22 MÁNUDAGUR 21. JÚLÍ 2003 MORGUNBLAÐIÐ BRÉF TIL BLAÐSINS Kringlunni 1 103 Reykjavík L50098 Sími 569 1100 L50098 Símbréf 569 1329 L50098 Netfang bref@mbl.is Allt efni sem birtist í Morgunblaðinu og Lesbók er varðveitt í upplýsinga- safni þess. Morgunblaðið áskilur sér rétt til að ráðstafa efninu þaðan, hvort sem er með endurbirtingu eða á annan hátt. Þeir sem afhenda blaðinu efni til birtingar teljast samþykkja þetta, ef ekki fylgir fyrirvari hér að lútandi. SÚ sorglega staðreynd hefir blasað við í blöðum og tímaritum að sífelt er verið að misþyrma orðinu ?ljóð? og það svo rækilega að það hefir gjör- samlega glatað upphaflegri merkingu sinni! Oftar en ekki er það hagnýtt, sem yfirskrift, þegar ömurlegt rugl er á ferðinni! Þess vegna þolir það enga bið að öflugt mótvægi komi strax til framkvæmda! Hallgrímur Helgason stakk upp á því nýlega að framvegis yrði orðið kvæði hagnýtt, þegar um stuðlaðan kveðskap væri að ræða. Kyndilberi íslenskrar ljóða- hefðar hefur ávallt verið stuðluð ljóðagerð ? allt frá dögum Egils Skallagrímssonar! Snjöll ljóðagerð er prýdd ýmsum höfuðeinkennum, sem vissulega ber að vegsama og varðveita: Stuðlar, hagmælska, and- ríki og smekkvísi, sem einnig er mjög mikilvæg! Þegar allt þetta skortir er vissulega fátt til bjargar. Hvernig mátti það vera að hámennt- aðir menn í íslenskum fræðum og skáldskap létu sig hafa það að hampa svokölluðum ?atómskáldum?, sem sérhæfðu sig í að misþyrma flestum eða öllum sérkennum íslenskrar ljóðahefðar. Þetta var og er þjóðarhneyksli. Afleiðingarnar létu ekki á sér standa. Þessi ófögnuður hófst upp úr miðri síðustu öld. ? Við höfðum að vísu áður staðið frammi fyrir hlið- stæðum hremmingum. Fjölnismenn unnu það afrek á sín- um tíma að umbylta andlegri niður- lægingu þjóðarinnar, ekki síst í ljóðagerð, þar sem Jónas Hallgríms- son var fremstur meðal jafningja og átti sinn stóra þátt með afburða snjöllum ljóðum að hvetja þjóðina til starfs og dáða og efla þrótt hennar og ást á landinu og örva sjálfstæð- isbaráttuna. Á þeim tíma var rímna- rugl býsna vinsælt, þótt um ömur- legan leirburð væri oft að ræða. Hér er einnig full ástæða til að vitna til Klettafjallaskáldsins snjalla ?Ið greiðasta skeið til að skrílmennta þjóð er skemmdir á tungunni að vinna?. Það er sorgleg staðreynd að nokkrir ?menningarvitar? virðast hafa tapað áttum um mikilvægi stula í ljóðahefð okkar. Við eigum sem betur fer ágæt ljóðskáld en bögubósum fer samt ört fjölgandi, þótt þeir séu algjörlega ut- anveltu í ljóðagerð. Snjallir hagyrðingar eru fjöl- mennir sem betur fer um land allt og njóta þeir verðskuldaðra vinsælda. Hér er full ástæða til að bæta því við, hve hlutur skólanna er mikilvægur gagnvart því að láta börnin læra fög- ur ljóð, því það upplýstist fyrir nokkrum árum að orðaforði barna, sem ekki lærðu ljóð var mun rýrari en hinna. Framvegis er mjög mikilv?gt að halda stuðluðum ljóðum rækilega að- greindum með orðinu kvæði en láta ?undanrennuna? fljóta áfram undir hinu ruglingslega heiti: ?Ljóð?. Blöð og tímarit bera þarna mikla ábyrgð, því rnörg þeirra gættu þess ekki, þegar verið var að misnota orð- ið ljóð með þeim hætti að það varð oft merkingarlaust. Mér finnst við hæfi að ljúka þess- ari ádrepu með hinni dramatísku lokavísu Böðvars Guðlaugssonar um atómljóðin: Ó myrðið ekki hugarsmíð hins unga manns þér ömurlegu tímar. Ég er dularfulla blómið í draumarugli hans og dey, ef hann rímar! Vissulega snjöll og tímabær nið- urstaða! GUÐMUNDUR GUÐMUNDARSON, fv. framkvæmdastjóri. Ljóðagerð og ruglukollar Frá Guðmundi Guðmundarsyni: Guðmundur Guðmundarson PIPAR OG SALT Klapparstíg 44 a78 Sími 562 3614 GEFÐU HÚSINU SVIP Vönduð ryðfrí húsaskilti Fjölbreytt myndaval fyrir hús & sumabústaði CID83CID69CID77 CID211 CID72CID65CID71 CID75CID79CID77CID65CID1 CID40CID57CID39CID39CID41CID46CID36CID41 CID136 CID53CID45CID34CID50CID47CID52 CID201CID70CID82CID207CID84CID84CID65CID66CID82CID207CID70CID85CID77CID14 CID51CID65CID78CID78CID71CID74CID65CID82CID78CID84CID86CID69CID82CID161CID14 CID40CID76CID211CID161CID65CID82CID71CID69CID82CID161CID73CID18CID18CID12CID17CID16CID24CID50CID69CID89CID75CID74CID65CID86CID211CID75 Ç ? ? ^XZ CID87CID87CID87CID14CID70CID82CID85CID77CID14CID73CID83CID136CID70CID82CID85CID77CID32CID70CID82CID85CID77CID14CID73CID83 Útsala Útsala Útsala COS Undirfataverslun Glæsibæ S: 588 5575
Beinir tenglar
