gömlum húsakosti Árnesinga á
þessum tíma. Ráðamenn í héraði
töldu þetta fjarstæðu. Síðar var
víðsvegar tekið til við að byggja fyr-
ir milljónatugi eftirlíkingar fornra
húsa með mörgum vafaatriðum og
þykir víst allri þjóðinni góðu gegna.
Skúli var héraðsbókavörður Ár-
nessýslu árin 1956-61 og auðgaði
bókasafnið að mörgum merkum og
fágætum ritum og naut þar að
nokkru við fulltingis eins besta
björgunarmanns íslenskra bóka og
tímarita, Helga Tryggvasonar í
Reykjavík. Á þessum sama tíma var
Skúli farinn að taka til hendinni í
Árbæjarsafni í Reykjavík og von-
svikinn hvarf hann með öllu frá Sel-
fossi 1961. Borgarsafn Reykvíkinga
býr að handaverkum Skúla lengi svo
að vel verður eftir munað því merkið
stendur þótt maðurinn falli. Hann
fékk það veglega verkefni að byggja
Árbæjarkirkju upp frá grunni. Á
Silfrastöðum í Skagafirði tók hann
árið 1959 ofan gamalt bæjarhús með
öllum hinum fornu viðum síðustu
torfkirkju þar. Prédikunarstóllinn
hafði fengið hlutverk búrskáps. Upp
úr þessu reis torfkirkjan í Árbæ vel
prýdd ytra sem innra, með útsöguð-
um pílárum, útskornum vindskeið-
um, skreyttum hurðarlömum og
með mikilli og vandaðri hurðarskrá.
Allt þetta var verk Skúla frá grunni
til mænis og höfundur kirkjunnar
gleymist ekki, hún lofar hann hvern
dag. Síðar byggði Skúli skrúðhús
vestur af kirkju og var fyrirmynd
sótt til hins forna kirkjustaðar að
Arnarbæli í Ölfusi.
Bílslys 1966 markaði mikil þátta-
skil í lífi Skúla. Hann steig ekki heil-
um fæti á jörð þaðan af en þá tekur
við annað meginstarf ævinnar, að
færa til stórra bóka og handrita forn
fræði dregin saman úr minni manna
og heimildum handrita og skjala.
Árið 1959 hafði komið út bók hans
Kolviðarhóll og vakti þjóðarathygli.
Árin 1960 og 1972 komu út bæk-
urnar Þættir úr Árnesþingi. Stór-
virkið Þorlákshöfn, þriggja binda
verk, kom út 1988, alls 1400 blaðsíð-
ur, glæsilega út gefið af Erni og Ör-
lygi. Ótrúlega mikil vinnuelja liggur
að baki því verki, geysimikil upp-
taka efnis í söfnum, fjöldi fræða úr
minni fróðra manna og úr öllu unnið
á skýran og skipulegan hátt.
Áfram var unnið á meðan dagur
var og nú var augum beint að ætt-
arsveit, austur í Grímsnesi, þar sem
rakið var mannlíf og sögur um það
langt aftur í tíma, farið bæ frá bæ
um alla sveit. Handritabunkinn í
þessu verki er með ólíkindum.
Mergurinn úr því sér dagsins ljós í
miklu riti um Grímsnesinga og
Laugdælinga. Það kemur væntan-
lega út á þessu ári, prýtt miklu
myndefni sem ekki að litlu leyti er
sótt til Skúla. Til mín var leitað um
myndalán og látið fylgja að Skúli
gæti ekki dáið fyrr en þetta verk
væri komið fyrir almenningsaugu.
Mér varð þá að segja að best væri að
útkoman drægist sem lengst. Svo
fór að biðin varð of löng fyrir vin
minn.
Rangt væri að láta þess ekki getið
að Skúli var liðtækt skáld. Honum
var létt um að yrkja vel kveðnar vís-
ur og rímnatöl framtíðar munu ekki
gleyma honum sem rímnaskáldi.
Með allt þetta fór hann þó fremur
leynt, leyfði vinum sínum stöku
sinnum að skyggnast þar bak við
tjaldið. Ekki skal því heldur gleymt
að Skúli skrifaði ákaflega áferðar-
góða rithönd. Ítarlegum dagbókar-
færslum hélt hann til æviloka.
Skúli sótti aldrei eftir vegtyllum í
lífinu og þeir sem hefðu átt að veita
þær austan og vestan Hellisheiðar
voru sparir á þær. Við áttum það
sameiginlegt að meta lítils orður og
titla, enda fáir sem gera meira en
skyldu sína við land og þjóð og fáir
ná svo langt. Ekki skyldi þó látið hjá
líða að geta þess að ráðamenn í Þor-
lákshöfn studdu vel að því að rit
Skúla um býli og verstöð var veg-
lega gefið út. Þar áttu ekki hvað síst
hlut að máli Benedikt Thorarensen
og Gunnar Markússon. Þangað er að
rekja þá ráðstöfun Skúla að bóka-
safn hans mikið og vandað mun til
framtíðar varðveitt í Þorlákshöfn. Í
Grímsnesi átti Skúli og góða vini
sem kunnu vel að meta fræðastarf
hans fyrir fósturbyggð. Á engan er
hallað þótt sagt sé að Böðvar Páls-
son á Búrfelli hafi þar verið í
fremstu röð.
Allt framantalið segir ekki svo
mikið um manninn sjálfan en fyrir
mér er Skúli Helgason einn eftir-
minnilegasti og skemmtilegasti
maður sem á vegi mínum hefur orð-
ið. Hann var hreinn snillingur í frá-
sögn. Allt sem fram við hann hafði
komið í lífinu, gott og vont, orð og
atvik, virtist fast mótað í hugann.
Frá öllu var sagt á skipulegan hátt,
oft með miklu ívafi gamans, oft með
undiröldu heitra tilfinninga. Skipu-
lag frásagnar var með eindæmum
gott, færa hefði mátt framsögn hans
til pappírs frá orði til orðs án nokk-
urra breytinga. Margar stundir sat
ég hugfanginn hjá þeim sagna-
brunni. 
Sameiginleg ást á menningararfi
þjóðarinnar batt okkur Skúla
traustum vinaböndum. Hann gladd-
ist löngum yfir því að Rangæingar
og Vestur-Skaftfellingar skyldu
hafa leyft mér að vinna að áhuga-
málum mínum eftir eigin höfði og í
samræmi við það sem hann hefði
viljað gera á Selfossi. Á nokkuð
löngu tímabili kom Skúli ár hvert í
fundaferð að Skógum og það var
honum líkt að láta ekki hafa fyrir sér
á heimili. Hann fékk sér vist á Hótel
Eddu og þaðan sótti hann heim
Skógasafn og heimili mitt. Mér er
það minnistætt að starfskona á Hót-
el Eddu og jafnframt nábúi minn
sagði ætíð er Skúla bar að garði:
?Höfðinginn er kominn.? Önnur
starfskona Hótel Eddu, einnig nábúi
minn, sagði við mig er ég greindi
henni frá andláti Skúla: ?Mér fannst
alltaf eins og enskur gentlemaður
væri að koma þegar hann Skúli steig
út úr rútunni.? Þetta var ekki út í
bláinn sagt, Skúli bar með sér fyr-
irmennskublæ, alltaf vel búinn og
fágaður í framkomu. Samfundir hafa
verið fáir í Skógum hin síðari ár,
eins dags ferð í hæsta lagi en kynnin
rækt þeim mun betur í Reykjavík,
aldrei þangað komið svo að ekki
væri gert vart við sig á hinu snyrti-
lega og vel búna heimili Skúla á Óð-
insgötu 32. Þar var gesti jafnan vel
fagnað og aldrei þurrð á skemmtun
og fróðleik í samræðu.
Skúli var vinafastur mjög og jafn-
framt vinavandur. Hann hafði mjög
misjafna reynslu af samferðamönn-
um og viðhorf hans til annarra mót-
aðist af sterkri og heilsteyptri skap-
gerð. Þetta heitir víst að vera heitur
eða kaldur. Þröngsýni og kreddu-
festa áttu ekki upp á háborðið hjá
Skúla og hjá hinni andlegu stétt
fannst honum í seinni tíð fækka
mjög um þá menn sem gátu sungið
með séra Matthíasi Jochumssyni:
?Trúðu frjáls á guð hins góða, guð er
innst í þinni sál,? enda úthýst í
sálmabók þjóðkirkjunnar. Viðhorf
séra Haraldar Níelssonar og séra
Jóns Auðuns mótaði mjög trúar-
skoðanir hans. Sumir prestar hinnar
fyrri kynslóðar áttu þó góðri hylli að
fagna hjá Skúla og þar kom trúar-
legt viðhorf hvergi nærri. Ég nefni
hér til séra Guðmund á Mosfelli,
séra Ólaf Magnússon í Arnarbæli og
séra Bjarna Jónsson. Vinir Skúla
vita það vel að mikil viðurkenning
manns og prests fólst í því að hann
bað séra Þóri Stephensen að tala yf-
ir moldum sínum er að síðustu vista-
skiptum kæmi.
Í stjórnmálum var Skúli ekki hlut-
samur og galt þess líklega fremur en
hitt. ?Sá sem ekki er með mér, hann
er á móti mér,? sögðu framsóknar-
menn og sjálfstæðismenn í Árnes-
sýslu á árum áður. Orð sem Skúli lét
falla við Ingibjörgu Sólrúnu Gísla-
dóttur borgarstjóra er hann hitti
hana s.l. vetur kynnu sumir að segja
að bentu fremur yfir á vinstra væng:
?Ég vona að ég eigi eftir að kjósa
þig í þriðja skiptið.? Hann féll svo í
valinn við skrifborð sitt á kosninga-
daginn 25. maí og í mínum huga er
það góður og táknrænn viðskilnaður
hins afkastamikla fræðimanns eftir
86 ára dvöl í mannheimi.
Mikil saga liggur að baki þessari
löngu vegferð. Hún liggur fyrir skýr
og skilmerkilega skráð af Skúla.
Hann vildi að skipti hans við menn á
lífsgöngunni og reynslan af þeim
lægi ljós fyrir er fram liðu stundir.
Handritasafn sitt fól hann handrita-
deild Landsbókasafns til varðveislu
og þar er mjög markvert efni lagt í
lófa framtíðar.
Skúli var einfari í lífinu en hann
átti marga mæta og merka vini er að
verðleikum mátu hann mikils. Ætt-
arsetrið á Svínavatni hjá Jóni Ingi-
leifssyni, Þóru Magnúsdóttur og
börnum þeirra stóð honum ætíð op-
ið. Þar var hverri heimsókn hans
fagnað fegins hugar. Staðreyndin sú
að hafa kynnst Skúla Helgasyni og
átt hann að hollvini er einn af hinum
stóru ávinningum ævinnar. Hann er
kvaddur af vinum og vandamönnum
með söknuði og þökk fyrir samveru
á lífsleið. 
Skúli Helgason er í röð merkustu
Árnesinga á 20. öld. Verk hans
munu veita nafni hans brautargengi
langt inn í ókomin ár.
Þórður Tómasson, Skógum.
SKÚLI 
HELGASON
G4DG61GF0G75G72G69G6EG6EG20 G6DG69G6EG6EG2CG20 G66G61GF0G69G72G20 G6FG6BG6BG61G72G2CG20 G74G65G6EG67G64G61G66G61GF0G69G72G20 G6FG67
G61G66G69G2C
G48G45G52G4DG41G4EG4EG20G47G55GD0G4DG55G4EG44G53G53G4FG4E
G66G72GE1G20G48G6AG61G72GF0G61G72G64G61G6CG20GEDG20G44GFDG72G61G66G69G72GF0G69G2C
G53G65G6CG6AG61G6CG61G6EG64G73G76G65G67G69G20G34G34G2C
GCDG73G61G66G69G72GF0G69G2C
G6CGE9G73G74G20GE1G20G68G65G69G6DG69G6CG69G20G73GEDG6EG75G20G6CG61G75G67G61G72G64G61G67G69G6EG6EG20G38G2EG20G6AGFAG6EGEDG2EG20
GDAG74G66GF6G72G69G6EG20G66G65G72G20G66G72G61G6DG20G66G72GE1G20GCDG73G61G66G6AG61G72GF0G61G72G6BG69G72G6BG6AG75G20G6CG61G75G67G61G72G64G61G67G2D
G69G6EG6EG20G31G35G2EG20G6AGFAG6EGEDG20G6BG6CG2EG20G31G33G2EG33G30G2E
GC1G73G6CG61G75G67G20G4BG72G69G73G74G6AGE1G6EG73G64GF3G74G74G69G72G2C
G47G75GF0G6DG75G6EG64G75G72G20G48G65G72G6DG61G6EG6EG73G73G6FG6EG2CG20G47G75GF0G72GFAG6EG20G48G72G65G66G6EG61G20G52G65G79G6EG69G73G64GF3G74G74G69G72G2C
G4BG72G69G73G74G72GFAG6EG20G48G65G72G6DG61G6EG6EG73G64GF3G74G74G69G72G2CG20 G46G61G6CG75G72G20GDEG6FG72G6BG65G6CG73G73G6FG6EG2C
G47G75GF0G72GFAG6EG20G48G65G72G6DG61G6EG6EG73G64GF3G74G74G69G72G2CG20 G41GF0G61G6CG73G74G65G69G6EG6EG20GD3G73G6BG61G72G73G73G6FG6EG2C
G4AG61G6BG6FG62G20G48G65G72G6DG61G6EG6EG73G73G6FG6EG2CG20 G4BG72G69G73G74G62G6AGF6G72G67G20GDEGF3G72G65G79G20G41G75G73G74G66G6AGF6G72GF0
G6FG67G20G62G61G72G6EG61G62GF6G72G6EG2E
G45G6CG73G6BG75G6CG65G67G20 G6DGF3GF0G69G72G20 G6FG6BG6BG61G72G2CG20 G74G65G6EG67G64G61G6DGF3GF0G69G72G2CG20 G61G6DG6DG61G2C
G6CG61G6EG67G61G6DG6DG61G2CG20G73G79G73G74G69G72G20G6FG67G20G6DGE1G67G6BG6FG6EG61G2C
G47G55GD0G52GDAG4EG20GC1G53G54G41G20G53G56G45G49G4EG42G4AGD6G52G4EG53G44GD3G54G54G49G52G2C
G4EG6FG72GF0G75G72G67GF6G74G75G20G36G2C
G53G65G79GF0G69G73G66G69G72GF0G69G2C
G6CGE9G73G74G20 GE1G20 G53G6AGFAG6BG72G61G68GFAG73G69G20 G53G65G79GF0G69G73G66G6AG61G72GF0G61G72G20 G73G75G6EG6EG75G64G61G67G69G6EG6E
G39G2EG20G6AGFAG6EGEDG20G73G6CG2EG20
G4AG61G72GF0G73G75G6EG67G69GF0G20G76G65G72GF0G75G72G20G66G72GE1G20G53G65G79GF0G69G73G66G6AG61G72GF0G61G72G6BG69G72G6BG6AG75G20G6CG61G75G67G2D
G61G72G64G61G67G69G6EG6EG20G31G35G2EG20G6AGFAG6EGEDG20G6BG6CG2EG20G31G31G2EG30G30G20G66G79G72G69G72G20G68GE1G64G65G67G69G2E
G42G61G6CG64G75G72G20G47G2EG20G53G76G65G69G6EG62G6AGF6G72G6EG73G73G6FG6EG2C G48G65G6CG67G61G20G48G65G72G6DGF3GF0G73G64GF3G74G74G69G72G2C
G49G6EG67G61G20G48G72G65G66G6EG61G20G53G76G65G69G6EG62G6AG61G72G6EG61G72G64GF3G74G74G69G72G2C
G4AGF3G68G61G6EG6EG20G42G6AGF6G72G6EG20G53G76G65G69G6EG62G6AGF6G72G6EG73G73G6FG6EG2C G53G76G61G76G61G20G53GF3G66G75G73G64GF3G74G74G69G72G2C
G46G6AGF3G6CG61G20G53G76G65G69G6EG62G6AG61G72G6EG61G72G64GF3G74G74G69G72G2C G47G75GF0G6DG75G6EG64G75G72G20G48G2EG20G53G69G67G75G72G6AGF3G6EG73G73G6FG6EG2C
GC1G73G74G72GFAG6EG20G4CG69G6CG6AG61G20G53G76G65G69G6EG62G6AG61G72G6EG61G72G64GF3G74G74G69G72G2C G4BG6AG61G72G74G61G6EG20G50GE1G6CG73G73G6FG6EG2C
GC1G72G64GEDG73G20G42G6AGF6G72G67G20GCDG73G6CG65G69G66G73G64GF3G74G74G69G72G2C G53G74G65G66GE1G6EG20GDEGF3G72G20G48G65G72G62G65G72G74G73G73G6FG6EG2C
G49G6EG67G69G62G6AGF6G72G67G20G53G76G65G69G6EG62G6AGF6G72G6EG73G64GF3G74G74G69G72G2C
G56G69G6CG62G65G72G67G75G72G20G53G76G65G69G6EG62G6AGF6G72G6EG73G73G6FG6EG2C G42G6AG61G72G6EG68G65G69GF0G75G72G20G52G61G66G6EG73G64GF3G74G74G69G72G2C
G45G69G6EG61G72G20G50G2EG20G4FG74G74G65G73G65G6EG2C
G20 G20 G62G61G72G6EG61G62GF6G72G6EG20G6FG67G20G62G61G72G6EG61G62G61G72G6EG61G62GF6G72G6EG2E

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52