Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Ķslendingažęttir Tķmans

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Tķminn


Ašlaga breidd


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Ķslendingažęttir Tķmans

						Href na Jóhannesdóttir
frá Hróðnýjarstöðum
Dáinll.febrúarI983."
Um Laxárdalshciöi liggur þjóðleiðin mílli
Norður- og Vesturlands aö fornu og nvju. Jil
hliðar við þráðbeinan akvcg, nútímans' liggja
grónar götur fortíöarinnar. þær gcyrná sþor lið-
inna kynslóða. sem um heiðina fóru á öllum
árstímum, Iðngu fyrir upphaf bíla-aldar. Scm cg
rita þessar línur. sc ég fyrir mcr þessa vegfarcndur
Iðngu liðins ti'm'a, Þar eru ekkí al/ir jafn vcl að
heiman búnir og það stendur misjafnlega ;í
ferðum þeirra. Þarná eru vermenn úr Norðurlandi
á leið út undir Jökul. þcgar þcir fara aftur um
heiðina aö aflokihni vcrtíö má vera að einhverja
vanti í hópinn. Gildur bóndi úr Laxárdalnum cr á
leið til Borðeyrar í kaupstaöarfcró. áðuren dagur
cr allur mun hann aftur kominn til síns heima.
Ættfaðir minn úr Dölunum. scm þarna er á ferð
með konu sína og tvær barnungar dætur. á lengri
leið fyrir liöndum. Hann er að íara noröur. þar
sem Ámeríkuskipið bíður. „Margar leiðir liggja
um hcim" segir í fallegu kvæði, scm he;r verður
ekki rakið frekar. og hið sama má segja um
heiðina. Um hana liggja þcir gagnvegir. scm talað
cr um í Háva.málum og ævinlega vcrða milli vina.
Hrútafjöröur og Laxárdalur eru þær byggðir. sem
næst liggja hciðinni að norðan og vestan, Hrút-
firðingar og Laxdælingar hafa löngum kunnaö vcl
að rækja vináttu og frændscmi hvorir við aðra.
\ Sti kona. scm þessi minningarorö eru hclguð.
átti æsku sína og uppvaxtarár í Hrútafirði. I
fyllingu tímans fluttist hún með bónda síri'úm
vcstur yfir heiði og gerðist húsfreyja á föðurleifð
h'ans í Laxárdal. Upp frá þeim tíma átti hún sér
tvær heimabvggðir og rækti vel skvldur sínar við
báðar.
Hrcfna Jóhanncsdóttir var fædd í Hrafnadal í
Hrútafirði 8. nóvcmber. 1912. Yoru forcldrar
hennar Jóhanncs Jónssón bóndi þar og kona hans
Guörún Þorstcinsdóttir í Hrafnadal Hclgasonar.
Foreldrar Jóhannesar voru Jón Olafsson. scm
kalláður var læknir. á Hornsstöðjum í Laxárdal
og kona hans Kristhjorg BcrgþórsdóttÍT í'rá
Lcikskálum í Haukadal Þorvarössonar. Hrefna
var cinkadóttir forcldra sinna og mun hún hafa
Verið hjá þeim í Hrafnadal fram yfir tvftugt, Hinn
30. niars 1935 gckk hún að ciga Þorkel Einarsson
frá Hróðnvjarstöðum í Laxárdal. cn hann hafði
Þá búið aðKollsá í Hrútafiröi frá 1927. Fyrri kona
hans var Guörún Valgcrður Tómasdóttir frá
Koilsá Jónssonar cn hún lcst árið 193(1. tæplega 35
:ira að aldri. Fyrstu tvö hjúskaparár sín bjuggu
Þorkcll og Hrcfna að Kpllsá en íluttus't þii að
Hróðnýjarstöðum í Laxárdal. þarscm þau bjuggu
«IIt til ársjris 1967. að Þorkell brá luii. þá hniginh
á efri ár. Eftir það áttu þau heima í Búðardal.
•'orkell lési h. noveríiocr, tb>"/4. en iæddur var
n«nn 22. dcscmbcr 1889. Ilrelna andaðist ;i
siúkrahúsi Akraness 11. febrúar s.l.
'""n   ungii   kona   úr   Hrútalirðinum.  sem  á
's'endingaþættir
vordögum 1937 fluttist vcsturyfir Laxárdalsheiði.
átti eftir að færa mikla giftu í bú bónda síns. sem
nú tók vjð forráðum á föðurlcifð sinni aö Hróð-
nvjarstöðum. Dóttur hans ungri frá fyrra hjóna-
bandi gekk hún í móðurstað. Foreldrar hans báðir
áttu síðustu æviár sín í skjóli hennar. svo og
foreldrar hennar. Var á orði haft. hversu nærgætin
þau hjón voru við þetta aldurhnigna fólk. Einar ;i
Hróðnýjarstöðu'm. faðir Þorkels. dó 7. fcbrúar
1958 og skorti þ;í aðcins nokkrar vikur í tírætt.
Hclt hann góöri heilsu til hinstu stundar. Við sem
komum reglulega ;i hcimilið síöustu árin. scm
hann lifði. hljótum að minnast þess scrstaka og
kærlcÍKsrika andrúmslofts scm umkringdi þcnnan
aldna höfðingja. Ekki mun á neinn hallað þótt
lullyrl sc, að hér átti húsmóðirin ;i heimilinu,
Hrefna Jóhannesdóttir. drýgstan hlut að máli. Lét
og Einar oft á sér hcyra. hversu mikils hann mat
tengdadóttur sína.
Tvíburasysturriar Erna Inga og Hugrún Björk.
dætur Hrcfnu og Þorkels. voru afa sínum mikið
augnayndi og \örpuðu birtu ;i spor hans síðustu
æviárin. Er mér cnn í minni. hvcrnig athafnir
þeirra og ævintýri urðu honum efni í ótejandi
skemmtilegar frásagnir. Á því heimili féllust
æskanogcllin í faðmamcðcftiimiiinilcgumhætti.
í Laxárdalnum fór orð af því að á Hróönýjar-
stöðum væri fagur heimilisbragur. Börn Einarsog
Ingiríðar. sem upp komust. voru níu. Þetta var
listrænt og söngvið fólk og nokkrir í hópnum
kunnu vef að lclka á hljóðfæri. cinkum Kristján
scm lcngi varorganleikari við Hjaröarholtskirkiu.
í skcmmtilegri rímu, sem Jóhannes skáld úr
Kötlum flutti Einari tengdafoðursínum níræðum,
cr þcssi fallcga vísa:
Hýggjan i þeiip hýrti biv
huföi við sig einhvem hlœ,
.sí'/n ég alílrei ofturfw
upplifað um jörð og sw.
Hrefna Jóhannesdóttir fcll vel inn í þetta fagra
umhverfi. Það kom í hcnnar hlut að taka við
arfinum frá gamla Hróðnýiarstaðahcimilinu,
varðveita hann og efla um nokkra tugi ára og skila
honum síöan áfram til næstu kynslóöár. Því
aöeins tókst hcnni þettasvo vcl sem raun barvitni,
að í skaphöfn hennar sjálfrar var aö finna ýmsa
hina bcstu þætti, sem þessi arflcifö var reist á. Þar
má til ncfna lctta lund, Ijúl't viömót og mikla
gcstrisni. en cinkum og scr í lagi mikið æðruleysi
á alvörustundum lílsins. Hrcfna batt mikla tryggð
við Flróðnýjarstaði. Aðeins nokkrum dögum fyrir
andlát sitt fór hún þangað mcð dóttur sinni í
síöustu hcimsóknina - að hitta góða vini, sem nú
byggja þann bæ.
Hvers konar þjóðlegur fróöleikur var Hrcfnu
rnjög huglcikinn. Hún var ættfróð meðafbrigðum,
vel að sér í skáldskap og kunni mikið af lausavís-
um. Minnist ég nú með þakklæti margra ánægju-
lcgra samverustunda, þegar þcssi hugðarcfni
hcnnar bat á góma. Minni hennar var frábært og
segja mcr Hrútfirðingar að þctta góða minni sc
ættarfylgja úr Hrafnadal. Hrelna hafði mikiðyndi
af fcrðalögum og þó að þrálátur öndunarsjúkdóm-
ur bagaói'hana hin síðari ;ir, lct hún slíkt ekki aftra
scr frá að hlcypa heimdraganum. Auk margra
ferða innanlands fór hún þrjár fcrðir til útlanda á
allra síöustu árum.
Þau Hrcfna og Þorkell voru cinkar samhcnt um
alla hluti. Sama létta lundin hj;i báöum. gestrisnin
ein og söm. saina hlýja viðmótið, þegar vini og
vandanienn bar að garói. Minnumst við nú að
leiðarlokum margra ánægjulcgra samverustunda
;í heimilum þcirra að Hróðnýjarstöðum og í
Búðardal.
Þorkcli og Hrcfnu fcll mikið barnahín í skaut.
Eftir að hún var orðin ekkja var það kannske
mesta glcöi hennar að sjá frændgarðinn cflast og
vaxa. Eins og áður var gctið cignuöust þau hjón
tvíburadætur. Þær cru:
Erna Inga, gift Haraldi   Árnasyní sýsluskrifara i
Búðardal. eiga þau þrjú börn og tvö barnabörn.
Hugrún Björk, gift Jökli Sigurðssyni, kcnnara og
bónda að Vatni í Haukadal, ciga þau 4 börn.
Dóttur Þorkcls af fyrra hjónabandi, Valdísi
Guðrúnu -reyndist Hrcfna scm bcsta móðir - scm
og Valdís hcnni sem besta dóttir. Maður Valdísar
cr Haraldur Guðmundsson, bifrciðarstjóri hjá
Stjórnarráðinu í Reykjavík og eiga þau eina
dóttur barna.
Laugardaginn 19. febrúar s.l. voru jarðncskar
lcifar Hrcfnu Jóhanncsdóttur færðar til hinstu
hvílu fr;i Hjaröarholtskirkju í Laxárdal. Eins og
lifshamingjan beið hcnnar handan Laxárdalshcið-
ar fyrir hálfri öld. svo megi friður Drottins bíða
hennar handan þcirra leiða. sem luin nú hefur
fyrir stafni. Börnum hennar og öllum oörum
ættingjum scndum við Inga innilcgar samúðar-
kveðjur.
Sigurður Markússon
9
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16