Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 . . . . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						FRÉTTIR

12 MIÐVIKUDAGUR 11. SEPTEMBER 2002 MORGUNBLAÐIÐ

ÞRÓUN MÁLA í viðræðum einkavæðing-

arnefndar um sölu á ráðandi hlut í Lands-

banka Íslands kemur formönnum stjórnar-

andstöðuflokkanna ekki á óvart. Ekki heldur

hitt að strax eigi að ráðast í sölu á umtals-

verðum hluta í Búnaðarbankanum. 

Dreifð eignaraðild eða áhrif 

eiga að vera forsenda sölu

Össur Skarphéðinsson, formaður Samfylk-

ingarinnar, segist í grundvallaratriðum ekki

á móti því að fyrirtæki í samkeppnisrekstri

séu færð úr vörslu ríkisins á markað. 

?Að því er Landsbankann snertir get ég

ekki leynt því að ég hef lúmskt gaman af því

að gamall uppreisnarmaður úr Sjálfstæðis-

flokknum skuli með þessum hætti upprisinn í

athafnalífi Íslendinga og finnst í sjálfu sér að

hann eigi það alveg skilið.? Össur segir hinu

ekki að leyna að Samfylkingin sé í grundvall-

aratriðum þeirrar skoðunar að það beri að

forðast fákeppni og samþjöppun á öllum

sviðum, ekki síst á sviði fjármálamarkaðar,

þar sem hennar gæti verulega. 

?Við höfum markað þá stefnu að styðja þá

einungis sölu ríkisfyrirtækja og sér í lagi á

þessu sviði að tryggð sé dreifð eignaraðild

eða dreifð áhrif. Í því samhengi get ég ekki

annað en tekið heils hugar undir með for-

sætisráðherra sem fyrir nokkrum árum ?

þegar vélað var um sölu Fjárfestingarbank-

ans ? taldi rétt að takmarka hluti við 3% til

um 8%. Nú kann að vera að sá góði maður

hafi skipt um skoðun en það hefur Samfylk-

ingin ekki gert. Við erum þeirrar skoðunar

að dreifð eignaraðild eða dreifð áhrif séu for-

senda þess að selja ríkisbankana.? Össur

nefnir einnig að ekki verði heldur fram hjá

því horft að Björgólfsfeðgar og samstarfs-

menn þeirra séu að verða mjög umsvifamikl-

ir í athafnalífi Íslendinga. ?Með því að eign-

ast ráðandi hlut í bankanum þá kemst ég

ekki hjá því að velta fyrir mér stöðu fyr-

irtækja í hinum ýmsu greinum sem fyrirtæki

þessara manna eiga í samkeppni við.?

Helmingaskipti alveg 

eftir bókinni

Steingrímur J. Sigfússon, formaður

Vinstrihreyfingarinnar ? græns framboðs,

segir fátt koma sér á óvart við sölu á hlut

ríkisins í bönkunum tveimur. ?Þetta er nú

eiginlega alveg samkvæmt bókinni og sam-

kvæmt því sem ég spáði fyrir þremur vikum.

Það er merkilegt hvað einkavæðingarnefnd

hefur þurft mikinn umhugsunarfrest til þess

að komast að þeirri niðurstöðu sem ég og

fleiri spáðum fyrir.?

Steingrímur tekur þó fram að ætli stjórn-

völd sér á annað borð að selja einhverjum

einstökum aðila ráðandi hlut í Landsbank-

anum þá hafi hann ekkert á móti þessum

mönnum, sem nú hafi verið valdir, frekar en

öðrum. ?Og að sumu leyti eru þeir vel að

þessu komnir vegna þess að þeir gáfu sig

fyrstir fram og sýndu áhuga á að kaupa

bankann.?

Steingrímur segist á hinn bóginn vera

andvígur aðferðafræðinni allri saman og

hann telur það misráðið að afhenda einum

aðila ráðandi hlut í svo stórri og mikilvægri

fjármálastofnun sem Landsbankinn er. ?Mér

fannst alveg sláandi skemmtilegt að nefndin

lét ekki þar við sitja að ákveða að ganga til

viðræðna við Samson heldur beinlínis boðaði

hún að svo yrði farið sem fyrst í að reyna að

ræða við aðra aðila um Búnaðarbankann.

Eru það þá ekki helmingaskiptin alveg eftir

bókinni??

Handstýring við útdeilingu 

á eigum almennings

Sverrir Hermannsson, formaður Frjáls-

lynda flokksins, segir að það veki dálitlar

grunsemdir að í sama orðinu og greint sé frá

því að ganga eigi til samninga við Samson-

menn sé lýst yfir að það muni verða sótt fast

að selja Búnaðarbankann þegar í stað. 

?Þá er varla blöðum um það að fletta að

það á að gera hinum hópnum, Sam-

bandsmönnunum, til hæfis með Búnaðar-

bankanum. Á meðan viðræður stóðu yfir við

hópana var seldur veigamikill þáttur af

starfsemi Landsbankans bak við luktar dyr.

Er það frjálsi markaðurinn sem þeir stunda?

Er samkeppnin frjálsa þar í gangi? Ég hef

ekki margt að segja um þau vinnubrögð og

handstýringu sem þessi ríkisstjórn leyfir sér

þegar hún er að útdeila eigum almennings og

ríkisins til vina og vandamanna.? 

Dreifð eignar-

aðild ætti að vera 

forsenda sölu 

Formenn stjórnarandstöðuflokkanna segja 

að sala á ráðandi hlut í Landsbankanum bjóði heim 

hættunni á fákeppni og samþjöppun á fjármálamarkaði

K

ONUR frá Eystrasalts-

ríkjunum hafa verið

seldar mansali til allra

Norðurlandanna þar

sem þær eru látnar vinna fyrir sér

í vændisiðnaðinum. Þessi iðnaður

er breytilegur eftir löndum. Sums

staðar eru konur fluttar í vænd-

ishús þar sem líkami þeirra er boð-

inn til sölu, annars staðar eru þær

látnar stunda götuvændi eða not-

aðar í nektarklúbbum,? segir Gun-

illa Ekberg sem stýrir herferð

Norðurlandanna og Eystrasalts-

ríkjanna gegn mansali með konur.

Hvernig skilgreinið þið mansal

með konur? 

?Við notum skilgreiningu Sam-

einuðu þjóðanna á mansali. Mansal

getur átt við það þegar konum er

rænt, þær eru blekktar eða þving-

aðar til að stunda vændi. Mansal á

einnig við þegar konur vita að þær

muni stunda vændi í landinu sem

þær eru að fara til. Í skilgreiningu

Sameinuðu þjóðanna er tekið fram

að jafnvel þó að konan hafi sam-

þykkt að fara til landsins og vitað

hvað beið hennar, þurfi það ekki að

breyta því að hún hafi verið seld

mansali og að hægt sé að lögsækja

þann sem það gerði,? segir Ekberg. 

?Þessar konur eru oftast að flýja

fátækt, eymd og kúgun. Jafnvel þó

að þær samþykki að stunda vændi í

því landi sem þær eru fluttar til,

skiptir það ekki máli. Vændisiðn-

aðurinn snýst ekki um annað en að

þeir sem selja konur nýta sér eymd

þeirra,? segir hún. Á síðustu árum

hafi bæði vændisiðnaðurinn og

mansal orðið umfangsmeira og því

tímabært að hleypa auknum krafti

í baráttuna.

Margreta Wiberg, sænski jafn-

réttisráðherrann átti frumkvæðið

að herferðinni sem hófst formlega

á ráðstefnu í Tallinn í Eistlandi í

maí sl. Ekberg segir að tilgangur

herferðarinnar sé að auka þekk-

ingu almennings og hvetja til um-

ræðna um þau vandamál sem fylgja

mansali. Herferðin sé sniðin eftir

þörfum hvers lands fyrir sig. Finn-

ar leggi t.d. áherslu á að ná til

þeirra sem ferðast til Eystrasalts-

ríkjanna í þeim tilgangi að heim-

sækja vændishús en í Svíþjóð er

meiri áhersla lögð á að draga úr

spurn eftir vændi innanlands. 

Nákvæmar upplýsingar um

fjölda þeirra kvenna sem seldar

eru mansali frá Eystrasaltsríkj-

unum liggja ekki fyrir en Ekberg

segir að talið sé að þær séu nokkur

þúsund og a.m.k. hálf milljón

kvenna sé seld mansali til Evrópu á

hverju ári. ?Þetta er leynilegur at-

vinnuvegur og þeir sem hann

stunda reyna að láta sem minnst á

sér bera,? segir hún. 

Talsverður árangur hafi þó náðst

í baráttunni gegn mansali. Öll ríkin

sem taki þátt í herferðinni hafi

skulbundið sig til að setja lög sem

geri það refsivert og þegar hafa

nokkrir verið dæmdir á grundvelli

slíkra laga í Danmörku og Svíþjóð.

Í Noregi hefur verið lagt til að op-

inberir starfsmenn skrifi undir yf-

irlýsingu um að þeir muni ekki

kaupa vændisþjónustu þegar þeir

ferðast á vegum ríkisins og hafa

Svíar hugleitt að fara að dæmi ná-

granna sinna. 

Í Svíþjóð hefur verið bannað með

lögum að kaupa vændisþjónustu

frá 1999. Hvernig hafa lögin

reynst, hefur dregið úr vændi eða

er vændi í auknum mæli orðið neð-

anjarðarstarfsemi?

?Ég held að það sé sameiginlegt

álit sænsku lögreglunnar, lögregl-

unnar í Eystrasaltsríkjunum og

Europol að Svíþjóð sé ekki lengur

sérlega vinsæl meðal þeirra sem

standa að verslun með konur.

Bannið við að kaupa vændisþjón-

ustu hefur gert melludólgum erfitt

fyrir. Þeir geta ekki opnað vænd-

ishús eða sent vændiskonur út á

götuhorn. Ennfremur er erfiðara

fyrir þá að nálgast kaupendur og

þeir sem kaupa vændi mega alltaf

eiga von á að lögreglan ráðist inn í

vændishúsin og kæri þá fyrir að

kaupa vændi,? segir Ekberg. Hún

telur engan vafa á því að bannið

hafi orðið til þess að draga úr

vændi. Lögin séu þó ný og það taki

alltaf einhver ár að koma löggjöf í

framkvæmd með fullnægjandi

hætti. Þá séu skilaboðin með laga-

setningunni ekki síður mikilvæg: Í

Svíþjóð er bannað að kaupa konur.

Hvaða hagsmuna 

er verið að gæta?

Ákvörðun Reykjavíkurborgar og

fleiri sveitarfélaga um að banna

einkadans hefur verið gagnrýnd,

m.a. á þeirri forsendu að verið sé

að brjóta gegn atvinnufrelsi dans-

meyjanna. Þá hefur því verið haldið

fram að einkadans skaði engan, svo

lengi sem dansmærin og við-

skiptavinurinn taki bæði þátt í hon-

um af fúsum og frjálsum vilja.

Hvað finnst þér um bannið og

gagnrýni sem það hefur fengið?

?Ég get ekki tjáð mig um þetta til-

tekna mál en get hins vegar rætt

um þessi mál almennt. Við verðum

að horfa á vændisiðnaðinn í heild

sinni. Þetta er iðnaður sem er tal-

inn skila meiri hagnaði en sam-

anlagður hagnaður af eiturlyfja- og

vopnasölu í öllum heiminum.

Vændisiðnaðurinn snýst ekki bara

um vændiskonur og melludólga

heldur eru nektarklúbbar og kyn-

lífsferðir til útlanda hluti af þessum

iðnaði. Þeir sem standa fyrir þess-

ari starfsemi eiga það sameiginlegt

að græða á því sem konur eru látn-

ar eða neyddar til að gera,? segir

hún.

Ekberg hefur um árabil unnið

með konum sem hafa orðið fyrir

kynferðislegu ofbeldi og hún hefur

rætt við margar vændiskonur.

?Nektardans er yfirleitt fyrsta

skref þessara kvenna yfir í vændi.?

Á nektarstöðum safnist oft saman

melludólgar sem reyna að sigta út

þær dansmeyjar sem hugsanlega

mætti leiða út í vændi. Þá hafi

rannsóknir sýnt að milli 75 og 85%

þeirra kvenna sem leiðast út í störf

í vændisiðnaðinum hafi áður orðið

fórnarlömb kynferðislegs ofbeldis

og sá skaði sem þær hafa orðið fyr-

ir versni enn þegar þær þurfa að

vinna fyrir sér með vændi, nekt-

arsýningum eða kjöltudansi. 

Ekberg segir engan vafa leika á

því að nektardans hafi skaðlegar

afleiðingar fyrir dansmeyjarnar,

sérstaklega sé kjöltudansinn nið-

urlægjandi enda geti kaupendur

þreifað að vild á konunum. ?Við

verðum að líta á þá sem halda uppi

vörnum fyrir vændisiðnaðinn og

velta því fyrir okkur hvaða hags-

muna þeir hafa að gæta. Eru það

kannski sömu menn og græða á

iðnaðinum? Í Kanada þar sem ég

bjó um langt skeið birtust gjarnan

myndir í dagblöðum af glaðbeittum

eigendum nektarklúbba með dans-

meyjar upp á arminn sem þeir

sögðu að væru ánægðar með starf-

ið og þær samsinntu þeim. En

hvaða vald hafa þessir eigendur yf-

ir dansmeyjunum? Þessar konur

hafa yfirleitt lítil tengsl við sam-

félögin sem þær búa í og eru al-

gjörlega háðar eigendum nekt-

arklúbbana um laun,? segir

Ekberg. Rök sem lúti að því að

konurnar velji að gerast nekt-

ardansmeyjar af fúsum og frjálsum

vilja og nektardans skaði engan

eigi alls ekki við í vændisiðn-

aðinum. ?Slík frjálshyggjurök er

hægt að nota um allt milli himins

og jarðar hvort sem það á við eit-

urlyf eða vændi. Þau taka á hinn

bóginn á engan hátt til afleiðing-

anna,? segir hún.

Hvort sem konur dansi á nekt-

arstöðum eða stundi vændi þurfi

þær að takast á við alvarlegar lík-

amlegar og andlegar afleiðingar

þess að hafa verið notaðar í vænd-

isiðnaði. Þá eigi þær oft í miklum

vandræðum með að vinna önnur

störf. Sökum þess hve samfélagið

líti niður á nektardansmeyjar og

vændiskonur geta þær ekki til-

greint á atvinnuumsókn að þær

hafi t.d. unnið á nektarstað í fjögur

ár. 

?Hvaða val er verið að tala um?

Erum við að tala um að þær hafi

getað valið milli þess að gerast

nektardansmeyjar eða hjúkr-

unarfræðingar, vændiskonur eða

lögfræðingar. Varla. Þessar konur

eru að flýja eymd og fátækt heima

fyrir og það er því ekki hægt að

tala um að þær hafi valið sér þetta

starf af fúsum og frjálsum vilja,?

segir hún. 

Konur frá Eystrasaltsríkjunum seldar mansali til allra Norðurlandanna

?Hvaða val er 

verið að tala um??

Morgunblaðið/Golli

?Við verðum að líta á þá sem halda uppi vörnum fyrir vændisiðnaðinn

og velta því fyrir okkur hvaða hagsmuna þeir hafa að gæta. Eru það

kannski sömu menn og græða á iðnaðinum?? segir Gunilla Ekberg sem

er stödd á Íslandi í tilefni af málstofu Stígamóta um baráttu gegn vændi.

Talið er að nokkur þúsund konur séu seldar

mansali frá Eystrasaltsríkjunum til Norð-

urlandanna á hverju ári. Stjórnvöld í lönd-

unum eru nú í herferð gegn mansali og

henni stýrir Gunnilla Ekberg, sænskur 

lögfræðingur og félagsráðgjafi. 

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52