Eintak

						Sjálfstæðismenn bjuggu til málamiðlun sem fellst í

þrímenningskjördæmum - en trúa ekki almennilega á hana sjálfir.

Kratar hafa verið skotnir í hugmyndum um landslista

þar sem kjósendur geti einnig valið á milli einstaklinga.

...ef hann er Vestfirðingur

farið samkvæmt nýju reglunum, 1987 og 1991,

hafa ekki aukið traust og tiltrú. Þær kosninganæt-

ur hafa kjósendur setið forviða framan við skjá-

inn og horft á tölvugaldur sem á grundvelli nokk-

urra atkvæða snýr stöðunni í einstökum kjör-

dæmum á hvolf, og býr til sífellt furðulegri teg-

undir af nýjum þingmönnum. Að ógleymdum

blessuðum flakkaranum - sem síðast fór á Vest-

firði þar sem einmitt voru áður fæstir kjósendur á

þingmann og urðu ennþá færri þegar flakkarinn

bættist við. Við horfum á það að frambjóðendur

sem tapa fylgi, til dæmis Kristinn H. Gunnars-

son fyrir vestan 1991, ná allt í einu kjöri; meðan

þingmaður sem eykur fylgi sitt dettur út af þingi,

til dæmis Jón Sæmundur Sigurjónsson á

Norðurlandi vestra í sömu kosningum. Vegna

þeirrar reglu að „síðustu" þingsætin í hverju kjör-

dæmi eru jöfnunarþingsæti getur þingmannakjör

í kjördæmi verið í algeru ósamræmi við kosn-

ingaúrslitin. í síðustu kosningunum munaði litlu

að sjálfstæðismenn fengju þrjá menn kosna á

Norðurlandi eystra með um 24 prósent atkvæða

en Framsóknarflokkurinn aðeins tvo með tæp 35

prósent.

JÖFNUN MILLI FLOKKA,

EN EKKI LANDSHLUTA

Hið endurbætta kosningakerfi frá 1983 ber

þess sorglega mikil merki að vera málamiðlun

ákaflega ólíkra markmiða. Aðeins eitt þeirra náð-

ist nokkurn veginn að fullu: þingstyrkur flokk-

anna er í þokkalega góðu samræmi við heildar-

fylgi þeirra. Það er raunar mikil framför frá fyrri

skipan þegar sú stjórnmálafylking sem var hlut-

fallslega sterkust á landsbyggðinni - Framsókn -

hafði alltaf fleiri þingmenn en hún „átti" að fá

með einfaldri deilingu. Jöfnun atkvæðisréttar

milli landshluta - annað aðalmarkmið stjórnar-

skrárbreytingarinnar 1983 - náðist hins vegar ekki

nema að takmörkuðu leyti. Aftur á móti kostaði

breytingin það að þingmönnum fjólgaði, úr 60 í

63, sem var bein afleiðing umræddrar jöfnunar;

Reykvíkingar og Reykjanesmenn áttu að fá fleiri

menn, en samt mátti ekki skerða þingmanna-

fjölda landsbyggðarkjördæmanna. Og kerfíð í

N    Ö   V    E    M    B    F

E I N T A K

53