Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Search | Titles | Articles | About | FAQ |
login | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

and  
M T W T F S S
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | JPG  | TXT  |
Open in new window:
PDF  | JPG  | TXT  |



Vertical fit


Your browser does not support PDF files
Click here to view the page as JPG
Morgunblašiš

						DAGLEGTLÍF

4BFÖSTUDAGUR 29. ÁGÚST 2003 MORGUNBLAÐIÐ

Nöfnin

þekkt

að góðu

Lífstykkjabúðin Brynja

Andrés

Fjöldi manns vann

við saumaskap og

umsvifin voru mikil

ANDRÉS Andrésson var umsvifa-

mikill klæðskeri allt frá árinu 1911

þegar hann stofnaði fyrirtæki sitt

nýkominn úr framhaldsnámi frá

Kaupmannahöfn. Þórarinn, sonur

Andrésar, tók við rekstrinum ásamt

konu sinni, Kristínu Hinriksdóttur,

að föður sínum látnum árið 1970, en

Þórarinn lést árið 1989. Síðan hefur

Ásgeir Höskuldsson, sonur Krist-

ínar af fyrra hjónabandi, séð um

reksturinn.

Margir sem nú eru fullorðnir hafa

eflaust klæðst matrósafötum frá

Andrési sem börn, en verslunin var

m.a. þekkt fyrir þessi föt á sínum

tíma, en barnaföt eru ekki lengur á

boðstólum. Verslunin Andrés hefur

verið í núverandi húsnæði við Skóla-

vörðustíg 22a í u.þ.b. þrjátíu ár, en

húsið er í eigu Ásgeirs og fjölskyldu

og þar eru einnig verslanir með

handgerðar brúður og silkiliti. ?Við

reynum þannig að falla inn í heild-

armyndina á Skólavörðustígnum?,

segir Ásgeir sem stendur í búðinni

með sextíu ára gömlum íslenskum

innréttingum sem hafa staðist tím-

ans tönn. Buxnaslá og fleira er

bandarísk smíð og stærðarinnar an-

tíkspegill frá Danmörku prýðir

einnig verslunina, sem er þó eig-

inlega of lítil fyrir hann. 

Verslunin Andrés var líka stærri

á árum áður. Þá var hún á Lauga-

vegi 3 þar sem einnig var stærsta

verkstæði landsins. Þar vann fjöldi

manns við saumaskap og umsvif

fyrirtækisins voru mikil. Þetta var á

tímum innflutningshafta og hag-

kvæmara var að flytja inn efni og

sauma fatnaðinn hér á landi, heldur

en að flytja inn tilbúin föt. Auk þess

að framleiða fyrir lager verslunar-

innar, var klæðskerasaumað á við-

skiptavini og saumaðir einkennis-

búningar fyrir ýmsar stofnanir, eins

og Strætisvagna Reykjavíkur, Lög-

regluna, Tollgæsluna, sýslumanns-

embætti og fleiri. Verksmiðjufram-

leiðslan lagðist af um 1968. 

?Andrés hafði mikla persónutöfra,

var hlýr en ákveðinn,? segir Ásgeir

sem vann hjá Andrési á sjötta ára-

tugnum og man vel eftir honum. Þá

hétu verslanir oftast nafni eigand-

ans og klæðskerinn Andrés hafði

marga í vinnu. ?Margir unnu allt

sitt ævistarf hjá honum,? segir Ás-

geir. 

Nafnið Andrés er þekkt að góðu

og Ásgeir segist reyna að halda því

á lofti og leggja áherslu á vandaða

vöru á vægu verði. Hann fer oft út á

land og heldur þar fatamarkaði sem

ganga vel. Ásgeir segist vona að

verslunin Andrés verði áfram til

þótt verslunarrekstur á Skólavörðu-

stíg geti gengið erfiðlega. Í versl-

uninni er seldur klassískur herra-

fatnaður frá Danmörku, Portúgal,

Englandi, Austurríki og Þýskalandi

og nú eru aðrir tímar en þegar efni

var flutt inn í stórum stíl og saumað

á stóru verkstæði Andrésar. 

Brynja

Alls konar smáhlutir

sem stórmarkaðirnir

nenna ekki að 

vera með

EITT af akkerum miðbæjarverslunar-

innar er Brynja sem hefur staðið við

Laugaveginn í nær 84 ár og stendur

enn. Brynjólfur Björnsson er núver-

andi eigandi Brynju en það var ömmu-

bróðir Brynjólfs, Guðmundur Jónsson,

sem stofnaði Brynju árið 1919. 

Í Brynju eru seld verkfæri af öllu

tagi, auk ýmiss konar járn- og bygg-

ingarvöru. Lyklar hafa verið smíðaðir

hjá Brynju um langt árabil, merki

verslunarinnar hefur alltaf verið lykill

Lífstykkjabúðin

Verðandi brúðir

kaupa sér lífstykki

undir brúðarkjólinn

LÍFSTYKKJABÚÐIN var stofnuð

árið 1916 af Elísabetu Kristjánsdóttur

Foss. Fyrir tíu árum keypti Guðrún

Steingrímsdóttir verslunina af þeim

Þóri Skarphéðinssyni og Guðjóni

Hólm og hefur gert heilmiklar breyt-

ingar síðan, þótt ekki komi til greina

að breyta nafninu að hennar mati.

?Þessar gömlu búðir eiga að halda sín-

um nöfnum. Þetta er mjög skemmti-

legt nafn og þekkt,? segir Guðrún.

Hún segir að viðskiptavinahópurinn

sé breiður, allt frá eldri konum til ung-

lingsstúlkna, auk karlmanna að kaupa

gjafir. ?Þetta byggist allt á þjónust-

unni. Við aðstoðum við að finna réttu

stærðina og hættum ekki fyrr en við-

skiptavinurinn er ánægður.?

Lífstykki, öðru nafni korselett, hafa

mikið verið notuð af konum í gegnum

tíðina og þóttu ómissandi til að laga

vöxtinn, gera mittið mjórra og barm-

inn hærri. Lífstykkjasaumur var áður

fyrr sérstök iðngrein og var Elísabet

Foss menntuð í henni í Kaupmanna-

höfn. Lífstykki eru reimuð saman að

aftan og ná frá brjóstum og niður á

mjaðmir. Í þau var hægt að festa

sokkana með þar til gerðum klemm-

um sem héngu niður úr lífstykkinu.

Lífstykki eru enn framleidd og núorð-

ið er algengt að verðandi brúðir kaupi

sér slíkan nærfatnað undir brúðar-

kjólinn. Einnig eru lífstykki notuð

sem toppar og standa þá fyrir sínu

sem flík en ekki nærfatnaður. Líf-

stykkjabúðin stendur undir nafni og

býður mikið úrval lífstykkja, auk þess

sem kalla má nútímalífstykki, en það

er svokallað bodywrap sem á að

minnka ummál, og mörgum þykir eft-

irsóknarvert.

Fyrri eigendur Lífstykkjabúðar-

innar ráku saumastofu að Skólavörðu-

stíg 3 en starfsemi þar hafði verið

hætt löngu áður en Guðrún keypti.

Lager af efnum, böndum, teinum,

spöngum, krókum og festingum í líf-

stykki var þó enn til og fylgdi með í

kaupunum. Guðrún ákvað að gefa

þetta saumastofum leikhúsanna, sem

þáðu með þökkum og þótti sem þær

hefðu komist í gull, eins og Guðrún

rifjar upp. 

Lífstykkjabúðin byrjaði í smáum

stíl árið 1916 og Elísabet Foss notaði

eina saumavél við framleiðsluna.

Fyrst var saumastofa og lítil búð í

Kirkjustræti 4, þá fluttist starfsemin í

Austurstræti 4 og árið 1929 lét Elísa-

bet byggja hús við Hafnarstræti 11 og

hafði 6-9 stúlkur í vinnu, eins og hún

segir sjálf frá í bókinni Þættir úr

verzlunar- og iðnaðarsögu Íslands:

?Einu erfiðleikarnir við að reka fyr-

irtækið, hafa stafað af efnisskorti, sem

hefir orsakast af gjaldeyrisskorti og

innflutningshömlum. Hefir því ekki

verið hægt að fullnægja eftirspurninni

og þó sízt á þessum síðustu og verstu

tímum. Er jeg sannfærð um, að hægt

hefði verið fyrir löngu að vinna þessa

smásaumastofu upp í stóra og góða at-

vinnugrein með 20-30 stúlkum starf-

andi, ef þessir annmarkar hefðu ekki

verið til fyrirstöðu, þar sem varan,

sem framleidd hefir verið, hefir í alla

staði verið samkeppnisfær að gæðum,

vöndun og verðlagi.?

Gamalgrónar 

verslanir

Útlensk nöfn og síbreytilegar innréttingar í

verslunum eru ekki endilega ávísun á farsælan og

langlífan rekstur. Steingerður Ólafsdóttir og Jim

Smart spókuðu sig um í nokkrum af elstu versl-

unum borgarinnar. Ein er kennd við Brynju,

þrjár við stofnendurna, Andrés, Bernharð og

Þorstein, og sú fimmta við nærplagg kvenna. 

Andrés

1911

Ásgeir

Höskuldsson

við buxnaslána

góðu í versl-

uninni Andrési

sem kennd er

við stofnand-

ann Andrés

Andrésson

klæðskera.

1916 1919

Eigandinn, Guðrún Steingrímsdóttir,

lengst til hægri. Lífstykkjabúðin var

í Hafnarstræti 11 frá árinu 1929,

þegar gamla myndin var tekin. Þar

sést stofnandinn, Elísa-

bet Kr. Foss, með son

sinn, Hilmar Foss, á

vinstri hönd. Í sænskri

bók, Korsetten, er

saga lífstykkisins

rakin og þessi teikn-

ing m.a. birt. 

Morgunblaðið/Ólafur K. Magnússon Ljósmynd/Magnús Ólafsson

					
Hide thumbnails
Page 1
Page 1
Page 2
Page 2
Page 3
Page 3
Page 4
Page 4
Page 5
Page 5
Page 6
Page 6
Page 7
Page 7
Page 8
Page 8