Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 . . . . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						ÁR LIÐIÐ FRÁ HRYÐJUVERKUNUM Í BANDARÍKJUNUM
18 MIÐVIKUDAGUR 11. SEPTEMBER 2002 MORGUNBLAÐIÐ
?BANDARÍKIN eiga í stríði,? endurtekur
George W. Bush Bandaríkjaforseti. En bar-
áttan gegn hryðjuverkjum er ólík öllum öðrum
stríðum ? aðgerðir á heimavelli eru lítt sýni-
legar og afgerandi sigra er jafn erfitt að festa
hendur á og óvininum óljósa.
Heima fyrir þurfti Bandaríkjaher að fylkja
liði eftir hryðjuverkaárásirnar hinn 11. sept-
ember með allt öðrum hætti en á tímum
?venjulegra? stríðsátaka eins og í síðari heims-
styrjöld eða í stríðunum í Kóreu eða Víetnam.
Þetta er sannarlega stríð ójafnra andstæð-
inga, leyst úr læðingi af smáum en stórhættu-
legum óvini á hendur risaveldi, að mati Steve
Aftergoods, öryggismálasérfræðingi hjá
Bandalagi bandarískra vísindamanna (Federa-
tion of American Scientists, FAS). ?Við höfum
átt í ýmsum stríðum á erlendri grundu, en
heima í Bandaríkjunum hefur ekkert stríð haft
veruleg áhrif á daglegt líf fólks í mjög langan
tíma,? segir hann og bendir á að árásin á Perlu-
höfn, þegar Japanar gerðu árás á Hawaii árið
1941, hefði átt sér stað langt frá meginlandi
Norður-Ameríku.
Hryðjuverkaárásirnar fyrir réttu ári
kveiktu mikið föðurlandsástarbál meðal
Bandaríkjamanna; þjóðfáninn blakti hvert sem
litið var ? á bílum, húsum og í görðum, og andi
fórnfýsi og þjóðhollustu fór eins og eldur í sinu
um landið þvert og endilangt. Forgangsröðun
ríkisútgjalda sveiflaðist skyndilega í átt að
þörfum landvarna.
Tveir mælikvarðar á árangur
En bandaríska þjóðin og fjölmiðlar í landinu
hafa enn ekki náð sér af áfallinu af hörmung-
aratburðunum sem almennt er vísað til vestra
sem ?9?11?.
Að sögn Aftergoods mun árangur í þessu
sérstaka stríði verða mældur á tvennan hátt;
eftir því hvort til nýrra hryðjuverkaárása kem-
ur og hvort fleiri virkir al-Qaeda-liðar eru
drepnir eða handsamaðir.
Bush forseti brást fljótt við sjálfsmorðsárás-
unum í New York og Washington með því að
segja hryðjuverkum stríð á hendur sem óhjá-
kvæmilegt yrði að myndi dragast á langinn og
krefjast fórna. 
Innan við mánuði eftir árásirnar 11. sept-
ember hófu bandarískar hersveitir sprengju-
árásir á Afganistan og tókst á skömmum tíma
að hrekja talibanastjórnina frá völdum, en hún
hafði skotið skjólshúsi yfir starfsemi al-Qaeda-
hryðjuverkasamtakanna og leiðtoga hennar,
Osama bin Laden. Stjórnvöld í Washington
álíta það sannað að bin Laden hafi verið pott-
urinn og pannan í skipulagningu hryðjuverka-
árásanna. 
Bush forseti hét því ennfremur að sjá til þess
að hvergi í öllum heiminum gætu hryðjuverka-
menn fundið sér örugga höfn og hernaðarráð-
gjafar Bandaríkjamanna voru gerðir út af örk-
inni til fjarlægra landa eins og Filippseyja,
Jemen og Georgíu í þeim tilgangi að reyna að
uppræta meint útibú al-Qaeda-samtakanna.
Bandaríska varnarmálaráðuneytið efldi
einnig herstöðvanet sitt úti um allan heim,
einkum og sér í lagi í Mið-Asíu. Samtímis þessu
einbeitti bandaríska leyniþjónustan sér að því
að freista þess að snúa á hryðjuverkamenn
hvar sem er í heiminum, m.a. með því að reyna
að stöðva fjárstreymi til þeirra. 
Bandaríski varnarmálaráðherrann Donald
Rumsfeld er að velta fyrir sér möguleikunum á
því að beita bandarískum sérsveitum erlendis
af meiri ágengni en þekkzt hefur hingað til.
Þessar sérsveitir, sem gegndu mikilvægu hlut-
verki í hernaðinum í Afganistan, kynnu að vera
sendar í leynilega leiðangra til að drepa eða
handsama áhrifamenn al-Qaeda hvar sem þá
er að finna á jörðinni.
Bandaríkjastjórn ákvað líka nýja stefnu um
?fyrirbyggjandi hernaðaríhlutun? m.a. í lönd-
um sem flokkuð eru með ?öxli hins illa? eins og
Bush hefur orðað það, en til þessa flokks eru
talin ríki eins og Írak, Norður-Kórea og Íran á
þeirri forsendu að grunur leikur á að stjórn-
völd í þessum löndum séu að þróa gereyðing-
arvopn. Bush
óttast að
hryðjuverka-
menn geti
komið hönd-
um yfir slík
vopn og að
slíkt geti end-
að með dauða
hundraða
þúsunda
fórnarlamba.
?Það sem árásirnar kenna okkur er að hætt-
an sem stafar af gereyðingarvopnum er ekki
lengur fræðilegs eðlis,? sagði Robert Lieber,
stjórnmálafræðiprófessor við George-
town-háskóla í Washington.
?Sé gereyðingarvopnum, hryðjuverkum og
djöfullega innrættum einstaklingum á borð við
Saddam Hussein blandað saman verður út-
koman sannarlega baneitruð,? sagði hann.
?Þessi blanda er sú tegund ógnar sem Banda-
ríkin hafa staðið frammi fyrir síðan 11. sept-
ember og endurskilgreining varna okkar hefur
miðazt við fremur öllu öðru.?
Lieber styður röksemdafærsluna að baki
fyrirbyggjandi innrás í Írak, þrátt fyrir að sú
hugmynd hafi mætt mikilli andstöðu ekki að-
eins í Evrópu og Mið-Austurlöndum heldur
einnig innan raða forystusveitar stjórnmál-
anna í Bandaríkjunum sjálfum.
Rumsfeld varar við því að búast við afger-
andi sigri. ?Okkur hefur orðið vel ágengt í
stríðinu gegn hryðjuverkum,? sagði hann. Þó
væri það fjarri því búið, hvort sem væri í Afg-
anistan eða annars staðar í heiminum. ?Stríð er
að sjálfsögðu háð í þoku og skugga,? sagði
varnarmálaráðherrann. ?Það er aldrei að vita
hvar óvinurinn er niðurkominn eða hverju
hann tekur næst upp á.?
Stríð ? en ólíkt öðrum
Washington. AFP.
AP
Slökkviliðsmenn draga fánann að húni í rúst Tvíburaturnanna síðdegis 11. september.
?
Það er aldrei
að vita hvar óvin-
urinn er niður-
kominn eða
hverju hann tek-
ur næst upp á.
?
ÁRI eftir hryðjuverkin í Bandaríkj-
unum er enn margt á huldu um flug-
ræningjana 19. Nokkrum dögum
eftir árásirnar voru bandarísk yf-
irvöld að vísu búin að slá því föstu
hvaða menn hefðu verið að verki,
nöfn þeirra, þjóðerni og aldur kom í
ljós með því að kanna upplýsingar
hjá flugfélögum og öðrum aðilum.
Vitað er að 15 mannanna voru frá
Sádi-Arabíu, hinir frá Egyptalandi,
Líbanon og Sameinuðu arabísku
furstadæmunum. Flestir voru á þrí-
tugsaldri, komu úr arabískum mið-
stéttarfjölskyldum sem ekki voru
þekktar fyrir bókstafstrú. Menn-
irnir ferðuðust um allan heim, voru
í Pakistan, Afganistan, Þýskalandi,
á Spáni, í Malasíu og Tékklandi, oft
tveir saman. Þeir stunduðu nám og
unnu í Evrópu og Bandaríkjunum,
áttu auðvelt með að laga sig að vest-
rænu samfélagi, stungu yfirleitt
ekki í stúf í útliti eða hegðun. Í
stuttu máli, þeir líktust á engan hátt
ímynd ofstækisfulls múslíma. 
Hatur á Bandaríkjunum
Hvað rak þá áfram og hvernig
var hægt að telja þá á að vinna
ódæðið? Almennt er gert ráð fyrir
að þeir hafi hatað Bandaríkin og
Ísrael en um flesta þeirra verður að
segja að fátt er vitað með vissu hvað
bærðist í huga þeirra. Ekki er held-
ur vitað með vissu hvenær þeim var
sagt að þeir ættu að fljúga flugvél-
unum á World Trade Center-
turnana og Pentagon. Osama bin
Laden, leiðtogi al-Qaeda, sagði á
frægu myndbandi að þeim hefði
verið sagt það er þeir voru að fara
um borð. Fjórða flugvélin sem rænt
var hrapaði í Pennsylvaníu vegna
þess að farþegarnir réðust á ræn-
ingjana en talið er víst að ætlun
hryðjuverkamannanna hafi verið að
fljúga henni á þinghúsið í Wash-
ington.
Saksóknarar vestra segja að allt
bendi til þess að Egyptinn Mohamm-
ed Atta hafi verið leiðtogi 19-
menninganna og hann hafi ásamt
Líbananum Ziad Jarrah og Marwan
Al-Shehhi frá Furstadæmunum
myndað al-Qaeda-sellu í Þýskalandi
seint á tíunda áratugnum. 
Þeir bjuggu í Hamborg þar sem
þeir stunduðu háskólanám og unnu
við að pakka tölvum. Allir stunduðu
þeir félagslíf múslíma í borginni,
sóttu moskur og hátíðir múslíma-
samfélagsins. Jarrah átti unnustu
en skrifaði henni kveðjubréf daginn
áður en hann rændi vél United Air-
lines-félagsins ásamt félögum sín-
um. Hann sagðist ekki myndu snúa
aftur.
Ættingjar ungu mannanna neit-
uðu í fyrstu að trúa því sem sagt var
um þátttöku ungu mannanna í árás-
unum. Sumir töldu víst að um mis-
tök væri að ræða og Bandaríkja-
menn færu mannavillt. En þeir hafa
orðið að horfast í augu við veru-
leikann vegna þess að ungu menn-
irnir hafa ekki komið fram.
Bandarískir embættismenn telja
að margir árásarmannanna hafi
notið þjálfunar í búðum al-Qaeda í
Afganistan en einnig sóttu þeir flug-
skóla í Bandaríkjunum, sjö þeirra
voru fyrir með flugmenntun. En
ekki var hún alltaf upp á marga
fiska. Hani Hanjour sagðist hafa 600
stunda þjálfun að baki en kennara
við flugskóla í Maryland fannst
hann svo lélegur að honum var neit-
að að fljúga einum. Flestir mann-
anna komust með löglegum hætti
inn í landið en alls staðar vöktu þeir
samt tortryggni hjá einhverjum.
Viðvaranir báru þó ekki árangur.
Bjuggu víða um Bandaríkin
Tveir mannanna, bræðurnir Wal-
eed og Wail Alshehri, fóru til Flór-
ída. Sjoppueigandi í Delray Beach
man eftir því að þeir keyptu hjá
honum gosdrykki og sælgæti dag-
inn fyrir árásirnar. Nú er talið víst
að 13 af mönnunum 19 hafi komið til
Bandaríkjanna á tímabilinu frá 23.
apríl til 29. júní 2001. Þeir bjuggu
oft í notalegum úthverfum stór-
borga í mörgum sambandsríkjum,
Nevada, New York, New Jersey,
Oklahoma, Arizona, Virgíníu, Maine
og Massachusetts.
Hvers konar
menn og 
hvers vegna?
Margt er enn óljóst um 
19-menningana sem tóku rúmlega
3.000 manns með sér í dauðann
Reuters
Mennirnir 19 sem tóku þátt í árásinni 11. september í fyrra. Enn er
óljóst hvort Zacarias Moussaoui átti að taka þátt í hryðjuverkinu en
hann var handtekinn skömmu áður en árásirnar voru gerðar.
New York. AP.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52