Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 . . . . . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 25. JÚNÍ 2002 C41
HeimiliFasteignir
E
YJÓLFUR Ólafsson á Eyj-
ólfsstöðum í Skuggahverfi
fær útmælt erðafestuland
fyrir norðan lóðina sem
bær hans stendur á árið 1890. Björn
Jónsson ritstjóri er orðinn eigandi
landsins árið 1902, það ár lét hann
hluta þess í makaskiptum við
franska sjómálaráðuneytið fyrir lóð í
Austurstræti.
Á lóðinni stóðu frönsku húsin, sem
síðan voru flutt á Eyjólfsstaðablett
og endurreist þar og ætluð fyrir
franska skipbrotsmenn. Laust fyrir
aldamótin 1900 voru á þessum stað
tveir bæir, Litlu-Miðhús og Eyjólfs-
staðir. Fljótlega upp úr aldamótun-
um virðist sem bæirnir hafi verið
rifnir, að minnsta kosti Eyjólfsstað-
ir.
Stórhýsi þeirra tíma
Franska spítalafélagið lét reisa á
lóðinni stórhýsi þeirra tíma sem enn
stendur, en félagið hafði það mark-
mið að koma upp spítölum fyrir
franska sjómenn sem veiktust eða
slösuðust hér við land. Félagið reisti
fjóra spítala á landinu.
Franski spítalinn var teiknaður af
Anton Bald og er fyrsta brunavirð-
ingin á húsinu gerð 19. desember
1901 en þá var húsið ekki fullgert.
Bygging Franska spítalans er frem-
ur óvenjuleg því að hann er þrjú hús.
Aðalhúsið snýr hliðum í norður og
suður og við báða gafla þess eru
byggð hús sem snúa stöfnum í norð-
ur og suður.
Í virðingunni segir m.a. að aðal-
húsið sé byggt af bindingi klætt utan
með tvöfaldri borðaklæðningu, með
pappa og járni yfir á austurhlið og
norðurgafli. Það er með járnþaki á
súð með pappa í milli. Niðri í húsinu
eru tvö herbergi, gangur og eldhús.
Þar eru tveir ofnar og stór eldavél.
Loftið er hólfað í tvö rými. Grunn-
flötur hússins er 23 1/2 x 12 álnir. Þá
er getið um geymsluskúr sem
byggður er við vesturhlið (stafn) að-
alhússins, byggður af bindingi og
klæddur utan með járni á langbönd-
um og með járnþaki á langböndum.
Við suðurhlið hússins er skúr og
einnig austan við það. 
Þann 20. september 1902 eru
fengnir á staðinn virðingamenn en
þá er spítalinn fullbyggður. Sú
breyting hefur orðið á aðalbygging-
unni (miðhúsinu) að niðri eru fimm
herbergi, gangur eftir endilöngu
húsinu og þrjú salerni, allt þiljað
með panel og pappi innan á veggj-
um, allt málað og fimm ofnar til upp-
hitunar. 
Uppi á loftinu eru fimm herbergi
og gangur, öll þiljuð með panel og
pappa á veggjum og máluð. Þar eru
fimm ofnar til upphitunar og nagl-
fastur vatnskassi. Kjallari er undir
þessum hluta hússins með stein-
steypugólfi. Í honum eru tvö her-
bergi, eldhús, búr og gangur, sumt
þiljað og annað þéttað með steinlími.
Þar er einn ofn, vatnsdæla, eldavél
og einn rafmagnshitapottur.
Við norðurhlið aðalhússins er út-
bygging með eins utanáklæðningu
og aðalhúsið. Niðri eru þrjú her-
bergi, gangur og salerni, allt þiljað
og málað og eitt herbergið með
pappa innan á þiljum. Þar er einn
baðofn, bað og tilheyrandi pípur.
Uppi eru tvö herbergi, tveir
geymsluklefar og gangur. 
Herbergin eru þiljuð með pappa
innan á og máluð. Þar er einn ofn.
Kjallari er undir þessari útbyggingu
og í honum eru þrír geymsluklefar,
gangur og salerni. Allir veggir eru
sléttaðir að innan með steinlími.
Við austurgafl aðalbyggingarinn-
ar er bygging, byggð eins og aðal-
húsið, að grunnfleti 13 3/4 x 9 1/2.
Niðri er eitt herbergi þiljað með
pappa innan á þiljum og málað. Þar
er einn ofn. Uppi er eitt herbergi,
óþiljað með einum ofni. Við vestur-
gafl aðalhússins er þverbygging að
öllu leyti byggð eins og þverbygg-
ingin við austurgaflinn með sama
grunnfleti.
Austan við spítalann er byggt lítið
hús af bindingi, klætt að utan með
járni og með járnþaki á súð. Það er
hólfað í þrjú rými og með stein-
steypugólfi. Þar er einn ofn. Grunn-
flötur þessa húss er 10 x 6 1/4 álnir.
Á meðan Franska spítalafélagið
rak þarna sjúkrahús var ekki mikill
rekstur í húsinu. Eftir að heims-
styrjöldin skall á 1914 fékk bærinn
stundum afnot af spítalanum. Árið
1907 kom upp taugaveikifaraldur í
Reykjavík og voru sjúklingar þá
lagðir þar inn.
Þegar spánska veikin herjaði á
landsmenn 1918 kom sér vel fyrir
borgarbúa að hafa afnot af spítalan-
um. Árið 1920 tók bærinn Franska
spítalann á leigu en Frakkar fengu
afnot af honum ef þurfti. Þá voru
veiðar þeirra við Ísland að leggjast
af. Árið 1929 keypti bærinn húsin og
í nokkur ár voru þau notuð til íbúðar,
þar var einnig mötuneyti fyrir al-
menning, barnaheimili o.fl.
Ingimarsskóli
Árið 1935 fékk Gagnfræðaskólinn
þar inni. Skólinn var oftast kenndur
við fyrsta skólastjóra sinn, Ingimar
Jónsson, og kallaður Ingimarsskóli.
Í húsinu var gagnfræðaskóli til árs-
ins 1976.
Ingimar Jónsson var fæddur í
Hörgsholti í Hrunamannahreppi,
Árn. 15. febrúar 1891. Foreldrar
hans voru hjónin Jón Jónsson bóndi
og barnakennari og Sesselja Guð-
mundsdóttir. Ingimar varð stúdent
frá Menntaskólanum í Reykjavík
vorið 1916 og útskrifaðist úr guð-
fræði við Háskóla Íslands vorið
1920.
Á námsárum sínum kenndi hann
bæði við Kvennaskólann og Iðnskól-
ann. Hann var heimiliskennari á
Höfn á Hornafirði veturinn 1914 til
1915. Ingimar stundaði skrifstofu-
störf í tvö ár eftir nám í háskólanum.
Hann var prestur á Mosfelli í Gríms-
nesi frá 1922 til 1928 þar til hann tók
við embætti skólastjóra Ungmenna-
skólans frá stofnun hans árið 1928.
Gagnfræðaskólinn við Lindargötu
tók til starfa árið 1935 og þar gegndi
Ingimar stöðu skólastjóra.
Kona Ingimars var Elínborg Lár-
usdóttir, fædd 12. nóvember 1891.
Elínborg var dóttir Lárusar Þor-
steinssonar bónda á Tunguhálsi í
Lýtingsstaðahreppi í Skagafirði og
konu hans, Þóreyjar Bjarnadóttur.
Elínborg Lárusdóttir var mjög ást-
sæll rithöfundur, hún skrifaði bæði
skáldsögur og ýmiss konar fræðslu-
efni.
Sumar af bókum hennar snerust
um líf eftir dauðann, frásagnir af
miðilsfundum og er bókin Leit mín
að framlífi þekktasta bók hennar um
dulræn efni. Þegar bókin Stranda-
kirkja, skáldsaga með sannsögulegu
ívafi, kom út vakti hún mikla athygli.
Ingimar Jónsson skrifaði fjölda
greina í blöð og tímarit. Hann skrif-
aði félagsfræði handa gagnfræða-
skólum og þýddi bækur eins og Yoga
og Kom ríki þitt. Hann sat í ótal
nefndum og var í framkvæmdanefnd
Stórstúku Íslands. Hér hefur aðeins
fátt verið talið upp sem þessi
heiðurshjón létu eftir sig liggja kom-
andi kynslóðum til gagns og ánægju.
Árið 1960 er húsið tekið til virð-
ingar eftir gagngerðar endurbætur.
Í kjallara voru undirstöður lagfærð-
ar, fyllt var með grjótmulningi undir
gólfið og það steypt og einangrað
með 5 cm vikurplötum. Þá voru út-
veggir í kjallara einangraðir með 5
cm vikurplötum og síðan múrhúðað-
ir. Skilveggir endurbyggðir aðallega
úr timbri og klæddir spónaplötum.
Loftin klædd með gibsonitplötum og
loft og veggir máluð.
Þá var gert nýtt stigahús og vegg-
ir og stigabak múrhúð-
að. Veggir upp með
stigum klæddir
veggjaplasti og tröpp-
ur lagðar plastgólfdúk.
Á hæðinni voru allar
kennslustofur lag-
færðar og einnig gang-
ar. Veggir í stofum
lagðir spónaplötum
neðan til en gibson-
itplötum í loftum og á
efri hluta veggja.
Á hæðinni eru fjórar
kennslustofur, skrif-
stofa skólastjóra,
kennarastofa, snyrti-
herbergi, gangur,
ræstiklefi og stigahús.
Í þakhæð er íbúð hús-
varðar, tvö herbergi og eldhús, bað
og forstofa. Í risi er einnig sam-
komusalur, tvær kennslustofur og
gangur. Í kjallara er handavinnu-
stofa, tvær snyrtingar, tvær fata-
geymslur, fjögur geymsluherbergi,
þvottahús, vinnuherbergi kennara,
gangur og stigahús.
Tónmenntaskóli 
Reykjavíkur frá 1977
Tónmenntaskóli Reykjavíkur hef-
ur haft starfsemi sína í húsinu frá
árinu 1977. Skólinn var stofnaður ár-
ið 1952 af Heinz Edelstein og var
fyrst til húsa á ýmsum stöðum í bæn-
um þar til hann fékk hús Franska
spítalans við Lindargötu, en lengst
af hafði Tónmenntaskóli Reykjavík-
ur húsnæði í Iðnskólanum á Skóla-
vörðuholti.
Árið 1988 var húsið endurgert að
utan nema aðaldyr á suðurhlið. Skipt
var um alla glugga í húsinu og reynt
að gera þá sem næst upphaflegum
gluggum. Kvistirnir eru með frönsk-
um gluggum, einnig eru slíkir
gluggar á aðalhæðinni. Tólf rúður
eru í gluggum í risi nema í mið-
glugga yfir aðaldyrum í suður en sá
gluggi telur tuttugu og fjórar rúður.
Á hæðinni eru gluggarnir með
tuttugu rúðum. Yfir aðalinngangi
eru svalir með renndu handriði, út á
þær er gengið um dyr með frönsku
sniði.
Í hurðunum eru tuttugu og átta
rúður. Aðaldyr hússins eru í sama
stíl. Í kjallara eru gluggar átta faga.
Þá var skipt um járn bæði á veggjum
og þaki og sett ný einangrun.
Öll vinna við viðgerð á húsinu er
sérstaklega vönduð og það er eitt af
fegurstu húsum í Reykjavík. Verk-
inu stjórnaði Leifur Blumenstein og
Hörður Ágústsson valdi litina sem
húsið er málað með.
Innanhúss er unnið að því að
minna á þann tíma þegar Franski
spítalinn var reistur. Skemmtilegar
myndir prýða veggi skólans eins og
mynd af mönnum og hestum er
staldra við á Vitatorgi. Skólastjóri
Tónmenntaskóla Reykjavíkur er
Stefán Edelstein, sonur Heinz Edel-
stein, fyrsta skólastjóra Tónmennta-
skólans.
Helstu heimildir eru frá Borgarskjalasafni,
B-skjöl og brunavirðingar og Húsadeild Ár-
bæjarsafns.
Lindargata 51, Franski spítalinn
Öll vinna við viðgerð á
húsinu er sérstaklega
vönduð og það er eitt af
fegurstu húsum Reykja-
víkur, segir Freyja Jóns-
dóttir. Innanhúss er unn-
ið að því að minna á þann
tíma sem Franski spít-
alinn var reistur. 
Byggingin er einlyft timburhús með risi og reist á hlöðnum steinkjallara. Það var teiknað af Anton Bald og er fyrsta
brunavirðingin á húsinu gerð 19. desember 1901 en þá var húsið ekki fullgert. Árið 1958 voru gerðir kvistir á ris hússins.
Morgunblaðið/Árni Sæberg
Byggingin er í rauninni þrjú sambyggð hús. Aðalhúsið snýr hliðum í norð-
ur og suður og við báða gafla þess eru byggð hús sem snúa stöfnum í
norður og suður.
Húsið stendur við Lindargötu 51. Það hefur gegnt mörgum mikilvægum hlut-
verkum, en undanfarna áratugi hefur Tónmenntaskólinn í Reykjavík haft þar
aðsetur.
Elínborg Lárusdóttir rithöfundur lést 5. nóvember
1976, en Ingimar Jónsson skólastjóri 6. janúar 1981.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48