Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn Sunnudagsblaš

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Tķminn


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn Sunnudagsblaš

						Æanni var honum heldur ekki ætlandi
að bregðast sonum sínum og blekkja
þá í tilbót á ógnþrunginni örlaga-
stundu.
Njála virðist gefa það í skyn, að
Njáil hafi trúað þ"vi fastlega, að Flosi
og menn hans myndu aldrei bera eld
að húsum hans. Njáll vissi manna.bezt
að húsin á Bergþórshvoli voru ramm-
ger, vafalaust úr rekaviði gerð, og
því örðug til sóknar. Þess vegna á
hann að hafa valið húsin sem þrauta-
vígi fyrir sonu sína og lið þeirra. Þess
vegna skipar hann svo fyrir, að allir
skuii inn ganga, þegar flokkur Elosa
stefnir hsim að bænum.
Rökin, sem Njáll lætur fylgja skip-
un sinni, byggjast á dæmi Gunnars á
Hliðarenda, er einn varðist lengi í hús
um sínum gegn fjöida manns. „Eru
hér hús rammlig, sem þar váru, ok
mmiu þeir eigi sótt geta." Þannig er
niðurlagið á þessari örlagaríku fyrir-
skipun hins spaka manns. En Skarp-
héð'inn er fljótur til svars se"m áður:
„Þessir menn munu sækja oss með
eldi, er þeir mega eigi annan veg, því
að þeir munu allt til vinna að yfir taki
við oss." Gagnvart þessari skörpu at-
hugasemd sonarins vixðist öldungur-
inn standa algerlega rökþrota. Hann,
sem var allra manna snjallastur að
rekja afleiðingar af orsökum og sjá
fyrjr óorð'na atburði, hann á nú í
fyrsta sinn ekkert frambærilegt svar.
Hann neitár því engan veginn, að
Skarphéðinn hafi rétt fyrir sér. Hann
á enga athugasemd fram að færa gagn
vart svari hans. Og hann flýr því frá
efnihu út í allt aðra sálma. „Nú mun
sem oftar, að þér munuð bera oiig
ráðum, synir mínir, og virða mig
einskis. En þá, er þér voruð yngri,
gerðuð þér það eigi og fór yðvart ráð
þá betur fram." Hinn aldni spekingur
er ]átinn slá á strengi fortíðarinnar til
að skýla því, hversu fátt honum er til
varnar.
Eftir því, sem Njáia gefur í skyn,
er það eínkum tvennt, sem ræður því
að Njáll skipar þannig fyrir. Annað
er trú hans á mannúð andstæðing-
anna. Hitt er feigðin, sem að honum
kallar. En ég ætla, að til hinnar ör-
lagariku fyrirskipunar Njáls hafi leg
ið allt aðrar rætur. Hvað feigð'ina
snertir, þá er það harla ólíklegt, að
húa hafi svipt Njál framsýninni um
leið og hún gerir .Bergþóru forspáa.
En hún kvaðst þetta kvöld mundu
bera hiúum sínum mat í siðasta sinn.
Jsfn íjarslætt er og hitt, að Njáll hafi
trúað svo fast á mannúð brennu-
manna, að hann teldi útilokað, að
eldi myndi, beitt verða í sókninni að
soaum sínum. Mun ég hér á eftir leit-
azt við að ieiða rök eða líkur að því,
ag eins að hinu, hvað það var, sem
vakti fyrir Njáli, þegar hann úrskurð-
aði, að allir skyldu inn ganga.
Þegar  Njálsbrenna   fer  fram,   29.
:':::"*'>"'"'''"

Bærinn á Bergþórshvoli eins og hann var í tíð séra Jóns Skagans
(Liósmynd: María Skatjef
ágúst árið 1011, að því er fróðir menn
hyggja, er landið búið að vera kristið
um aðeins 11 ára skeið. Kristin hafði
sigrag á yfirborðinu, en Ásatrúin lifði
þó undir niðri. Á svo skömmum tíma
gat mannúð og mildi kristninnar ekki
fest djúpar rætur hjá heiðinní og
harðsvíraðri þjóð. Sögurnar, sem ger-
ast eftir kristnitökuna, benda líka
skýrt til þess, að andi heið'ninnar o'
harðýðginnar hafi lifað í fullu fjör
meðal landsmanna eftir að þeir gengu
kristninni á hönd. Njálsbrenna er
ekkert einstök í sinni röð á þessu
tímabili. Alla leið fram á 13. öld eru
menn brenndir inni hópum saman.
Lönguhlíðarbrenna 1197 og Flugu-
mýrarbrenna 1253 eru ægilegustu
brennurnar, sem farið hafa fram hér
á landi. Aðeins 11 árum eftir kristni-
tökuna átti því einum vitrasta manni
þjóðarinnar ekki aS sjást yfir það,
að þessu vargaldarvopni kynni að
verða beitt.
Eg ætla líka, að því fari fjarri, að
Njáli hafi jlíkt á orðið. Njála sjálf
virðist og taka af skarið í þessu efni,
þótt hún vilji stundum annað vera
láta. Þegar sættin er úti milli Flosa
og Njálssona á Alþingi, mælir Njáll
á þessa leið: „Nú kemur það fram,
sem mér sagði löngu hugur um, að
oss myndi þungt falla þessi mál.'
„Eigi er það," segir Skarphéðinn, „því
að þeir mega aldrei sækja oss að
landslögum." „Þá mun það fram
koma", segir Njáll, „er öllum mun
verst gegna". Með þessu gefur hann
ótvírætt í skyn, að Flosi og menn
hans muni einskis svífast, muni engin
meðul láta ónotuð til þess að ge
ko'mið fram hefndum. Þegar vér les-
um um fund Flosa og manna hans í
Almannagjá, verður sama uppi á ten-
ingnum. Eftir að þeir höfðu bundizt
eiðum 'jjn hefndina, mælti Flosi á
þessa leið: „Mun ég nú og segja yður
alla mína fyrirætlan, að þá er yer
komum þar saman, skulum vér.rí'oa
til Bergþórshvok með öllu liðinu og
sækja Njálssonu með eldi og járni, og
ganga eigi fyrr frá en þeir eru alW
dauðir." — Hér styður bersýnilega
hvað annað. En eins og kunnugt er,
skarst Ingjaldur frá Keldum úr þess-
um leik. Fórá síðar orðsendingar miu_'
hans og Njáls. Hróðný, systir ÖgP'
alds, ber þau boð hans áð Bergþórs-
hvoli, að Njáll skuli vera var um sig-
Af öllu þessu verður því naumast
annað ráðið, en að óhugsandi sé, að
Njáll hafi ekkert hugboð haft u;n
það, sem áformað og í vændum var
gagnvart honum og sonum hans
Næst vil ég svo leiða athyglina a°
því, er brennan er hafin. „Þeir tóku
nú eld og gerðu bál mikið fyrir dyrun-
um." Flosi og menn hans ganga rösk-
lega að því að kveikja eldinn og
ætlast auðsýnilega til, að hann muni
fljótt skera úr. En raunin verður allt
önnur. Þeim tekst ekki til lengdar
að halda uppi eldinum, hversu mjög,
sem þeir leggja sig fram til ÞesS;
„Konur báru sýru, vatn og hland *
eldinn og slökktu niður fyrir þeim.
Bærinn virðist hafa verið einkenni-
lega ríkur af meðulum til varnar
gegn eldi. Það út af fyrir fiig, að vatn
hafi verið geymt í stórum stíl innan
bæjar á þessum tíma árs, var mjo,,
ólíklegt, nema í ákveðnum tilgang1
hafi verið gert. Svo áberandi og á-
hrifarík eru þessi varnarmeðul, a°
brennumenn fá við ekkert ráðið. Hio
mikla bal er kæft í höndum þeirra, og
þeir virðast ráðþrota um stund. En
loft var í skálanum á þvertrjám, að
því er sagan hermir. Þangað datt Kol
^>orsteinssyni í hug að láta bera eld-
inn og kveikja við arfasátu þá, er
stóð fyrir yfan bæinn. Þetta ráð sker
úr um framgang brennunnar. Varnar-
meðulunum innan frá verður nú skilj-
850
IÍMINN- SUNNUDAGSBLAÐ
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 841
Blašsķša 841
Blašsķša 842
Blašsķša 842
Blašsķša 843
Blašsķša 843
Blašsķša 844
Blašsķša 844
Blašsķša 845
Blašsķša 845
Blašsķša 846
Blašsķša 846
Blašsķša 847
Blašsķša 847
Blašsķša 848
Blašsķša 848
Blašsķša 849
Blašsķša 849
Blašsķša 850
Blašsķša 850
Blašsķša 851
Blašsķša 851
Blašsķša 852
Blašsķša 852
Blašsķša 853
Blašsķša 853
Blašsķša 854
Blašsķša 854
Blašsķša 855
Blašsķša 855
Blašsķša 856
Blašsķša 856
Blašsķša 857
Blašsķša 857
Blašsķša 858
Blašsķša 858
Blašsķša 859
Blašsķša 859
Blašsķša 860
Blašsķša 860
Blašsķša 861
Blašsķša 861
Blašsķša 862
Blašsķša 862
Blašsķša 863
Blašsķša 863
Blašsķša 864
Blašsķša 864