Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Sunnudagsblašiš

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Sunnudagsblašiš

						Vín. Svarið var uppörvandi og 20
flórinur í reiðu fé.
Þannig skrifuðu þau hjónin
fjöldá greina og smásagna, rrieðan
bau dvöldu í Kákasus.
Árið 1885 sneru þau aftur til
Vínar. Höfðu þá foreldrarArthurs
samþykkt að taka þau í sátt. son-
inn og tengdadótturina. Á heimili
Þeirra barónshjónanna stóð þeim
tll reiðu glæsileg íbúð, einmitt þar
sern hið rómantíska ástaíævintýri
Þeirra byrjaði svo sorglega.  ¦
Fru Bertha Suttheí- og Alfíed
Nobel höfðu urii árabil skipzt á
biéfum og rætt hugðarefhi sín
eins og fyrrum í París. Nobel hafði
fylgzt með frama þeirra hjóna á
rithöfundaferli þeirra, og nú bauð
hann þeim að heimsækja sig til
Parísar, sem þau þágu.
¦^ú haffli aldnrinn rist sínar
rúnir á Nobel. Hann var orðirin
gráhærður og ehnþá þúngljmdarl
pn áður, en var sami rausnarlegi
Bestgjafinn. Hann sýndi þeim
°inkarannsóknarstofu sína og út-
skvrði tilraunir sínar. Þá fór hanri
með þau í bókhlöðu sína, þar sem
meiri hluti bóka voru tæknileg
fræðirit, stjórnmálasögur og rit.
Þar var spjallað og rökrætt, meðal
annars bar Bismarck á góma og
nvort líkur væru á nýrri stórstyrj
°ld. Það fór hrollur um frú Berthu,
er hún sá. hve ábyrgðarlaust Nobel
?at, að því er virtist, rætt um
tortímingu mannslífa og verð-
niæta.
I París komst frú Suttner fyrst
' kynni við svonefnda friðar-
hreyfingu, sem hafði að markmiði,
að allar alb.ióðadeilur skyldu
i'X'naRar með gerðardómi. Bertha
eaf sie á hönd þessa málefnis af
lffi og sál.
Nobel hrósaði barónsfrúnni fyr
ir hugmyndaflug hennar og hug-
siónir, en hafði jafnframt gaman
af. með hvílíkum ástríðuofsa hún
hafði ánetiazt þessari friðarhug-
sión. Hann kvaðst vita miklu ör-
liggara ráð til að binda endi á all-
ar stríðsfyrirætlanir. Ég gæti hugs
a<5 mér, sagði Nobel, að finna upp
°R framleiða eitthvert það efni
e^a vél, sem hefði svo eyðileggj-
andi áhrif, að allar styrjaldir
v»ru með öllu óhugsandi. Hann
syndi þó hugsjón hennar smátt og
smátt verðskuldaðan áhuga í orði
og verki svo sem með beinum
fjárframlögum.Jafnhliða          hélt
hann því fram, að hreyfinguna
skorti eitt mikilvægt atriði, sem
væri enn nauðsynlegra en pening-
ar, en það væru skynsamlegar
framtíðarfyrirætlanir. Þessi full-
yrðing hans fór í taugarnar á
Berthu, en gaf henni jafnframt
hugmyndina að skrifa um þetta,
bók, sém ýtt gæti við ráðaridi
mönhúm um þessi efni svo um
munaði.
Henhi var það ljóst, að til þéss
að geta rökátutt fullyrðingar sín-
ar f slíkri bók, yrði hún að kynna
sér gang stríðsins og hörmungar
þess alveg ofan í kjölinn. Hún tal-
aði við herlækna og fékk að kynna
sér skvrslur þeirra. Þá hitti hún
q«   míi!   lifisforingia.   sem   verið
I;a*^..    .-   f^er„gf.„   vfglín„     en    oe}r
gáfu henni ítarlegar uþþlýsingar,
hvernli hermennirnir hefðu fallið
í valinn hver af öðrum. Þeir lýstu
fyrir henni þjáningum þeirra og
síðustu bænarorðum á hinu örlaga
ríku eridadægri. Eftir að hafa
viðað að sér slíkum heimildum og
öðrum veigamiklum gögnum, hóf
hún að rita hina heimsfrægu sögu
sína „Niður með yopnin", sem
þýdd hefur verið á fjölmörg tungu
mál. Af þessu verki sinu varð
Bertha Suttner bæði fræg og fjáð.
Leo Tolstoj líkti sögu hennar við
s.öguha ,',Kofi Tómasar frænda",
Ha'nn lét í Ijós von tim áð áhrif
sögunnar á líf og tilveru þjóðanna,
gætu orðið jafnmikil og áhrif þeirr
ar sögu Harriet Becher Stowes
á sínum tíma á allt viðhorf
manna til þrælahalds i heim-
inum. — En sú viðurkenning, sem
henni þótti þó einna vænst um,
kom frá. sjálfum Alfred Nobel.
Hann hrósaði henni fyrir dirfsku
og einlægni, og spáði því, að þetta
„vopn" hennar (sagan), gæti orð-
íð áhrifaríkara og aflmeira en
fullkomnasta hernaðartæki, öfl-
ugri eri allar vítisvélar til samans,
eins og hann komst að orði.
Bertha barónsfrú var fljót að
fylgja eftir þessum bókmennta-
lega sigri sínum. Hún bað Nobel
að taka þátt í friðarráðstefnu, sem
ákveðið var. að halda f Bern. Hann
kom þangað, sumpart á laun, og
þó að hann neitaði frú Berthu um
að taka þátt í fundahöldum, bað
hann um ítárlegar skýrslur "af
ráðstefnunni. „Dragið ekkert und-
an, sannfærið mig', sagði hann við
frúna, , þá mun ég koma á óvart og
gera eitthvað eftirminn^legt, sem
um munar fyrir málefnið".
Eftir þvf sem heilsu Nobels
hrakaði, mildaðist skap háns. „Ég
þrýsti hendur yðar"; skrifaði hann
frú Berthu „óílekkaðar heridur
góðrar systur!" 1 árálok-lése, skíif
a5i hahn hehrii ehnfremúr: ,,ÞáS
gleður taig, && friðarhreýfingiö
breiðist ört út". Þrem vikúm síðar
andaðist hann, en um áramótin
kom tilkynning um sjóðsstofnun-
ina.
Fyrstu friðarverðlaunum Nobels
var úthlutað árið 1901. Hlutu þau
Sviss'ending'irinn Henry Dunaht,
ts'ofna'hdí 'Da''ða krossins og Frakk
inn Frederiek Passy, einn af áðal
frumkvöðlum friðarhreyfifaáár-
innar. Hann skrifaði frú Éérthu:
„Þessí heiður Sem mér hefur
hlotnazt, er óbeinlínis yðar verk,
Vér virðum yður að verðleikum.
Það er fyrir yðar tilstuðlan, að
Alfred Nobel varð velgerðarmaðr
ur hugsjónar vorrar".
Það er nánast ótrúlegt, að þessi
stórbrotni og kaldrifjaði maður
skyldi taka þá ákvörðun að ráð-
stafa hluta auðæfa sinna á þerinan
hátt, syo til, eingöhgu vegna
óþreytandi viljakrafts konti, sem
hafði óbifandi trú á, að hið góða í
lífinu mundi og gæti sigráð.
Alfred Nobel tók þessa ákvörð-
un, að mjög vel yfirveguðu máli
og hafði áður ráðfært sig við ýinsá
fyrirmenn.                     .   -
Frú Bertha hafði verið fljót að
uppgötva hið góða í fari Alfreds
Nobel, semleyndist undir huliðs-
hjálmi ríkrar skapgérðar haris. —
Þannig tókst henní með töfra-
mætti sínum og einbeitni að 'ík
hann til að Ijá því máli lið, sém
hún barðist svo mjög fyrir.
Það þótti þvf réttmæt ráðstöfun
árið 1905 hinn 10. desember, á
dánardegi Alfreds Nobel, að veita
barónsfrú Berthu Suttner friðar-
verðlaunin.
H. P. J. þýddi.
ALÞÝÐUBLAÐH) --   SUNNtrpAGSBLAB 243.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 225
Blašsķša 225
Blašsķša 226
Blašsķša 226
Blašsķša 227
Blašsķša 227
Blašsķša 228
Blašsķša 228
Blašsķša 229
Blašsķša 229
Blašsķša 230
Blašsķša 230
Blašsķša 231
Blašsķša 231
Blašsķša 232
Blašsķša 232
Blašsķša 233
Blašsķša 233
Blašsķša 234
Blašsķša 234
Blašsķša 235
Blašsķša 235
Blašsķša 236
Blašsķša 236
Blašsķša 237
Blašsķša 237
Blašsķša 238
Blašsķša 238
Blašsķša 239
Blašsķša 239
Blašsķša 240
Blašsķša 240
Blašsķša 241
Blašsķša 241
Blašsķša 242
Blašsķša 242
Blašsķša 243
Blašsķša 243
Blašsķša 244
Blašsķša 244
Blašsķša 245
Blašsķša 245
Blašsķša 246
Blašsķša 246
Blašsķša 247
Blašsķša 247
Blašsķša 248
Blašsķša 248