Tímarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrá inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vikublağiğ

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoğa í nıjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ağlaga hæğ


Vafrinn şinn styğur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til ağ skoğa blağsíğuna sem JPG
Vikublağiğ

						14
VIKUBLAÐIÐ 17. SEPTEMBER 1993
Áfbdtifigi
Það er ekki laust við að maður
sé farinn að vorkenna ríkis-
stjórninni eins og hverjum
öðrum sjúklingi sem hefur orðið
fyrir barðinu á óskiljanlegum vírus.
Vástandið er orðið slíkt að ekki er
um neitt tímabundið skapvonsku-
kast að ræða, einhverja náttúrulega
niðursveiflu í bíórytmanum, held-
ur miklu fremur langvinn veikindi
sem leggja hvert líffærakerfið á
fætur öðru í rúst í ríkisstjórn-
arkroppnum. Setjast vírusarnir
ekki síst að í heilabúinu þar sem
þeir valda ýmsu rugli og hugsana-
brengli.
Sjúkdómsgreiningin hefur þó
látið á sér standa þangað til nýlega
^Tó læknisfróðir komust að þeirri
niðurstöðu að ríkisstjórnin þjáist af
gin- og klaufaveiki. Eins og al-
kunna er hefur hún komist í nána
snertingu við ýmisskonar kjötmeti
af óheilnæmara tagi, en sú veiki
smitast einmitt eftir slíkum leiðum.
Fyrst ber að nefha ósoðna smygl-
kjötið hennar Bryndísar sem ein-
mitt kom úr einu af höfðuvígjum
gin- og klaufaveikinnar á seinni
tímum; Danmörku.
Þá helltist skinkumálið yfir.
3fcmu fiandvinir vorir Danir enn
og aftur við sögu og hafa sjálfsagt
vansoðð kjötíð til að hefha þess
harms sem þeim var búinn er vér
mótmæltum allir. Og nú síðast vilja
þeir senda okkur það ofvaxna
fiðurfé sem kalkúnar nefnast og
menn éta fyrir vestan um leið og
þeir þakka fyrir forn kynni.
Á öllum þessum málum hefur
ríkisstjómin tekið af eindæma
klaufaskap, enda hafa þeir með því
sannað það sem forfeður okkur
yissu af hyggindum og ekki síst
reynslu, að margur verði af kjóti
klaufi. Aar okkar höfðu nefnilega
nokkra reynslu af þeim sjúkdómum
sem illur matur og sýktur, hvort
sem það var ormétið mjöl eða úldið
kjöt, kveikti með þessari þjóð, ekki
síst ef maturinn kom frá Dönum.
En sjaldan er ein báran stök.
Klaufaveiki ríkisstjórnarinnar
væri nú alveg nógu slæm ein og sér
ef ekki bættdst við ginveiki hennar
líka, en ýmsir ráðherrar hennar eru
illa haldnir af þeirri veiki eins og
alþjóð er kunnugt. Lýsir hún sér í
ásókn í vökva af ákveðinni tegund
sem hellt er niður um gin manna
og ber nafh af því. Afleiðingarnar
eru skelfilegar og einkum þær að
menn galopna á sér ginið hvenær
sem er og hvar sem er og út vellur
argasta þrugl og bullumsull,
áheyrnar líkt og óráðshjal sjúklings
eða eymdaröskur vitstola manns.
Og skiptir þá engu þó menn reyni
að finna sér sínar smugur þar sem
þeir geti áfram dundað sér við smá-
fiskadráp og aðrar ofsóknir gegn
lítilmögnum hverskonar; ekki er
'*st að Eyjólfur hressist við það.
Eru konur líka menn?
Afyrstu árum rauðsokka-
hreyfingarinnar héldu kon-
ur mjög á lofti slagorðinu:
Konur eru líka menn! I þessu slag-
orði fólst krafa um aukið jafhrétti
til handa konum á öllum sviðum.
Hér var leikið með hina tvöföldu
merkingu sem felst í orðinu maður,
nefnilega annars vegar „mann-
eskja" og hins vegar „karlmaður".
Konur eru manneskjur á sama hátt
og karlar og með því að velja orðið
maður en ekki manneskja varð slag-
orðið miklu sterkara og vakti meiri
Þóra Björk
Hjartardóttir
athygli, einmitt vegna hinnar tvö-
földu merkingar orðsins.
Á þessum tímum var lögð á-
hersla á það í kvennabaráttunni að
uppræta kyngreind starfsheiti.
Hjúkrunarkona varð því að hjúkr-
unarfræðingi og kennslukona að
kennara o.s.frv. Hins vegar héldu
blaðamenn og þingmenn áfram að
vera blaðamenn og þingmenn hvort
sem átt var við karla eða konur og
var þá lögð til grundvallar hin hlut-
lausa og ókyngreinda merking
orðsins maður.
Með breyttum viðhorfum í
kvennabaráttunni þar sem lögð var
áhersla á að draga fram konuna og
menningu hennar sættu konur sig
Starfíð
Gömlu hansahillurnar
renna út
Lífsgæðakapphlaup Islendinga hefur á undan-
förnum árum verið gengdarlaust og nú sýpur
þjóðin seiðið af þeirri yfirgengilegu eyðslu sem
viðgengist hefur. Margar sögur eru til af fólki sem
skiptir um innbú og hendir því gamla á haugana án
þess að blikna. Þetta sést líka vel þegar stríðshrjáðar
þjóðir, s.s. Kúrdar, þurfa á fötum að halda. Þá sendir
þjóðin hundruði tonna af fötum í fjölda gáma til út-
landa, föt sem keypt hafa verið til landsins dýrum
dómum og sum aldrei notuð.
En það er lika til fólk í þessu landi sem vill nýta hlut-
ina, gera upp gamla muni og þar með spara gjaldeyri
þjóðarinnar. Einn þessara manna er Jónas Halldórsson
verslunar- og innkaupastjóri í fornmunaverslun á
Hverfisgötunni.
Afhverju ertu i'þessu starfi?
Ég hef alla tíð verið mikill bókagrúskari
og má ekki sjá gamla bók. Þá þarf ég helst að
eignast hana. Maður finnur það á Iyktinni
hvort bókin er prentuð í Kanada eða Kaup-
mannahöfn. Og mig langar ósköp að koma
upp fornbókasölu hérna líka. Annars spratt
áhuginn á antik og sérstaklega gömlum ís-
lenskum munum upp fyrir tilviljun. Okkur
feðgunum bauðst þetta pláss fyrir tveimur
árum og við slógum til. Ég hef óskaplega
gaman af því að garfa upp gamla hluti. Eg er
einskonar „míní Indianajones". Um daginn
gróf ég upp tvö tjörguð náttborð uppá háa-
lofti í húsi einu hér í bæ og í ljós kom að þau
voru bæði úr gamalli eik, stórfalleg nátt-
borð. Ég hef í raun gaman af því að bjarga
fornmunum. Líklega hef ég verið fornleifa-
fræðingur í fyrra lífi.
En hvenær er antik antik?
Löggilding miðast við 70 ár. En ég miða
nú svolítið við það hvort hlutirnir eru fagæt-
ir eða hvort þeir eigi sér einhverja sögu.
Mestan áhuga hef ég á því að grafa upp ís-
lenska sérsmíðaða hluti. Islendingar eiga
marga fallega hluti og þeir sem vit hafa á
vilja auðvitað ekki selja. En maður finnur
alltaf eitthvað. Þetta starf gengur líka út á að
vernda hlutina og maður þarf að bera virð-
ingu fyrir þessum munum. Það vanta svolít-
ið á það hjá þessarí þjóð. Þó vil ég nú segja
að áhugi unga fólksins fer vaxandi fyrir gómlu munum
og til okkar kemur margt ungt fólk sem fengið hefur
yfir sig nóg af plasti og járni og vill hluti með sál og
sögu. Og það er nú svo merkilegt að gömlu hansahill-
urnar, sem voru hvað mest í tísku uppúr 1960, renna út
eins og heitar lummur. Sófasett frá þessum tíma eru
líka eftirsótt.
Er hægt að læra að vera fommunasali?
Maður verður bara að hafa áhugann. Annars hefur
Guðmundur Axelsson í Klausturhólum verið minn að-
alkennari. Maður lærir að aldursgreina kommóðu svo
dæmi sé tekið ineð því að banka aftan á bakið á þeim
og komi í ljós að bakið er úr krossviði þá er viðkom-
andi kommóða smíðuð eftir 1920. Þá kom nefhilega
krossviðurinn til sögunnar.
Það þarfvarla að spyrja að því hvort þetta sé skemmti-
legt starf?
Þetta er óhemju skemmtilegt og spennandi.
æ síður við að vera kallaðar menn
og bentu á því til stuðnings að
merking orðsins maður hefði
þrengst og merkti i málvitund
flestra (a.m.k. kvenna) nú á dögum
fyrst og fremst „karlmaður". Að
nota maður sem hlutlaust orð væri
því ótækt þar sem það skírskotaði
fyrst og fremst til karlmanna og
gerði konur því ósýnilegar og að
frávikum. Upp kom því krafan um
að í stað þess að nota starfsheiti á
borð við blaðamaður, hvort sem
karlar eða konur áttu í hlut, skyldi
nú nota blaðakona/blaðamaður eftir
því sem við ætti í hvert skipti.
Svarið við því hvort konur séu
lika menn er því engan veginn ótví-
rætt og hlýtur að byggja á þeim
skilningi sem hver og einn leggur í
orðið maður.
Jónasi Halldórssyni verslunar- og innkaupastjóra líður vel innan
umfornmunina í verslun sinni á Hverfisgötunni.   Mynd: Ol.Þ.
Sviðsljós
Hannes Pétursson á
Kjarvalsstöðum
Laugardaginn 18. september
1993  kl.   14.00  opnar að
Kjan'alsstöðum   sýning   á
ljóðum eftir Hannes Pétursson.
Hannes Pétursson vakti fyrst
verulega athygli með skáldskap
sínum í Ljóðum ungra skálda 1954
og ári síðar kom út fyrsta ljóðabók
hans, Kvæðabók. Æ síðan hefur
Hannes verið mikilvirkur höfund-
ur og h'óð hans notið almennrar
hylli. Frá honum hafa komið átta
ljóðabækur en auk þess hefur hann
samið smásögur, ferðabækur og
fjallað um þjóðleg fræði. Þá hefur
hann einnig þýtt sögur og ljóð eftir
öndvegishöfunda. Hannes lauk
prófi í íslenskum fræðum frá Há-
skóla Islands 1959 og hefur ritað
mikið um íslenskar bókmenntir,
m.a. bækur um skáldskap Stein-
gríms Thorsteinssonar og Jónasar
Hallgfímssonar.
Yrkisefni Hannesar eru flest
tengd íslenskri náttúru í marg-
breytilegum myndum. Hann sækir
einnig yrkisefhi í sagnaarf og
menningu fyrri  alda.  Landið og
sagan, ástir og þjóðlíf eru megin-
efni ljóða hans og einnig hugleið-
ingar um hverfulleikann og önnur
rök tilverunnar.
Ljóðstíll Hannesar einkennist af
fáguðu málfari og leiftrandi mynd-
hverfingum. Form ljóða hans er
margbreytilegt, allt frá rímnahátt-
um til prósaljóða. Langoftast notar
hann ljóðstafi en sjaldan rím í ljóð-
um sínum. Hugblærinn einkennist
af æðruleysi og nærfærinni nátt-
úruskynjun sem stundum er næsta
rómantísk.
Ljóðasýningar Kjarvalsstaða,
sem unnar eru í samvinnu við Rík-
isútvarpið Rás 1, hafa verið fastir
liðir á dagskrá safnsins síðan 1991
og vakið mikla athygli. Með þeim
hafa opnast nýir möguleikar fyrir
íslensk skáld í rými sem áður var
helgað myndlistinni en jafhframt
vekja sýningarnar spurningar um
stöðu ljóðlistarinnar í dag.
Sýningin að Kjarvalsstöðum
stendur til sunnudagsins 17. októb-
er og er opin daglega frá kl. 10.00-
18.00.
					
Fela smámyndir
Blağsíğa 1
Blağsíğa 1
Blağsíğa 2
Blağsíğa 2
Blağsíğa 3
Blağsíğa 3
Blağsíğa 4
Blağsíğa 4
Blağsíğa 5
Blağsíğa 5
Blağsíğa 6
Blağsíğa 6
Blağsíğa 7
Blağsíğa 7
Blağsíğa 8
Blağsíğa 8
Blağsíğa 9
Blağsíğa 9
Blağsíğa 10
Blağsíğa 10
Blağsíğa 11
Blağsíğa 11
Blağsíğa 12
Blağsíğa 12
Blağsíğa 13
Blağsíğa 13
Blağsíğa 14
Blağsíğa 14
Blağsíğa 15
Blağsíğa 15
Blağsíğa 16
Blağsíğa 16