Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn Sunnudagsblaš

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Tķminn


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn Sunnudagsblaš

						bændur hreppsrins hafi komið þangað
á slíkum degi. Var þar afráðið, að
grafinn skyldi skurður úr Katanes-
tjörn í sjó fram, ekki langan veg, og
þess freistað að þurrka tjömina, svo
að dýrið mætti ekki leynast þar, eða
.leiða að öðrum kosti í ljós, hvort
samgangur væri milli hennar og sjáv-
ar undir jörðu, svo sem suma grun-
aði. Skyldi hver bóndi í sveitinni
leggja fram tvö dagsverk við skurð-
r gröftinn, og  ætluðu hinir verkfróð-
'ustu menn í hópi bænda, að það
niyndi nægja til þess að ljúka verk-
inu, ef kappsamlega væri unnið.
Ekki nægði þó að svipta forynjuna
hæli sinu í tjörninni, því að tæplega
hafa menn hugsað sér að taka hana
"leð berum höndum, þótt á þurru
væri, eða greiða henni atlögu með
ljáum einum og lagjárnum. Auk þess
gat líugsazt, að verja þyrfti bændur
ÍJTir áhlaupum dýrsins, á meðan þeir
störfuðu að skurðinum. Og hér er
bað, að Andrés á Hvítárvöllum kemur
til sogunnar fyrir alvöru. Þótti bænd-
um þá vel fyrir öllu séð, ef hann yrði
íenginn með hið fræga skotvopn sitt
til þess að vinna dýrið, þegar fjara
taski í tjörninni. Hafa fundarmenn
*nga trú haft á því, að Katanesdýrinu
Ba?gði að sletta hala sínum yfir skot-
sárið, svo sem sagt var í ísafold, ef
kúlan, sem flaug í skrokk þess, kom
fr* riffli Andrésar.  Var leitað sam-
, Þykkis Lofts í Galtarholti, oddvitans
* Skilmannaíireppi, á þessari ráðagerð
°g fengið hjá honum vilyrði fyrir því,
að eitthvað yrði látið af hendi rakna
úr hans sveit, ef svo illa færi, að
Jandshöfðingi tregðaðist við að borga
kostnaðinn. Er sennilegast, að Loftur
hafi sjálfur verið á fundinum, svo
°y"ög sem hann hlaut að láta sig
varða það mál, sem þar var rætt.
Að lokum varð svo að samkomulagi,
að Símon hreppstjóri kæmi boðum til
Andrésar, enda mun styttra að Hvít-
árvöllum frá Geitabergi en Hlíðar-
'æti, þar sem Helgi Sveinbismnrson
bj6.
VIII.
Ekki er vitað, hversu háttað hefur
verið kunnleikum þeirra Símonar og
Andrésar frá fornu fari, en rök liggja
'ö þess, að vinátta hafi ekki verið
^jeg þeim um þessar mundir. Svo var
við vaxið, að annar meinvættur en
Katanesdýrið hafði herjað og gert öllu
^eiri usla. Það var fjárkláðinn. Log-
®°"i allt í deilum manna á milli um
fað, hversu við honum skyldi brugð-
^t, og altítt var, að menn tregðuðust
vio" að hlýða fyrirmælum yfirvald-
anna, enda greindi þau iðulega á
innbyrðis. Einn þeirra, sem viljað
hafði freista þess að lækna kláða-
sjúkt fé vorið 1875, var faðir Símonar,
Jön  bóndi  Símonarson  í Efstabæ  í
Skorradal, og hafði hann fengið til
þess leyfi Bergs Thorbergs amtmanns,
enda yrði féð í sumarlangri gæzlu.
Sýslumaður skipaði eigi að' síður svo
fyrir, að fénu í Efstabæ skyldi öllu
lógað. Reyndi Símon að miðla'málum
á síðustu stundu, en tókst það ekki,
og sendi sýslumaður þá Andrés á Hvít
árvöllum rétt fyrir Jónsmessuna til
þess að framkvæma fyrirskipunina
með valdi. Gerði hann það af engri
vægð, en Jón bóndi, er þá var sjúkur
orðinn og ellimóður, reis ekki úr
rekkju framar og andaðist að nokkr-
um vikum liðnum. Það er sögn, að
Andrés hafi með ógnunum þröngvað
unglingi í Efstabæ til þess að vísa til
f járins, er var í gæzlu frammi á f jalli,
þegar hann bar að garði, og mjög
ótæpilega reiknaði hann sér kaup fyr-
ir þessa ferð. Getur vart hjá því far-
ið, að Símon á Geitabergi hafi borið
til hans nokkurn kala fyrir afskipti
hans af þessu máli, þótt á hinn bóg-
inn væii Andrés að framkvæma trún-
aðarstarf, er mörgum hefur þótt mik-
ið við liggja, að röggsamlega væri af
höndum innt.
Það þarf þó ekki að vera af þessum
sökum, að Símon fékk annan mann
til þess að fara upp að Hvítárvöll-
um á fund Andrésar. Valdi hann til
fararinnar einn nágranna sinna, Þor-
stein Guðmundsson á Þórustöðum.
Ekki ræddu þeir neitt um það, hvaða
kaup s-kyttunni skyldi boð'ið. Þorsteinn
hafði tvo til reiðar og var skjðtur í
í ferðum í slíkri höfuðnauðsyn, hitti
Andrés bónda heima og bar upp er-
indi sitt. Tilmælin virð'ast ekkj hafa
komið flatt upp á Hvítárvallabónda,
og svaraði hann skjótt málaleitan
komumanns. Kvaðst hann albúinn til
fararinnar og engrar þóknunar krefj-
ast, ef hann sæi dýrið með eigin aug-
um, en áskildi sér að öðrum kosti
fullt kaup. Virðist hann ekki hafa
haft síðri trú á sér og riffli sínum
en almenningur, en greiðsla vís h.iá
landshöfðingja, ef dýrið ynnist, og
allar líkur á, að auðveldlega tækist
að selja haminn fyrir álitlegan skild-
iffg að auki.
Litlu síðar kom Andrés suður að
Draghálsi til systur sinnar með riff-
ilinn góða, og mun þá hafa verið sem
næst vika liðin af júlímánuði. Sendi
Guðný á Draghálsi mann að Geita-
'bergi að beiðni bróður síns til þess
að sækja Símon sem þegar brá við
og reið til fundar við Andrés.
Sá giunur virðist þá þegar hafa ver-
ið farinn að læðast að Andrési, að
sunnanmönnum kynni að þykja skil-
yrði hans miður aðgengileg. Sagði
hann Símoni umbúðalaust, að hann
myndi snúa aftur og eigi hirða um
að kljást við Katanesdýrið, nema því
aðeins að fyrirsvarsmenn hreppsins
ábyrgðust honum átta krónur á sólar-
hring hvern, sem hann yrð'i að heim-
an, ef dýrið bæri ekki fyrir augu
hans. Var sem næst áttundi hluti
kýrverðs, sem hann heimtaði á dag,
og nálega fjórfalt það kaup, sem þá
var greitt að jafnaði, þegar menn
tóku að sér skyndistörf utan heimilis
síns.
Símon viroist hafa sett hljóðan, þeg
ar hann heyrði þetta, enda má vera,
að hvorugur þeiira Andrésar hafi
fulltreyst því, að dýrið gengi jafn-
ljósum logum um flóana við Katanes-
tjörn og sagt var.
En hvort sem þeir töluðu lengur
eða skemur um þetta, þá spurð'i
Andrés Símon, hvort honum þætti
kaupkrafan há-
„Já, heldur þykir mér það", svar-y
aði Símon.
Þó sömdu þeir ekki frekar um
þetta sín á milli, og aldrei innti
Andrés að því við Helga á Hlíðar-
fæti, hvort hann féllist á þessi býti.
Eigi að síður riðu þeir Símon saman
til Kataness, og var Helgi þar fyrir
eða kom þangað um svipað leyti.
Dreif þar nú senn að liðsafla mik-
inn og var þeim, sem áttu að inna af
höndum vinnukvöð, skipað til verka
við skurðgröftinn. Var hafizt handa
næst sjónum og skurðurinn grafinn
þaðan í átt að suðvesturhorni tjarnar-
innar. En Andrés reikaði um flóann
og tjarnarbakkana með riffil sinn og
beið færis á Katanesdýrinu.
IX.
Það var þegV á allra vitorð'i i ná-
lægum héruðum, hvílíkt herhlaup
hafði verið gert á Hvalfjarðarströnd,
og gætti þess fljótt, að ýmsa fýsti
að komast á vettvang og sjá, hverju
fara gerði við Katanestjörn. f sveit-
um var þó óhægt um vik, því að nú
var komið fast að túnaslætti og naum-
ast tími til þess að berjast við dreka
og óvættir í öðrum byggðarlöguHi. En
í Reykjavík gegndi öðru máli. Menn
þar áttu frekar heimangengt, enda
voru þar gerð s'amtök um að manna
skip til ferðar upp að Katanesi. Voru
Sigfús Eymundsson Ijósmyndari
og Sverrir Runólfsson steinhöggv-
ari mestir forgöngumenn þess fyrir-
tækis. Kristinn Magnússon, útvegs-
bóndi í Engey, lagði til skip og ræð-
ara, og var þá vel fyrir sjóferðinni
séð, því að ekki flutu betri sjóliðar á
sætrjám en Engeyingar. Steig nú
flokkurinn á skipsfjöl, svo búinn að
vopnum sem til h'afði unnizt í skyndi,
og með tjöld og vistir til viðlegu, því
að viðbúið var, aS umsátrin við
tjörnina gæti dregizt á Ianginn. Sig-
fús hafði meðferðis ljósmyndavél
sína, en Sverri steinhöggvara fylgdi
hundurinn Magnús berfætti, sem ekki
skildi við hann í lífi né dauða og
drukknaði að lokum með húsbónda
Tf M
I N  N
SUNNUDAGSBLAÐ
845
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 841
Blašsķša 841
Blašsķša 842
Blašsķša 842
Blašsķša 843
Blašsķša 843
Blašsķša 844
Blašsķša 844
Blašsķša 845
Blašsķša 845
Blašsķša 846
Blašsķša 846
Blašsķša 847
Blašsķša 847
Blašsķša 848
Blašsķša 848
Blašsķša 849
Blašsķša 849
Blašsķša 850
Blašsķša 850
Blašsķša 851
Blašsķša 851
Blašsķša 852
Blašsķša 852
Blašsķša 853
Blašsķša 853
Blašsķša 854
Blašsķša 854
Blašsķša 855
Blašsķša 855
Blašsķša 856
Blašsķša 856
Blašsķša 857
Blašsķša 857
Blašsķša 858
Blašsķša 858
Blašsķša 859
Blašsķša 859
Blašsķša 860
Blašsķša 860
Blašsķša 861
Blašsķša 861
Blašsķša 862
Blašsķša 862
Blašsķša 863
Blašsķša 863
Blašsķša 864
Blašsķša 864