TÝmarit.is   | TÝmarit.is |
Search | Titles | Articles | About | FAQ |
login | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

TÝminn Sunnudagsbla­

and  
M T W T F S S
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Open in new window:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Main publication:

TÝminn


Vertical fit


Your browser does not support PDF files
Click here to view the page as JPG
TÝminn Sunnudagsbla­

						minn". „Þú gerðir vel með þvi", sagði

Jón. „Þið gamlir sveitungar minir

gleymið ekki gamla vökumanninum,

þó að nú sé orðið langt milli bæja. Þú

býrð i Reykjavik, eins og við, er það

ekki svo?"

,,Jú, ég hef gert það lengi", svaraði

Hrafn. „Þar er gott að vera ekki siður

en heima". „Þú segir ennþá heima",

sagði Jón gamli og tók könnuna af

primusnum, en hann hafði yljað kaffi-

sopa fyrir gest sinn. „Það likar mér,

þegar ungir menn muna upphaf sitt.

Þeir þurfa ekki siður að muna það,

þegar þeir reyna að hasla sér völl á

nýjum stað. Aldrei gleymi ég bænum

minum, og nú helli ég i bollana upp á

það, Hrafn minn góður". „Hvað finnst

þér um heiðina, Jón?", spurði Hrafn,

þegar hann hafði rennt úr bollanum.

„Þú spyrð, hvað ég hugsi um heið-

ina", svaraði Jón. „Ég er aldrei einn

hér. Þegar ég rölti fram með girðing-

unni, sé ég kindurnar horfa á mig

kyrrlátum augum, eins og þær vilji

segja. — Við þekkjum þig, þú hefur

gefið kynsystrum okkar á garða. — Já,

ærnar þekkja þá, sem hafa verið fjár-

menn óll sin manndómsár. Svo sé ég

og heyri mófuglana, helsingjana,

svanina, að ógleymdum hröfnunum,

nöfnum þinum. Hrafnar hafa alltaf

verið vinir minir, þeir hafa sjaldan

kroppað augun úr minum kindum,

enda fengu þeir oft góðan bita hjá mér,

og ekki var konan þeim siðri. Hún

skildi alla, jafnt þá, sem fljúga og þá,

sem ganga. Hún var börnunum móðir,

mér ástvinur og átti hjarta, sem rúm-

aði ást til alls, sem lifir. Hlýjan hennar

sneri út og gerði dagana góða. Þess

vegna vorum við rik i fátæktinni.

Henni var bros úr okkar mörgu barns-

augum meira virði en eignir og ör-

yggi". „Já", sagði Hrafn, „þú áttir fá-

gæta konu, Jón, og er öllum, sem

þekktu hana,gott að minnast hennar.

En þú tókst nú til hendinni með þennan

stóra barnahóp og enginn heyrði víl

frá þér".

„Þó ekki væri", svaraði heiðarvörð-

urinn. „Þeir þurfa ekki að kvarta, sem

eigahimin afhamingju yfirhöfði sér.

Þeim verður daglegt strit að daglegri

gleði. Og ellin er þeim góð, sem eiga

við enga að sakast. Lifa sáttir við

sjálfa sig og umhverfið.

„Nú verð ég að kveðja", sagði

Hrafn, „það liður á kvöldið og ég ætla

norður i nótt. Ég lit við hjá þér, ef ég

get, á suðurleið".

„Gerðu það sagði heiðarvörðurinn

og rétti Hrafni höndina. „Og farðu svo

sæll og rólegur norður og berðu kveðju

frá gamla Jóni um leið og þú rennur

gegnum fjörðinn okkar. Vorblómin

anga alltaf mest, þegar kvöldið er að

20

Eiríkur Sigurðsson:

Hríslan 01

Þjóðin okkar á margar ljóðperlur,

sem skáldin hafa gefið henni. Sumar

eru um landið ogfegurðþess, áðrar um

strengi mannlegrar sálar. Hér verður

litillega sagt frá einni þessara perlna

sem sameinar þetta hvort tveggja.

Skömmu eftir fermingu komst ég yf-

ir Ljóðmæli Páls Ólafssonar. Ég var

mjög hrifinn af þeim og lærði margt af

ljóðunum. Þará meðal kvæðið „Hrisl-

an og lækurinn",sem mér hefur alltaf

þótt frábært listaverk. Að visu sá ég

aðeins landslagsmyndina fyrst, er ég

lærði kvæðið. Þaft var ekki fyrr en sið-

ar, að ég kunni að meta það sem ástar-

ljóð. Siðar gaf Ingi T. Lárusson, tón-

skáld, þessu kvæði vængi með hinu

ljúfa lagi sinu, eins og hinu fagra syst-

urljóði Páls „0, blessuð vertu sum-

arsól". Tveir snillingar hafa lagt sam-

an til að gera kvæðið „Hríslan og læk-

urinn" ógleymanlegt.

Margir hafa hrifizt af þessu ljóði

Páls, einkum þeir, sem þekkja eitt-

hvað til sögu hans, og hvernig honum

var innan brjósts um það leyti, sem

hann orti kvæðið. En enginn hefur opn-

að það til skilnings eins vel og

Benedikt Gislason frá Hofteigi i ævi-

sögu Páls. Það var likt Benedikt að

skilja kvæðið dýpri skilningi en aðrir

hafa gert.

Tilefni kvæðisins er talið, að Páll

hafi riðið i glöðum hópi inn ströndina

með fram Lagarfljóti áleiðis i Hall-

ormsstað. Benedikt telur, að gæðingur

hans i það skiptið hafi verið hesturinn

Óskasteinn. Yzt i skóginum var svo áð

i trjálundi. Þar blasti yrkisefnið við

Páli: Ein hrisla sérstök á grasbala

skammt frá læk, sem rann með ljúfum

niði gegnum skóginn. Þarna sá Páll

ekki aðeins fagurt landslag, heldur

skáldlegt tákn um mannlega sambúð.

breytast i nótt. Þau voru lika vinir

hennar".

Hrafn gekk út i vorljóst kvöldið, en

áður en hann steig inn i bilinn, leit

hann við, þar sem Jón gamli stóð utan

við skýlið sitt, beinn i baki með áttatiu

ár mótuð igóðlegt og sviphreint andlit.

Einhvern veginn fannst Hrafni, að

vorið og heiðarvörðurinn hefðu alltaf

átt samleið i blómunum. Gráar hærur

og heitt hjarta, hugsaði Hrafn um leið

og hann ók af staMJtttina, norður.

lækurinn

Og þó nisti hann sársauki eins og þá

var ástatt fyrir honum sjálfum. Senni-

lega hefur hann átt mestan þátt i að

knýja kvæðið fram. Hjarta hans bund-

ið við Eyjólfsstaði, en hann var kvænt-

ur maður á Hallfreðarstöðum. En

traust og virðing Þórunnar svo mikil,

að ekki kom til mála að breyta þar

neinu. I 14 ár beið Ragnhildur á

Eyjólfsstöðum eftir að Páll flutti i

Hallfreðarstaði. Það hefur verið löng

bið. En þá fyrst, er Páll var orðinn

ekkjumaður á Hallfreðarstöðum, gátu

ástardraumar þeirra rætzt.-

„Gott átt þú, hrisla, á grænum bala,

glöðum að hlýða lækjarnið.

Þið megið saman aldur ala,

unnast og sjást og talast við.

Þar slitur aldrei ykkar fundi,

índæl þig svæfa ljóðin hans.

Vekja þig æ af bliðum blundi

brennandi kossar unnustans".

Þarna er brugðið upp fagurri lands-

lagsmynd, en þó enn unaðslegri mynd

af ást og sambúð. Hrislan unir við ljóð

lækjarins. sem svæfa hana á kvöldin.

Hún vaknar við þennan sama óm á

morgnanna, það eru morgunkossar

hennar. Unaður og fegurð lifsins eiga

sér bústað i þessum trjálundi.

„Svo þegar hnigur sól til í'jalla,

sveigir þú niður limarnar

og lætur á kvöldin laufblöð falla

i lækinn honum til ununar.

Hvislar þá lækjar bláa buna

og brosandi kys; ir laufið þitt:

„Þig skal ég ætið, ætið muna,

ástrika, bliða hjartað mitt".

Þessi visa lýsir kvöldi elskenda.

Hrislanbýður læknum góða nótt með

þvi að láta laufblað falla i hann. Við

sjáum það fyrir okkur skoppa niður

eftir bárunum og lækinn taka á móti

þvi með kvöldkossi. Hann kallar til

hennar með ástarjátningu og heitir

henni eilifri tryggð. SkyTdTRagnhiídrá

Eyjólfsstöðum ekki hafa þótt vænt um

þennan óm lækjarins? En hún hefur

eflaust manna bezt skilið ljóð Páls, svo

ljóðelsk sem hún var.

Siðasta visan er aðskilin frá hinum I

sumum   útgáfum   með   striki   eða

stjörnu. Enda dálitið frábrugðin þeim

að efni. Þar er ekki sama birtan,og

Flutt á bls. 22

Sunnudagsblað Tímans

					
Hide thumbnails
Page 9
Page 9
Page 10
Page 10
Page 11
Page 11
Page 12
Page 12
Page 13
Page 13
Page 14
Page 14
Page 15
Page 15
Page 16
Page 16
Page 17
Page 17
Page 18
Page 18
Page 19
Page 19
Page 20
Page 20
Page 21
Page 21
Page 22
Page 22
Page 23
Page 23
Page 24
Page 24