Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn Sunnudagsblaš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 19. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Tķminn


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn Sunnudagsblaš

						Um Kálfatjarnarkirkju á Vatns-
leysuströnd og presta þar
A Vatnsleysuströndinni nær mitt á
milli Vatnsleysu og þorpsins Voga
stendur Kálfatjarnarkirkja. Hún var
reist árið 1893 af merkisbóndanum
Guömundi Guðmundssyni i Landakoti.
Er til greinagóð lýsing á vigslu kirkj-
unnar. Mun hér á eftir verða rætt
nokkuð um klerka þá er setið hafa
Kálfatjörn og þar stuðzt við bók Árna
Óla fræðimanns: Strönd og Vogar, er
út kom hjá Menningarsjóði, árið 1961.
Arni fær sinar heimildir aftur á móti i
Prestaævum Sighvats Gr. Borg-
firðings, sem varðveittar eru i Lands-
bókasafni. Lýsingin á vigslu
kirkjunnar er fengin úr Isafold 17. júni
1893.
1 fyrstu munu hafa verið þrjár
kirkjur á Vatnsleysuströnd, hálf-
kirkjur i Kviguvogum (Vogum, þar er
nú þorp) og Vatnsleysu, en aöalkirkja
á Kálfatjörn. Hálfkirkjur voru
aflagðar um siðaskipti, en máldaga
þeirra má enn finna.
Sú sögn er til, að upphaflega hafi
aðalkirkjan staðið á Bakka, er þá stóð
fram við sjóinn. En fyrir þær sakir, að
sjór braut þá mjóp land þar, var
kirkjan flutt að Ká) atjöi,
A Kálfatjörn (sem til >orna hét
Galmatjörn, sbr, sama nafn i Hrafna
hreppi á jörð, sem nú er nefnd
Kalmannstjörn) var Péturskirkja i
kaþólskri tið. (Sjá Isl. fornbréfasafn
VII. bindi). Þar segir,að kirkjan eigi
heimaland allt og jarðirnar Bakka og
Flekkuvik. Þá átti kirkjan talsverð
rekaítök. Vilkinsmáldagi segir, að
Kálfatjarnarkirkja hafi átt 7 kýr,
21 á, griðung þrevei -an og 3 hndr. i
metfé.
Torfkirkja var á Kálfatjörn allt
fram til 1824, en þá var reist þar ný
kirkja með torfveggjum og timbur-
þaki. Munu sóknarmenn hafa unnið
það til, að gefa timburþak á kirkjuna,
svo þeir losnuðu við torfristu og
flutning á torfi á þakið. En ekki
reyndist þakið gott, þvi að innan
skamms fór það að hripleka, og feygði
innviði kirkjunnar að sunnanverðu.
Arið 1844 var svo reist þar timbur-
kirkja. Niu árum siðar átti hún
rúmlega 173 rikisdali i sjóði, og 1853
var sá sjóður orðinn 292 rdl. Þegar
440
kirkjan var búin að standa i 20 ár þótti
hún svo léleg orðin, að hún var ofan
tekin og ný kirkja reist, á árunum 1863-
64.
Sr. Stefán Thorarensen var þá
prestur i sókninni og lét hann sér mjög
annt um að kirkjan væri sem vönd
uðust að allri smið. Útvegaði hann 800
dala lán til byggingarinnar úr spitala-
sjóði Kaldaðarnesspitala til 20 ára
með 7 og 1/2% vöxtum. En þessi
kirkja varð ekki nema 30 ára gömul,
en hún var rifin og ný reist, var það
1893. Var það timburkirkja, ein sú
stærsta i sveit á Islandi, enda sóknar-
menn um þetta leyti um 900 talsins og
allmargir aðkomumenn um vetrar-
vertiðir.
Skal nil vikið að vigslu hinnar nýju
kirkju og er frásögnin orðrétt tekin úr
ísafóld vigsluárið:
„Vfgsla Kálfatjarnarkirkju fór fram
næstliðinn sunnudag, 11. þ.m. (þ.e.
júni), eins og getið var um i blaði
þessu fyrir skemmstu, að til stæði. —
Biskupinn framkvæmdi vigsluna
(biskup varþá Hallgrimur Sveinsson),
en honum til aðstoðar voru tveir prest-
vigðir menn, sóknarpresturinn sira
Arni Þorsteinsson og prestaskóla-
kennarisira Þórhailur Bjarnason. Það
stóð til, að fleiri vigðir menn yrðu þar
viðstaddir, til að gjöra athöfnina þeim
mun hátiðiegri, en það fórst fyrir
sökum þess, að þessir menn voru
bundnir embættisstörfum heima i
sóknum sinum, er eigi máttu dragast.
Vigsludaginn var veður gott og að
mestu þurrt, þott vætusamt væri
dagana fyrir og á eftir, enda fjöl-
menntu sóknarmenn mjög til kirkj-
unnar þann dag, svo að hin nýbyggða
kirkja, sem er allrúmgott hús, var svo
full sem framast mátti verða, og urðu
þó fáeinir að vera úti, sem eigi komust
inn. Nokkrir utansóknarmenn voru
þar viðstaddir. Fólkið var talið út úr
kirkjunni og reyndist nálega 530
manns.
Vigslan fór fram þvi nær alveg með
sömu tiíhógun og lýst er i Isafold
XVII., 102 (20. desbr. 1890), þar sem
skýrt er frá vigslu Eyrarbakkakirkju.
Daginn fyrir var hringt eina stund,
eins og á undan hátiðum. Þegar sam-
hringt var vigsludaginn, gekk
biskupinn, prestarnir, sóknarnefndin
og nokkrir menn aðrir i skrúðgöngu úr
ibúðarhúsi prestsins út i kirkjuna, og
báru bibliu, kaleik með patinu, hand-
bók og sálmabók, sem allt var sett á
altarið. Kirkjan var skrýdd ljósum
sem á hátiðum. Þegar fólkið hafði
skipað sér i öll sæti og á hvern blett,
þar sem staðið varð, hófst guðs-
þjónustan með þvi, að einn af sóknar-
nefndarmönnum las inngangsbænina
vib kirkjuvigslu, þá var sunginn
kirkjuvigslusámur, þá hélt biskupinn
bigsluræðu frá altarinu og hafði fyrir
texta 102. sálm. Dav. 16.722. vers. Að
henni endaðri las hann og siðan prest-
arnir upp nokkrar valdar ritningar-
greinar, þvi næst framkvæmdi hann
sjálfa vigsluna, lýsti blessun yfir
húsinu og öllum hinum kirkjulegu
athöfnum, er þar yrðu hafðar um
hönd, með nokkrum sérstökum orðum
um hverja þeirra fyrir sig. Loks
afhenti hann kirkjuna presti og söfnuði
og lyktaði með Faðir vor. Þá var
sunginn sálmur og i honum gekk
biskup til sætis i kórnum, en sóknar-
presturinn fór fyrir altari og tónaði
pistil og guðspjall, svo sem vant er, sté
siðan i slólinn og hélt predikun Ut af
guðspjallinu. Eftir prédikun fór fram
söngur og tón, eins og venja er til. Stóð
Öll guðsþjónustan yfir i 2 1/4 stund, fór
hún vel og hátiðlega fram að öllu leyti.
Söngnum stýrði organleikari
kirkjunnar og lék á harmonium
kirkjunnar. Kirkjan var prýdd
grænum lyngsveigum og blómum eftir
endilóngum ganginum beggja vegna
og umhverfis i kórnum, og hafði
sóknarnefndin staðið fyrir þvi.
Kirkjan sjálf er um 16 álnir að lengd
og 11 álnir á breidd, allhá, og með
tveim gluggaröðum á hvorri hlið, fyrir
framan hana er forkirkja með háum
og fögrum turni upp af ferstrendum
neðan frá grunni og nokkuð upp fyrir
mæni kirkjunnar, upp úr bunguvöxnu
þaki hennar gengur þá m jórri turn átt-
strendur allhár og með ýmsu skrauti,
enda er hann i toppmynduðu þaki, en
stöng upp úr með stórri kúlu á og efst
veðurvita. 011 hæð turnsins frá jörðu
mun vera fullar 24—25 álnir. Austur úr
Sunnudagsblaö   Timans
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 433
Blašsķša 433
Blašsķša 434
Blašsķša 434
Blašsķša 435
Blašsķša 435
Blašsķša 436
Blašsķša 436
Blašsķša 437
Blašsķša 437
Blašsķša 438
Blašsķša 438
Blašsķša 439
Blašsķša 439
Blašsķša 440
Blašsķša 440
Blašsķša 441
Blašsķša 441
Blašsķša 442
Blašsķša 442
Blašsķša 443
Blašsķša 443
Blašsķša 444
Blašsķša 444
Blašsķša 445
Blašsķša 445
Blašsķša 446
Blašsķša 446
Blašsķša 447
Blašsķša 447
Blašsķša 448
Blašsķša 448
Blašsķša 449
Blašsķša 449
Blašsķša 450
Blašsķša 450
Blašsķša 451
Blašsķša 451
Blašsķša 452
Blašsķša 452
Blašsķša 453
Blašsķša 453
Blašsķša 454
Blašsķša 454
Blašsķša 455
Blašsķša 455
Blašsķša 456
Blašsķša 456