Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Ķslendingažęttir Tķmans

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Tķminn


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Ķslendingažęttir Tķmans

						Magnús Helgason
bóndi Héraðsdal
F. 21/12 1896
d. 31/12 1979
MagnUs Helgason fyrrum bóndi I Hér-
aðsdal, Lýtingsstaðahreppi, Skagafirði
varð bráðkvaddur á gamlársdag 8.1. er
hann var að koma úr innkaupaférð fyrir
heimili sitt fyrir áramótin. MagnUs var
fæddur á Anastöðum i Lýtingsstaðahreppi
21/12 1896 og var þvl rumlega 83 ára að
aldri. Móðir hans var Margrét Sigurðar-
dóttir, bónda aö AsmUla á Landi i Rang-
arvallasýslu, en faöir MagnUsar var
eiginmaður hennar Helgi Björnsson,
bóndi á Anastöðum.
Foreldrar MagnUsar voru af miklu
kjarnakyni og orðlögð fyrir þrek, dugnað
ogsnyrtimennsku,enda þurftu þau mikið
a þvíað halda, þvi þau áttu saman 9 börn
og auk þess áttí Helgi 2 börn af fyrra
hjónabandi sem ólust upp meö þeim Ána-
staða-systkinum. bessum stóra barna-
hópi komu þau hjón svo vel til manns að
þau systkini eru orðlögð fyrir verkhæfni
og dugnað, svo segja md að þeim hafi
„kippt i kynið".
Ég kynntist MagnUsi ekkert fyrr en
hann var hálffertugur að aldri og var
aldrei I nágrenni við hann. Ég minnist
hanssamtalltfrá þviég var ábarnsaldri,
þvl hann var mikið á ferðinni vegna ým-
issa trunaðarstarfa sem honum voru fal-
in, þá ungur bóndi í Héraðsdal.
MagnUs byrjaði bUskap I Kolgröf 1918,,
þá 22 ára. Sama ár mun hann hafa gifst
eftirlifandi konu sinni Jóninu, en hUn var
dóttir Guðmundar Sveinssonar og konu
hans Sæunnar Eirlksdóttur sem bjuggu I
Héraðsdal frá 1912 til 1919. Það mun hafa
verið heillaspor fyrir MagnUs, þvi Jónlna
er mikil mannkosta kona, prýöislega vel
greind og skipaði sinn sess með mikilli
pryði, en hUn var formaður Kvenfélags
Lýtingsstaðahrepps hátt á annan áratug.
Arið 1922 fluttu þau hjón að Héraðsdal
og bjuggu þar samfellt til ársins 1976 að
þau fluttu til Sauöárkróks og hafa bUið
þar sfðan. Arin sem þau bjuggu I Héraðs-
dal höfðu þau lengst af nokkuð stórt bU.
Þó jörðin geti ekki talist til stórbýla, var
hUn og er notadrjUg, enda bætti MagnUs
hana mikið, tUnið var stækkað og aukið,
og öll hUs bæði IbUðarhus og peningshUs
byggði hann á jörðinni. MagnUs var mikill
og góöur bóndi og bjó lengst af viö góð
efni, hann var sannkallaöur „sveitar-
stólpi."
En þrátt fyrir að MagnUsi bUnaðist vel
og bætti jöröina og bUpening, er hann
islendingaþættir
þekktari meðal almennings fyrir annað.
Hann sat um 40 ár i hreppsnef nd Lýtings-
staðahrepps.Fjallskilastjóri var hann um
áratugaskeið og fjallkóngur fyrir Vest-
flokk á sama timabili, auk þess var hann I
ótal ráðumi og nefndum fyrir sitt sveitar-
félag, og ég held að á þessum langa
félagsmálaferli MagnUsar I Héraðsdal
hafi fá mál fyrir Lýtingsstaðahrepp verið
afgreidd svo að Magnús hafi ekki veriö
með I ráðum. MagnUs var bUin að vinna
með mörgum hreppsnefndarmönnum og
ég held að það sé samhljóöa álit þeirra
allra að hann hafi ávallt verið tillögu-
góður og samvinnuþýður og hafi ávallt
gert sterkari kröfur til sin en annarra,
enda var hann óvenjulegur vinnuþjarkur,
góður reikningsmaður og ágætur skrifari.
En hann þoldi illa ef þeir sem með hon-
um störfuöu stóðu sig slaklega. Mér er
sérstaklega minnisstætt er ég var með
honum ásamt fleiri góðum mönnum, að
jafna niður Utsvörin, fyrir rUmum 20
árum si'ðan, ég var nýliði I hreppsnefnd-
inni og stóð m ig illa (þá voru ekki tölvurn-
ar). MagnUs tók fljótt eftir þessu og þótti
þettaalvegófært.ogþessu yrði að breyta,
til þess að ég næði sæmilegum vinnuaf-
köstum. Sfðan kallar hann á mig segist
verða að kenna mér þetta. „Ja, þaö er nU
bara að þér takist það", segi ég. „Það
þykir mér nU hart", segir MagnUs. Siðan
byrjaði kennslan og vann ég með honum
eitt kvöld, og varð árangurinn svo góður,
að það mátti heita að ég væri hrepps-
nefndarfær eftír þessa kennslustund, og
slðanhef ég alltaf haldið að MagnUs hafi
verið frábær kennari. En hvað sem um
það má segja, held ég að MagnUs hafi
veriö þeirrar gerðar að vilja virkja það
afl I vinnufélaganum sem I honum byggi
svo hægt væri að ná góðum afköstum.
Eins og fyrr segir var MagnUs fjall-
skilaforingi og gangnastjóri um áratuga-
skeið, og get ég varla hugsað mér glæsi-
legri menn I það starf en hann. Ég man
hann vel, þegar ég var 14 ára, þá fór ég
fyrstf Suður-fjalla-göngur (Vestflokk), þá
var MagnUs gangnastjóri, ég man hvaö
mér fannst hann mildur á svipinn þessi
silfurhæröi, heröabreiði maður, flestum
mönnum meiri á velli, klæddur I regn-
stakk með „alpahufu" á höföi. Hann var
með tvo hesta til reiðar „stólpagripi", og
fór hratt yfir, var i fararbroddi frá
Hraunlæk upp að Skiptabakka, þar var
stoppað og drukkinn „landi". Þá var
landaöldin I hvað mestum blóma, en mis-
jafn að gæðum, ég stóð i hringnum og
landaglasið kom að mér. Þá kallar
MagnUs: „ÞU drekkur þetta ekki Jói, þér
getur oðið illt. Ég gef þér svartadauða".
Svona var MagnUs. Hann var svo barn-
góður og hugulssamur við unglinga sem
með honum voru i þessum fjallaferðum.
Ég kynntist -Magnúsi við margvísleg
tækifæri, en mér fannst hann hvergi njóta
sln eins vel og uppi á fjöllum I hópi
vastkrasveina. Þá fannst manni hann all-
ur stækka og riddaramennskan sem var
svo snar þáttur i farihans, aldrei njóta sín
betur.
Héraðsdalur stendur á bökkum Héraðs-
vatna. Það hefur sjálfsagt bæði kosti og
ókosti iförmeð sér.Fyrrá árum var farið
yfir Héraðsvötnin Ur Dalsplássinu og var
það oft á tiíum fjölfarin leiö. A þessum
árum fóru fáir yfir „vötnin" nema að fá
fylgdarmann, gat það oft á tiðum verið
háskaför ef „vötnin" voru I vexti eða
runnu i „krapastokk". Ef vantaði
fylgdarmann var ávallt hringt I MagnUs I
Héraðsdal eða nágranna hans Vilhelm I
Laugardal og brugðust þeir ávallt vel viö,
hvernig sem á stóð, og er það öruggt aö
þeir hafa oft lagt sig I lifshættu til að
greiða för manna, og svo mikiö lán var
yfir þeim að aldrei varð slys, þó oft kæm-
ust þeir I krappan dans.
Það var mikill gestagangur I Héraðsdal
enda hjónin annáluð fyrir gestrisni og
greiðasemi. MagnUs var alla tfö eldheitur
framsóknarmaður, enda I samræmi við
eöli hans og uppruna. 011 störf sem honum
voru falin, vann hann af trUmennsku og
skyldurækni, og allt hans handbragð á
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16