einfaldur, stílhreinn og árangursríkur fótbolti - tótalfótbolti heitir það á útlensku og er helst kenndur við hollensk landslið sem eru heill kapítúli í knattspyrnusögunni. Önnur íslensk fót- boltalið standast ekki samjöfnuð við þetta frá- bæra Skagalið, ekki einu sinni helstu meistaralið eins og KR-]iðið upp úr 1960, Valur 1978, Fram í kringum 1985 né önnur og eldri gullaldarlið Akurnesinga. Það var einfaldlega eins og hefði opnast ný vídd í íslenskum fótbolta. Guðjón er samt harður á því að hér hafi ekki gerst neitt kraftaverk. Hann sé enginn galdra- maður, heldur hafi hann, stjórn liðsins og leik- menn uppskorið eftir mikið erfiði og markvisst starf: „Það er grunnurinn. Við fundum engar töfra- lausnir, heldur unnum jafnt og þétt, æfðum vel og spiluðum marga æfingaleiki. Við vorum í góðu líkamlegu ástandi þannig að þegar þurfti á að halda og róðurinn varð erfiðari gátum við bætt í. Þetta er spurning um að púsla saman mörgum smáatriðum, en engin kraftaverka- vinna." Guðjón kannast heldur ekki við að neinar töfraformúlur dugi við þjálfun knattspyrnuliðs. Hann segist ekki beita flóknum aðferðum, heldur álíti hann mikilvægt að láta æfingar ganga greið- lega, en eyða ekki of miklum tíma í útskýringar. Hann segir að í gegnum tíðina hafi hann breyst mikið sem þjálfari, enda hiki hann ekki við að nýta sér það markverðasta sem er að gerast í út- löndum. Auk þess reyni hann að beita sjálfan sig ákveðinni sjálfsgagnrýni í starfi. Einna mikil- vægast sé þó að gleyma því ekki að þótt liðið sé heild samanstandi það af ellefu einstaklingum, að ógleymdum þeim sem sitja á bekknum. Því gæti hann þess að leggja mikla rækt við einstaka leik- menn. „Með reynslunni hefur þetta verið að þróast hjá mér. Það getur gert gæfumuninn að höfða til manna öðruvísi en á hefðbundinn hátt framan við skólatöflu. Ég sit ekki bara og messa yfir hópnum, heldur tala ég við hvern leikmann fyrir sig og reyni að benda þeim á það sem þeir geta gert betur. Sumir þurfa á aukaaðstoð að halda og þeim reynir maður að hjálpa sérstaklega. Þannig reynir maður að ná öllum á svipað plan, bæði hvað varðar líkamlegt og andlegt ásigkomulag. Þaðan getur maður svo reynt að taka af stað." Þeir sem þekkja til Guðjóns og starfsaðferða hans segja að hann hafi einstakt lag á að telja í leikmenn kjark og dug, „mótívera" þá, eins og það heitir. Honum sé gefinn hæfileiki til að ná til fólks, með nokkrum vel völdum orðum í bún- ingsklefanum fái hann liðsmenn til að gleyma öllu mótlæti. Einn stuðningsmaður Akranesliðs- ins sagði að á töflufundunum hjá Guðjóni hækk- uðu allir leikmennirnir í loftinu - og það ekki bara um örfáa sentímetra. Ástæðan sé ekki endi- lega hvað hann segir, kannski kunni hann engin töfraorð, heldur hvernig hann segi það. Hann sé mjög sterkur karakter, hafi mikið egó, og honum takist að miðla því til leikmanna. Sjálfur segir Guðjón að hann hafi misjafnar minningar frá töflufundum áranna þegar hann var leikmaður. Hjá sumum þjálfurum hafi þeir jafnvel verið afar leiðinlegir og það reyni hann að varast: „Annars fer þetta allt eftir andstæðingunum og andrúmsloftinu í liðinu," segir hann. „Stund- um finnur maður að það þarf að keyra stákana upp og þá reynir maður að ýta undir sjálfstraust- ið, en stundum eru þeir hátt stemmdir og þá þarf að reyna að ná þeim niður. Hins vegar held ég að sé farsælast að vera ekki sífellt að prédíka eða tuða og röfla yfir einhverjum smáatriðum, heldur að hjálpa strákunum að standa saman og einbeita sér og höfða til þeirra þannig að þeir skih'i að þetta er allt í þeirra þágu. Þá líður þeim vel og þá er von til þess að ná því út úr hverjum leikmanni sem kostur er." En er óhætt fyrir þjálfara að tengjast leik- mönnum vináttuböndum eða er nauðsynlegt fyrir hann að halda ákveðinni fjarlægð til að tekið sé almennilegt mark á honum? Er hæfileg harð- stjórn nauðsynleg til að viðhalda aga? „Það verður náttúrlega að vera skikkan og skipan á vinnulaginu, en bestur er þó aginn sem kemur að innan. Ég hef tengst leikmönnum ágætlega og held að flestir sem hafa unnið með mér séu ágætir félagar mínir. Maður kemst í mik- ið návígi við þessa stráka og mér þykir afskaplega vænt um þá marga. Maður reynir eftir megni að vera félagi þeirra og fóstri um leið. Þetta er vand- rataður vegur og oft erfitt að feta hann. En þótt manni þyki vænt um þá og vilji þeim allt hið besta má maður má aldrei tengjast þeim þannig að maður hætti að hugsa faglega. Það eru bara ellefu sem komast í liðið." Einu sinni var sú tíð að KR-ingar og Skaga- menn skiptu réttlátlega með sér heiminum. „Við lifðum það saman við Þórður að ég var löggiltur einstæður faðir. Hann bjó hjá mér eftir að ég skildi við móður hans fyrir allmörgum árum. Á þeim tíma voru ekki margir sem héldu að það væri mannvænlegt fyrir Dodda greyið..." Þetta voru erkifjendur, en þó var á milli gagn- kvæm virðing, eins og oft er meðal verðugra and- stæðinga. Liðin unnu Jslandsmeistarabikarinn á víxl, önnur lið fengu eiginlega ekki að komast að. En svo tók þessi einfalda og góða heimsmynd að riðlast; tímamótaatburðurinn var þegar Eyleifur Hafsteinsson, geysisnjall leikmaður, flutti ofan af Skaga í bæinn um miðjan sjöunda áratuginn. Hann gekk í KR. Svona atburður hafði nánast verið óhugsandi íyrr en þá. Það varð uppi fótur og fit á Skaganum; heimamenn voru fullir gremju í garð Eyleifs. Tuttugu árum síðar endurtekur sagan sig. Þá voru leikmannaskipti reyndar orðin tíð í íslensk- um fótbolta, en það var enginn venjulegur leik- maður sem skipti um félag. Pétur Pétursson hafði dvalið í útlöndum, náð miklum knatt- spyrnuframa, en svo kom hann heim, spilaði hluta úr keppnistímabili með ÍA og tryggði þeim bikarmeistaratitil með góðum mörkum. Svo gekk hann í KR og átti mikinn þátt í að drífa upp stemmingu sem hafði vantað í Vesturbæinn í mörg ár. En Akurnesingar undu þessu illa og Pét- ur fékk að heyra það þegar hann spilaði upp á Skaga. Og nú Guðjón. Ýmsir hafa reyndar sagt að skiptin yfir í KR séu hið eina rökrétta skref fyrir Guðjón. Þar finni hann verkefni við hæfi. Undir hans stjórn hefur Skagaliðið náð svo langt að vart er hægt að hugsa sér að mögulegt sé að gera betur. Þar er varla að neinu að keppa fyrir hann lengur. Á hinn bóginn er KR, þetta stóra og virðulega félag, þar sem menn eru orðnir hálfkrepptir í sálinni af því að mæna löngunaraugum á bikara sem hafa ekki unnist í aldarfjórðung. Það eru margir búnir að spreyta sig hjá KR, sumir hafa komist nálægt tak- markinu, en allir orðið að gefast upp á endanum. KR er semsagt stærsta prófraunin fyrir íslenskan þjálfara; ef Guðjóni tekst að gera félagið að Is- landsmeisturum er hann endanlega búinn að sanna sig sem þjálfari, ef ekki - ja, þá getur hann kannski farið að leita sér að skrifstofuvinnu eða þjálfarastarfi í yngri flokkum. Það hefur enginn riðið feitum hesti frá því að mistakast að gera KR að íslandsmeisturum. Markaðsverðmæti notaðra þjálfara frá KR er ekki mikið. Því verður semsagt ekki á móti mælt að hann tekur allverulega áhættu. „Það eru margir hissa á því að ég skuli fara frá liði sem er jafn skemmtilegt og gott og Akranes- liðið," segir Guðjón. „Ýmsir virðast líka álíta að ég sé að taka að mér verkefni sem ég ráði ekkert við, vegna þess að það sé einfaldlega óviðráðan- legt. En ég er metnaðargjarn og mér finnst spenn- andi að takast á við þetta. KR er stór klúbbur og vel rekinn. Umgjörðin er öll til staðar til að ná árangri. Félagið hefur hins vegar ekki ratað réttu leiðina, svo nú er ég kominn og ætla að spreyta mig. Ég get ekki lofað neinu um hvort það tekst eða ekki, en við erum með ákveðnar hugmyndir. Róm var ekki byggð á einni nóttu og samkvæmt samningi sem er óuppsegjanlegur hef ég tvö ár til að athafna mig. En í sjálfu sér má segja að ef manni tækist að gera KR að meisturum, þá yrði varla mikið meira fyrir mann að gera á íslandi. Það yrði bara verst ef maður þyrfti að hætta í þessu." Margir sem hafa fylgst með KR-liðinu eru þeirrar skoðunar að vandamál liðsins síðustu ár séu fyrst og fremst sálræn. Það er altént víst að liðið hefur verið einkennilega brothætt þrátt fyrir að með því hafi spilað snjallir leikmenn sem hefðu átt að geta unnið Islandsmót, að minnsta kosti á pappírnum. Það er eins og KR-ingar séu löngu búnir að tapa allri trú á að þeir geti sigrað og kannski sigurviljanum líka. Á tíma sínum upp á Skaga kallaði Guðjón sálfræðinga til skrafs og ráðagerða með leikmönnum - er ekki þörf á svip- uðum aðferðum hjá KR? „Ég er ekki búinn að átta mig á því ennþá hvað þessi sálræni þáttur er fyrirferðarmikill. Fyrst þarf ég að athuga þol leikmannanna og skapgerðareinkenni hvers og eins; líkt og gengur eru sumir sterkari karakterar en aðrir, sumir eru í betra formi en hafa veikari persónuleika, sumir eru montnir og telja sig vita og geta þetta allt. Mitt starf er að gera úr þessu samstíga lið sem getur náð einhverjum árangri. Þar skiptir mestu máli að stíga eitt skref í einu og komast þannig nær markmiðinu. Það er farsælla til framtíðar en að reyna að taka stór stökk og ná aldrei að brún- inni hinu megin eins og er algengt, ekki bara hjá KR, heldur hjá mörgum íslenskum félagsliðum. Ég held það sé farsælla að fara hægt og rólega af stað, skref fyrir skref, fet fyrir fet, og hafa trausta fótfestu." Guðjón vill ekkert láta uppi um hvaða liði hann hyggst moða úr, hvort einhverjir hverfi frá KR af hans völdum eða hverjir kæmu í stað- inn. Hann kveðst hafa haft samband við leik- menn, en segir ekki meir. Hins vegar sagði áhangandi Skagaliðsins mér sögu sem hann áleit að væri nokkuð dæmigerð fyrir persónu Guð- jóns. Fyrir síðasta keppnistímabil hefði hann N O V E M. E R E I N T A K 49
Beinir tenglar