VlSIR SUNNUDAGSBLAÐ Francisco Franco. Francisco FránCo, höfuðleiö- tógi spænskra uppreistar- inanna, er meðál þeirra, sem mest er uni rætt á yfirstandandi tíma. Það er sagt, að foreldrar híins baf i gert sér vonir um það, Francisco Franco. er hann yxi upp, að hann yrði listmálari — og að hann mundi ílendast á æskustöðvum sínum. En þessar vonir rættust ekki. Franco gerðist hermaður. Og það má í rauninni segja, að hann hafi verið hermaður frá 14. aldursári. Þá var hann bú- inn að ákveða með sjálfum sér hvað hann ætlaði að verða. Hann var þá þegar staðráðinn í að verða hershöfðingi — fræg- ur hershöfðingi, eins og Napóle- on og slikir menn. Og frægð hefir hann hlotið, sem dugandi herforingi, bæði áður en styrj- öldin iá Spáni hófst og síðar, en enn er alt í óvissu um, hvort hann nær þvi márki, er hann hefir sett sér, að brjóta aUan Spán og önnur lönd Spánverja undir einræðisvald sitt. Fyrir- myndir Frahco's eru þeir Hitler og Mussolini og það er engum vafa undirorpið að Franco muni sníða stjórnarfyrirkomu- lagið að talsvert miklu leyti eft- ir því, sem nú tíðkast á ítalíu og í Þýskalandi, en þó nokkuð hreytt vegna ólíkrar skilyrða að ýmsu leyti á Spáni. Franco er fæddur 2. desem- ber 1892 í Ferrol. Hann gerðist nemandi i herskóla 14 ára að aldri. Þegar hann var 24 ára gamall var hann orðinn major í spænska hernum og hershöfð- ingi, er hann var 32 ára. Hafði enginn maður þá hlotið herfor- ingjatign jafn ungur í sögu Spánar. Franco varð fyrst frægur sem herf oringi í Marokko. Kom þar snemma i ljósj að hann var öruggur í vörn, og jafnframt, að hann var fljótur að læra af bardagaaðf erðum Mára — og notaði þær óspart i baráttunni gegn þeim. Og hann sýndi and- stæðingum sínum enga misk- un, ef þvi var að skifta, frekar en Márar sjálfir. Márarnir hafa haft þau kynni af Franco að þeir virða hann mest þeirra herforingja frá Spiáni, sem þeir hafa átt i höggi við. Hafa þeir og margir snúist til fylgis við hann og getur Franco þakkað það stuðningi þeirra hve vel honUm varð ágengt lengi vel, í bardögunum við ]ið stjórnar- innar. Franco er svo lýst, að hann sé maður f remur lágur vexti og allgildvaxinn. Augu'hans virð- ast bera draumlyndi vott og bros hans er kvenlegt. En þetta skyldi engan villa, því að Franco á stálvilja og er maður harður og óvæginn, þegar þvi er að skifta. Hann hefir óbilandi trú á sjálfum sér. Hann telur vist, að öll sín áform muni hepnast. Franco er maður, sem býr yfir hvorttveggja, viðkvæmni og góðvild á annatí bóginn, en miskunarleysi og hörku á hinn. Hann er sagður svo mikill dýra- vinur, að hann taki það mjög nærri sér, ef hann sér skepnu sæta illri meðferð. En hann vilar ekki fyrir sér, í hernaði, að láta flugvélar sínar varpa sprengikúlum yfir óvíggirta borgarhluta. I styrjöldinni er engin miskunn sýnd. Það er ekki einstaklingurinn Franco sem gefur fyrirskipanir um sprengjuárásir, heldur hermað- urinn. Hár Franco er tekið mjög að grána. Hann hefir lagt mikið á sig i styrjöldinni, dvalist ým- ist í aðalbækistöð uppreistar- manha eða á vígstöðvunum sjálfum. „Eg hætti ekki fyrr en eg hefi náð öllum Spáni á mitt yald og Marxistar hafa verið sigraðir svo rækilega, að þeir geta ekki brotist til valda af tur." Franco var lengi vel — og er kannske enn — konungssinnl. Komist hann öl valda getur vel verið að hann geri Spán að kon- ungsríki — en Franco ætlar sér að vera eins miklu raðandi á Spáni og Mussolini á Itahu þar fyrir. Þegar lýðveldið var sett á stofn vakti það mikla furðu, að Manuel Azana, þáverandi her- málaráðherra, lét ekki Franco fara frá. Hann er hermaður en ekki sljórnmiálamaður, sagði Azana þá, en honum yfirsást hrapallega. Franco er hka all- slyngur stjórnmálamaður. Og þegar hægri flokkarnir komust til valda ef tir kosningarnar 1933 gerði Gií Robles hermála- ráðherra Franco að yfirmanni herráðsins. Margir ætla nú, að meðan Franco þjónaði lýðveld- inu, sem fylkisstjóri á Balear- eyjum, yfir hershöfðingi í Mar- okko og yfirmaður herráðsms, hafi hann byrjað að undirbúa byltinguna, sem hófst s. 1. sum- ar og leiddi til yfirstandandi styrjaldar. — I febrúar 1936 gerði samsteypustjórnin hann að yfirhershöfðingja á Kanar- isku eyjunum — hún treysti honum ekki vel. En það var um seinan, að flytja hann svo langt á brott. Hann kom aftur heim til Spánar — á hvern hátt og með hvaða afleiðingum er öll- um kunnugt. Rússar og Japanir kaupa llugvélap í stórum stíl f Bandaríkjunum. Búist við styrjöld milli Rússa annarsvegar og Jap- ana og Þjóðverja hinsveg- ar í náinni framtíð. Amerísk blöð segja frá því, að Rússar og Japanir kaupi nú flugvélar í Bandarikjunum í mjög stórum stíl. Rússar þó enn meira, eða nálægt þvi 2 a móti hverri einni, sem Jap- anir kaupa, eftir því, sem næst verði komist. Auk þess, segja blöðin, er unniðdag og nótt i rússneskum flugvélaverksmiðj- um, vegna þess, að alment er búist við, að i náinni framtíð brjótist út styrjöld milli Rússa annars vegar og Japana og Þjóðverja hinsvegar. Rússar hafa þegar keypt flugvélar í Bandaríkjunum fyrir eina mil- jón dollara, en Japanir fyrir um 600.000 dollara. Flugvélar þessar eru ekki skrásettar sem hernaðarflugvélar, en sérfræð- Farþegaflugvél. Amerísk gerð. Farþegaflugvél af rússneskri gerð.
Beinir tenglar