Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 . . . . . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						6 B FIMMTUDAGUR 5. FEBRÚAR 2004 MORGUNBLAÐIÐ

L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526

NVIÐSKIPTI 

L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526L50526

S-HÓPURINN svokallaði, sam-

anstendur af nokkrum félögum sem

eiga rætur sínar í Sambandi ís-

lenskra samvinnufélaga (SÍS).

Gengið er út frá að kjarna þessa

hóps myndi þau félög sem keyptu

saman eignarhlut ríkisins í Búnaðar-

banka Íslands fyrir ári síðan. Þetta

eru Vátryggingafélag Íslands (VÍS),

Ker, Samvinnulífeyrissjóðurinn og

Eignarhaldsfélagið Samvinnutrygg-

ingar. Félögin hafa um árabil tengst

þéttum böndum og sömu einstak-

lingar gjarnan skipað stjórnir

þeirra. 

Ýmis önnur félög hafa einnig

tengst þessum hópi eignalega og

stjórnunarlega séð. Á síðustu árum

hafa tengslin hins vegar verið að

rofna þó svo að enn sé að finna teng-

ingar t.d. í gegnum KB banka, SÍF

og Samskip. 

Kjölfestufjárfestar í BÍ

VÍS, Ker, Samvinnulífeyrissjóðurinn

og Samvinnutryggingar keyptu,

ásamt þýska bankanum Hauck &

Aufhauser Privatbankiers, 45,8%

kjölfestuhlut ríkisins í Búnaðar-

banka Íslands. Ker eignaðist við

þetta 16,1% hlut í Búnaðarbankan-

um, VÍS eignaðist 6%, Samvinnulíf-

eyrissjóðurinn 3,9% og Samvinnu-

tryggingar 3,5%. Þýski bankinn

eignaðist 16,3%. Búnaðarbankinn

var á síðasta ári sameinaður KB

banka. Nú á Ker u.þ.b. 7,3% í KB

banka, VÍS á um 4,4%, Samvinnulíf-

eyrissjóðurinn á 1,8% og Samvinnu-

tryggingar á 1,6% í KB banka. Sam-

tals ræðir hér um 15% hlutafjár í

bankanum, að heildarverðmæti ná-

lægt 17 milljörðum króna.

Markaðsvæðing VÍS

VÍS er eina félagið í kjarnahópnum

sem er með hlutabréf sín skráð í

Kauphöll Íslands. VÍS var stofnað

um meginhluta vátryggingastofna

Brunabótafélags Íslands og Sam-

vinnutrygginga fyrir 15 árum síðan.

Það var einmitt þá sem nafngiftin S-

hópur varð til um þá aðila sem stóðu

að Samvinnutryggingum en hefur

síðar gjarnan verið notuð í víðari

skilgreiningu um stjórnendur og

stjórnarmenn í fyrirtækjum gamla

Sambandsins.

Landsbanki Íslands eignaðist síð-

ar eignarhlut Brunabótafélagsins í

VÍS og árið 2002 voru hlutabréf í fé-

laginu skráð í Kauphöllinni að und-

angenginni sölu nýs hlutafjár til

hundraða starfsmanna VÍS annars

vegar og Landsbankans hins vegar.

Þá höfðu bankinn og S-hópurinn

staðið í áralöngum viðræðum um

hvort og hvernig ætti að standa að

markaðsvæðingu VÍS. Bankinn sótti

fast að skrá félagið en S-hópurinn

var ekki sagður mjög upprifinn yfir

því. Sterk tengsl voru á milli VÍS og

Olíufélagsins (Kers) og þótti hætt við

að þeim tengslum yrði hætta búin ef

S-hópurinn losaði um tök sín á VÍS.

Skráningin á markað varð þó að

veruleika og skömmu eftir hana seldi

Landsbankinn nánast allan eignar-

hlut sinn í VÍS (í tvennu lagi þó, með

hálfs árs millibili) til Kers, Eignar-

haldsfélagsins Samvinnutrygginga,

Samvinnulífeyrissjóðsins og Eignar-

haldsfélagsins Andvöku. 

Ker selur í VÍS

Ker seldi reyndar af eign sinni fjórð-

ungshlut í VÍS haustið 2002 til Nor-

vikur, félags Jóns Helga Guðmunds-

sonar í Byko, sem aftur seldi hann til

Eignarhaldsfélagsins Hesteyrar. Á

fyrri hluta síðasta árs seldi Ker svo

tæpan fimmtungshlut sinn í VÍS,

sem var öll eign Kers, til Kaupþings

(nú KB banki). 

Stærsti hluthafinn í VÍS í dag er

KB banki, sem á tæplega 30%. Sam-

vinnutryggingar eiga rúman fjórð-

ungshlut og Hesteyri, sem VÍS á

sjálft þriðjung í, á tæpan fjórðung.

Samvinnulífeyrissjóðurinn og And-

vaka eiga samtals tæplega 16%.

Fimm stærstu hluthafa í VÍS má því

tengja S-hópnum beint eða óbeint og

eiga þeir samtals tæplega 96% í

tryggingafélaginu. Markaðsverð-

mæti VÍS er í dag 15,8 milljarðar

króna.

Fjögur dótturfélög eru hluti af

samstæðu VÍS. Það eru Líftrygg-

ingafélag Íslands (LÍFÍS), sem er að

þremur fjórðu hlutum eign VÍS og í

fjórðungseigu Eignarhaldsfélagsins

Andvöku, Flutningar, Tölvur, sem

hefur nánast enga starfsemi, og

Traustfang. 

Traustfang leyst upp

Hið síðastnefnda átti m.a. og seldi til

Kaupþings hlut í Frjálsa fjárfest-

ingabankanum (reyndar einnig VÍS,

Olíufélagið hf. og Samvinnulífeyris-

sjóðurinn) og var stærsti eigandi Ol-

íufélagsins þar til fyrir tveimur árum

síðan að Traustfang var leyst upp og

eignum skipt á milli eigenda, sem

voru auk VÍS, Olíufélagið, Sam-

vinnulífeyrissjóðurinn og Mundill,

dótturfélag Samskipa. Traustfang er

nú að fullu í eigu VÍS. 

Hlutdeildarfélög VÍS eru fimm

talsins: Alþjóðlegar bifreiðatrygg-

ingar, sem er í eigu allra trygginga-

félaganna. Íslensk endurtrygging,

sem er verið að gera upp um þessar

mundir. Móklettur, sem rekur hótel í

Vík í Mýrdal og var í eigu Kaup-

félags Árnesinga en VÍS og Ker eiga

saman nær helming í því nú. Enn-

fremur á VÍS tæpan fjórðungshlut í

Öryggismiðstöð Íslands. 

Loks er Hesteyri, sem VÍS á þriðj-

ungshlut í á móti Fiðskiðjunni Skag-

firðingi og Skinney-Þinganesi en

Hesteyri á aftur tæpan fjórðungs-

hlut í VÍS, eins og kom fram hér að

framan.

Áhersla á sjávarútveg

Óhætt er að telja að nokkur áhersla í

fjárfestingum VÍS í öðrum félögum

liggi á sviði sjávarútvegs. Meðal

eigna VÍS eru eignarhlutir í 10 sjáv-

arútvegsfélögum um allt land. Sex

þeirra eru með hlutabréf sín skráð á

markaði, það eru Grandi í Reykjavík,

Vinnslustöðin í Vestmannaeyjum,

SÍF (sem nánar er fjallað um hér á

eftir) Samherji á Akureyri, Tangi á

Vopnafirði og Þorbjörn-Fiskanes í

Grindavík. Hin fjögur eru Oddi á

Patreksfirði, Skinney-Þinganes á

Hornafirði, Loðnuvinnslan á Fá-

skrúðsfirði og Fiskiðjan Skagfirð-

ingur á Sauðárkróki, sem reyndar er

einnig í félagi við VÍS í gegnum

Hesteyri og á meirihluta í Skagfirð-

ingi sem Eimskipafélagið seldi

heimamönnum nýlega. 

Verðmætasta eign VÍS er 4,37%

eignarhlutur í KB banka, að mark-

aðsvirði tæplega 4,9 milljarðar

króna. Það er sá hlutur sem VÍS

eignaðist við samruna Kaupþings og

Búnaðarbanka eftir kaup S-hópsins

á hlut ríkisins í þeim síðarnefnda.

VÍS átti einnig 2% hlut í Lands-

banka Íslands, að verðmæti um einn

milljarður króna, en sá hlutur var

seldur KB banka nýverið. 

Stjórn VÍS skipa þeir Þórólfur

Gíslason (formaður) kaupfélags-

stjóri Kaupfélags Skagfirðinga,

stjórnarformaður Hesteyrar og

stjórnarmaður í Samvinnutrygging-

um og Andvöku, Óskar Gunnarsson

(varaformaður) stjórnarformaður

Samvinnutrygginga og Andvöku og

fyrrum framkvæmdastjóri Osta- og

smjörsölunnar, Eiríkur Tómasson

framkvæmdastjóri Þorbjarnar-

Fiskaness, Margeir Daníelsson

framkvæmdastjóri Samvinnulífeyr-

issjóðsins, Helgi Jóhannesson fram-

kvæmdastjóri Norðurmjólkur, Ing-

ólfur Ásgrímsson, skipstjóri og einn

eigenda Skinneyjar-Þinganess, og

Sigurður Markússon, stjórnarmaður

í Samvinnutryggingum og Andvöku

og fyrrum stjórnarformaður SÍS.

Þess má geta að þeir Þórólfur, Ósk-

ar, Margeir og Sigurður hafa

löngum verið taldir til S-hópsins og

Þórólfur hefur gjarnan verið talinn

með valdameiri mönnum innan hóps-

ins. 

Samvinnulífeyrissjóðurinn og

Ehf. Samvinnutryggingar

Eignarhaldsfélagið Samvinnutrygg-

ingar, Eignarhaldsfélagið Andvaka

og Samvinnulífeyrissjóðurinn hafa

gjarnan átt hlut að máli í fjárfest-

ingum S-hópsins í gegnum tíðina en

eignasöfn þessara félaga í dag tengj-

ast mjög VÍS. Félögin voru öll stofn-

uð í tengslum við gamla Sambandið

en starfsemi Samvinnutrygginga og

Andvöku er orðin mjög lítil eftir að

tryggingastofnar félaganna fluttust

yfir til VÍS og LÍFÍS. 

Tryggingafélögin tvö voru gagn-

kvæm félög en á níunda áratug síð-

ustu aldar þótti orðið ljóst að rekstr-

arform gagnkvæmu

tryggingafélaganna hentaði ekki vel,

hlutafélagaformið hentaði betur. Af-

leiðingin var VÍS og síðar LÍFÍS en

eftir standa eignarhaldsfélögin tvö.

Samvinnulífeyrissjóðurinn hefur

hins vegar öllu meiri starfsemi með

höndum en starfsmenn Samskipa,

Olíufélagsins og VÍS eru meðal

þeirra helstu sem greiða iðgjöld til

sjóðsins.

Ker stofnað um Olíufélagið

Ker er eignarhaldsfélag sem upphaf-

lega var stofnað um eignir Olíufé-

lagsins hf. (Esso) og fyrsti fram-

kvæmdastjóri félagsins var fyrrum

Olíufélagsforstjórinn Geir Magnús-

son. Olíufélagið, eða Ker frá árinu

2002, var með hlutabréf sín skráð í

Kauphöllinni þar til sl. vor þegar fé-

lagið var yfirtekið og afskráð. 

Fyrir ári síðan áttu VÍS, Sam-

vinnulífeyrissjóðurinn og Samvinnu-

tryggingar ríflega fjórðungshlut í

Keri en nokkrum mánuðum síðar

hafði eignarhaldsfélagið Vörðuberg

keypt öll hlutabréf tveggja fyrr-

nefndu og gerði í kjölfarið yfirtöku-

tilboð í hlutabréf annarra hluthafa í

Keri. 

Langur aðdragandi var að yfirtök-

unni. Snemma hausts árið 2001 urðu

miklar breytingar á hluthafahópi

Kers (þá Olíufélagið) sem miðuðu að

því að styrkja stöðu hóps eigenda í

Samskipum í félaginu. Viðskiptin

voru afar flókin þar sem Ker eign-

aðist nálægt helmingshlut í Sam-

skipum og greiddi fyrir með hluta-

bréfum í 11 félögum, þ.á m. eigin

bréfum, bréfum í Vinnslustöðinni og

VÍS. Almennt var talið að þessi við-

skipti hefðu verið gerð af ótta við yf-

irtöku á Olíufélaginu. Fjárfestinga-

félagið Straumur hafði komið sér

upp tæpum fimmtungshlut í félaginu

og þótti líklegt að Jón Ásgeir Jó-

hannesson, forstjóri Baugs og þáver-

andi bankaráðsmaður í Íslands-

banka, stæði að kaupunum.

Yfirtaka og afskráning

Þegar upp var staðið höfðu þre-

menningarnir Ólafur Ólafsson, Jón

Kristjánsson og Jón Þór Hjaltason,

og skjólstæðingar þeirra, tryggt sér

um 40% í Olíufélaginu og náð með

því undirtökum. Þeir stóðu einmitt

að eignarhaldsfélaginu Vörðubergi,

sem yfirtók Ker á síðasta ári. Félag-

ið var í kjölfarið afskráð.

Vörðuberg átti eftir yfirtökuna um

76% hlutafjár í Keri og tæp 23% voru

í eigu Gerðis, dótturfélags Norvikur

(í eigu Jóns Helga í Byko) sem átti

þann hlut fyrir og tók þátt í yfirtök-

unni á Keri. Hann á nú engan hlut að

Keri.

Eigendur Kers eru í dag eignar-

haldsfélögin Kjalar, Sund, J&K,

Vogun og Fiskveiðahlutafélagið

Venus ásamt stjórnendum. 

Kjalar er að mestu í eigu Ólafs

Ólafssonar, stjórnarformanns Sam-

skipa, og var um tíma stærsti hlut-

hafi Samskipa. 

Sund, sem einnig var áður stór

hluthafi í Samskipum, er í eigu fjöl-

skyldu Óla Kr. Sigurðssonar sem

jafnan var kenndur við Olís og er Jón

Kristjánsson, forsvarsmaður félags-

ins. Sund er stærsti hluthafinn í SÍF

með 18,5% hlutafjár.

J&K er í eigu Jóns Þórs Hjalta-

S-hópurinn skiptist

í tvær blokkir

Þau miklu eignatengsl sem voru á árum áður á milli Olíufélagsins og Vátryggingafélagsins eru orðin að litlu. 

Soffía Haraldsdóttir skoðaði tengsl þeirra félaga sem keyptu kjölfestuhlut ríkisins í Búnaðarbanka Íslands.

L50766S-HÓPURINN

Ólafur Ólafsson og Finnur Ingólfsson yfirgefa fundarstað eftir undirskrift sam-

komulags um kaup S-hópsins á hlut ríkisins í Búnaðarbanka Íslands. 

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16