Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fréttablašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fréttablašiš

						15

SUNNUDAGUR  16. maí 2004

E

r ástæða til þess að hafa

áhyggjur af þróun í íslensku

viðskiptalífi? Er samþjöppun í

viðskiptalífinu að verða vanda-

mál? Þarf að setja sérstök lög um

eignarhald fyrirtækja á Íslandi til

þess að koma í veg fyrir hringa-

myndun? Þessar spurningar voru

meðal þeirra sem framsögumenn

á fundi Félags viðskipta- og hag-

fræðinga veltu fyrir sér. 

Áhyggjur af auðnum

Hræringar í íslensku við-

skiptalífi síðasta árið hafa verið

áberandi. Gríðarlegar eignir hafa

skipt um hendur á einu ári. Auk

uppskiptingar Kolkrabbans og

sölu sjávarútvegsfyrirtækja

Brims, hafa fjölmörg smærri fyr-

irtæki skipt um eigendur með

skuldsettri yfirtöku. Eignabreyt-

inganna sér stað í hagtölum.

Þannig hafa erlendar skuldir fyr-

irtækja og einstaklinga vaxið

verulega og eru nú 150 prósent af

landsframleiðslu. Vissulega eru

fjölbreyttar eignir á móti skuld-

unum en margir hafa áhyggjur af

því hvað myndi gerast ef eigna-

verð tæki að lækka. Aðrir hafa

miklar áhyggjur af því að hér sé

að verða samþjöppun þar sem ör-

fáir auðmenn stjórni íslensku at-

vinnulífi. Á vegum viðskiptaráð-

herra er nefnd að störfum sem

kanna á stöðu mála. Frummæl-

endur á fundi Félags viðskipta- og

hagfræðinga voru á einu máli um

að ekki þyrfti að setja sérstök lög

sem settu hömlur á eignarhald.

Samkeppnislög dygðu ágætlega.

Frummælendurnir voru Yngvi

Örn Kristinsson forstöðumaður

verðbréfasviðs Landsbankans,

Jón G. Hauksson ritstjóri Frjálsr-

ar Verslunar og Þór Sigfússon

framkvæmdastjóri Verslunarráðs

Íslands.

Tengdó verður Krati

?Ég er orðinn svo mikill krati

að ég get ekki sætt mig við að

fimm auðhringir eigi allt Ísland,?

hafði Jón G. Hauksson eftir

tengdaföður sínum, góðum og

gegnum sjálfstæðismanni. Hann

hafði líka áhyggjur af skuldasöfn-

un auðmanna á sama tíma og Dav-

íð Oddsson væri að borga sínar.

Þessi sjónarmið eru kunnugleg og

oftar en ekki hafa fylgt fullyrð-

ingar um að bankar og auðmenn

búti í sundur fyriræki sér til

hagnaðar. Tengdapabbinn vildi

koma böndum á þetta.

Jón var ekki sammála og sagði

auðmenn vera fagnaðarefni.

?Auðmenn sitja ekki auðum hönd-

um,? bætti hann við. ?Þeir eru at-

hafnasamir og þeir keyra þjóðfé-

lagið áfram.? Jón G. Hauksson

hefur skrifað um viðskipti í á

þriðja áratug. Hann rifjaði upp

þann stöðuga heim þegar tvær

blokkir réðu mestu í íslensku við-

skiptalífi. Sambandið og Kol-

krabbinn. ?Á þessum tíma var tal-

að um Sambandið sem eilífðarvél

sem gæti ekki farið á höfuðið, en

hún fór hratt á höfuðið.? Veldi

byggjast hratt upp og margir

þeirra sem nú eru mest áberandi í

viðskiptalífinu voru ekki mjög

stöndugir fyrir rúmum áratug.

?Veldi hrynja líka hratt,? sagði

Jón og benti á að eigendur misstu

stundum einbeitinguna, arðsemin

yrði lítil og þeir gætu neyðst til að

selja. Elífðarvélin er ekki til var

niðurstaða hans.

Fátt bendir til samþjöppunar

Jón greindi íslenskt viðskipta-

líf í átta fjársterkar blokkir. Ingvi

Örn Kristinsson taldi upp fimm-

tán, misfjársterkar. Ingvi sagði

fátt benda til þess að um mikla

samþjöppun væri að ræða í við-

skiptalífinu. Menn ynnu saman á

einum stað og bitust á öðrum.

Valdamiklir auðmenn eru því

fleiri en nokkru sinni hér á landi.

Jón velti því fyrir sér hvort það

skipti máli hverjir þeir væru.

?Hugsanlega gagnvart stjórnvöld-

um en ekki gagnvart neytendum.?

Hann leitaði aftur í tímann, til

þess tíma þegar viðskiptablokk-

irnar tengdust pólitískum öflum

sterkum böndum. ?Fyrirtæki eru

ekki lengur trúfélög.? Menn fara

ekki lengur bensínlausir í bæinn

fremur en að kaupa bensín hjá

óvininum eins og var á árum áður.

?Neytendur hugsa um lágt verð

og góða þjónustu.? Með því að

keppa á þeim grunni hafa bestu

fyrirtækin eflst og eigendur

þeirra orðið ríkir. Ingvi tók í sama

streng og sagði meginmarkmið

þessara hópa vera rekstrarárang-

ur en ekki völd og pólitísk sjónar-

mið. ?Hnignun SÍS og Eimskipa-

samstæðunnar má rekja til of lít-

illar áherslu á rekstrarárangur.?

Viðskiptalífið sýni ábyrgð

Þór Sigfússon gerði að umtals-

efni þann ótta sem hræringar við-

skiptalífsins hefðu haft í för með

sér. ?Verslunarráð Íslands skoðar

með reglubundnum hætti hvernig

umræða í samfélaginu varðandi

viðskiptalífið er.? Hann sagði nið-

urstöðu samanburðar áranna

2002 og 2003 að orðið ?græðgi?

kæmi tvöfalt oftar fyrir í fjöl-

miðlum og nánast það sama gilti

um orðið ?hringamyndun?. Auk

þess hefði sprottið fram umræða

um ofurlaun stjórnenda og verð-

samráð. ?Umræðan er í raun far-

in að snúast um neikvæða þætti

markaðarins, en ekki þau tæki-

færi sem frjáls markaður býður

upp á.? Hann sagði mikilvægt

fyrir viðskiptalífið að sýna

ábyrgð og í því skyni hefði verið

ráðist í að vinna leiðbeiningar um

góða stjórnarhætti fyrirtækja.

Viðskiptalífið þyrfti að sýna

ábyrgð. ?Viðbrögð viðskiptalífs-

ins við þeirri gagnrýni sem fram

hefur komið eiga að sýna að við

erum að taka okkur á, setja okkur

skráðar og óskráðar starfsreglur,

auka upplýsingar og hækka við-

miðin.?

Styrkur forsenda landvinninga

Ísland er lítill markaður. Fá-

keppni ríkir frekar á minni mörk-

uðum en þeim stærri. Frummæl-

endurnir bentu á að í auði hópa ís-

lensks viðskiptalífs leyndist mik-

ill sköpunarmáttur. Styrkur væri

forsenda frekari landvinninga í

viðskiptum. Jón G. Hauksson

benti á að margir hefðu tekið það

óstinnt upp þegar Björgólfur

Thor Björgólfsson lýsti því yfir að

lítið væri um spennandi tækifæri

á Íslandi. Ingvi sagði sterka fyrir-

tækja- og fjárfestahópa skapa

skilyrði til sóknar í innlendu at-

vinnulífi og til erlendrar útrásar.

?Þannig má treysta grundvöll lífs-

kjara og áhugaverðrar atvinnu-

sköpunar á Íslandi.?

Hættan við að setja atvinnulíf-

inu óþarfa skorður var að mati

þeirra Jóns, Yngva Arnar og Þórs

sú að með því yrði sköpunarkraft-

ur atvinnulífsins drepinn í dróma

sem bitnaði á lífskjörum almenn-

ings í landinu og takmarkaði

framþróun og útrás. ?Hættan er

sú við slíka lagasetningu að lækn-

ingin verði verri en sjúkdómur-

inn,? sagði Jón G. Hauksson.

haflidi@frettabladid.is

Viðskiptablokkir

fleiri en nokkru sinni

Eignabreytingar liðins árs hafa framkallað skjálfta í samfélaginu. Upphrópanir um samþjöppun, samráð og græðgi hafa

heyrst oftar en áður. Frummælendur á fundi Félags viðskipta- og hagfræðinga töldu fjölbreytni ríkja í atvinnulífinu og

ekki vera þörf á frekari lagasetningu.

FJÁRSTERKAR VIÐSKIPTA-

BLOKKIR SAMKVÆMT SKIPT-

INGU YNGVA ARNAR KRISTINS-

SONAR:

Afl ? Atorka ? Líf

Baugur Group (Hagar, 

Húsasmiðjan, Stoðir)

Engeyingar ? Íslandsbanki ? Sjóvá

Eyrir

Fengur ? Skeljungur

Hof

Kaldbakur ? Samherji ? Síldarvinnslan

Milestone

Meiður ? KB banki ? Bakkavör

Norvik ? Byko ? Kaupás ? Flugleiðir

Samson ? Landsbanki ? Burðarás ?

Pharmaco

Saxhóll

S-hópur ? Ker ? Samskip ? SÍF ? VÍS ? 

KB banki

Straumur ? HBen-fjölskyldan

Vogun ? Grandi ? Nýherji ? Hampiðjan

VIÐSKIPTABLOKKIR SAM-

KVÆMT SKIPTINGU JÓNS G.

HAUKSSONAR:

Samson ? Landsbankinn (Bjöggarnir)

Baugsveldið (Með Pálma í Feng)

S-hópurinn (Ólafur Ólafsson og 

Finnur Ingólfsson)

Samherji og Kaldbakur (Þorsteinn 

Már Baldvinsson)

BYKO-veldið (Jón Helgi Guðmundsson 

og Hannes Smárason)

KB banki (Sigurður Einarsson, Bakkavör,

S-hópur og BYKO-veldið)

Íslandsbanki (Einar Sveinsson, Helgi

Magnússon, Orri Vigfússon og 

Werners-systkini)

EIGNIR HJÁ NÝJUM HERRUM

Stórar eignir í íslensku atvinnulífi hafa skipt um eigendur á skömmum tíma. Ekki er langt síðan tvö veldi réðu flestu í íslensku atvinnulífi.

Nú má greina átta til fimmtán sterk fjármálaveldi í íslensku atvinnulífi.

AUÐMENN SITJA EKKI AUÐUM HÖNDUM

Jón G. Hauksson, ritstjóri Frjálsrar verslun-

ar, taldi auðmenn til góðs fyrir samfélagið.

Atorka þeirra keyri samfélagið áfram og

skapi landsmönnum betri lífskjör.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48