Heimilistíminn

						Henrik er að sjá eins og hvert annað

heilbrigt og ánægt barn. Hann hleypur um

og virðist hress og kátur. En i rauninni er

hann mjóg írábrugðinn öðrum sex ára

börnum. Hann er einn af fáum börnum,

sem eru andlega vanheil á þennan sér-

staka hátt. Það er að segja, hann er eðli-

legur í útliti, hefur eðlilega greind, en er

alvarlega truflaður á geðsmunum. Ein-

mitt þess vegna er næstum ómögulegt að

vera með hann á almannal'æri.

Framferði hans hneykslar marga og

fólk skilur ekki hvernig nokkurt barn get-

ur látið svona.

Fjölskyldan hefur neyðzt til að breyta

lifnaðarháttum sinum i samræmi við

þarfir drengsins. Hann þarfnast mikillar

umhyggju, þarf' að hafa nóg að gera og

þolir ekki breytingar. Þá sjaldan gestir

koma, á hann það til að visa þeim út, eða

skella hurðinni á nefið á þeim. Stundum

getur hann alls ekki þolað að móðir hans

tali við aðra. Hann rifur i föt hennar og

argar, alveg eins og þrjózkt barn, sem vill

láta móður sina sinna sér einu. Óregla á

daglegum vana, getur sett hann algjör-

lega úr jafnvægi og það liður langur timi,

áður en hann nær sér aftur.

—  Við komumst seint að þvi, að Henrik

var ekki eins og önnur börn, sagði móðir

hans, sem á fri fyrir hádegi, þegar Henrik

er i leikskóla, en annars þarf hún að vera

bundin honum. Það er mjög erfitt að láta

a&ra gæta hans.

Einkennilegur

tveggja ára

—  Sem ungbarn var hann bliður, vin-

gjarnlegur og brosti oft. En þegar hann

var tveggja ára, fór hann að verða undar-

legur, hætti að brosa, varð lokaður og tal-

aði ekki orð enn. Þar sem vangæfní er i

margar rannsóknir og síðan var staðfest,

að hann væri andlega vanheill.

Lokaðist inni i

sjálfum sér

Aður en hann fór á sálfræðideildina

hafði hann verið svo til ónæmur fyrir okk-

ur. Hann brá engan veginn við, þegar við

komum, ekki af þvi hann væri reiður,

heldur var hann bara svona innilokaður i

sjálfum sér. Eftir að hann kom heim, varð

breyting á. Hann kom meira til móts við

okkur, en nú var munurinn sá aö við viss-

um ástæðuna fyrir undarlegri hegðun

hans og urðum að taka þessu eins og það

var.

Fyrsta árið var Henrik á sálfræðideild-

inni á hverjum morgni og var það haft of-

an fyrir honum, en árið eftir fór hann i

venjulegan leikskóla með öðrum íötluðum

börnum.

Allt i röð

og reglu

— Þegar hann til dæmis borðar, þá þarf

lokið að vera á smjörkúpunni og hnifapör

niðri i skúffu. Allt þarf að laga til og jafn-

vel fleygja hlutum, sem ástæða hefði ver-

ið til að nota lengur.

Stöðugtþarf að fylgjast með, hvað hann

er að gera. Hann á það til að vega salt á

stólbökum og prila upp um allt. Þess

vegna er tveggja metra grindverk um-

hverfis garðinn svo hann komist ekki út.

Einnig er nauðsynlegt að hafa útidyrnar

alltaf læstar, þvi hann er haldinn þeirri

undarlegu áráttu, að vilja strjúka Þegar

við erum á leið heim, vill hann alltaf fara i

hina áttina og illmögulegt er að fá hann til

að snúa við, það þarf yfirleitt að taka

hann með valdi. Þegar hann var minni

Henrik leikur sér eins og hvert annao

barn, en það þarf alltaf að hafa vakandi

auga með honum.

er andlega vanheilt

fjölskyldunni. óttuöumst við að Henrik

væri vangefinn, en hann bar þess engin'

merki. Þegar hann var þriggja ára, var

farið með hann i rannsókn, en ekkert sér-

stakt kom i ljós. Þrem mánuðum siðar

fékk hann eitthvað i munninn og neitaði

algjörlega að borða i hálf'an mánu&í drakk

aðeins vatniö, sem hann fékk, þegar hann

var í baði. Munnbólgan hvarf íljótlega,

svo við héldum að eitthvað annað væri að

honum. Hann var lagöur inn á sjúkrahús

og rannsóknirnar ollu þvi, að hann lokað-

ist gjörsamlega og þegar hann borðaði,

þurfti að gera alls kyns kúnstir til að

koma niður i hann matnum. Þegar hann

hafði verið á sjúkrahúsinu i viku, fékk

yfirlæknirinn á barnasálfræöideildinni á-

huga á honum og þá var hann lagður þar

inn. Enn varð hann að ganga  gegnum

var allt i lagi að bera hann, en nú er nauð-

synlegt að fara bara á bilnum.

Ein mesta ánægja hans er að fara i

lyftu, þar sem hann getur stutt á takkana

eða i lest. Við reynum eins og hægt er að

koma i veg fyrir að hann einangrist frá

umheiminum.

— Það er alls ekki ætlunin að hann eigi

að vera innilokaður i einhverri þyrnirósa-

höll.hann þarf aðlæra aðumgangast fólk.

En það getur verið afskaplega erfitt að

vera með hann innan um ókunnuga,

vegna þess að hann litur alveg eðlilega út,

en hagar sér eins og skeli'ilega óþægt

barn. Oðru hverju þyrfti maður að hafa

filshúð, til að standast ásakandi tillit

fólks, sem heldur kannski að maður sé eitt

þeirra foreldra, sem aöhyllast algjörlega

frjalst uppeldi. Andúðin skin út úr fólki,

29

*wrr?