Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga breidd


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						TÍMINN
Fimmtiidagur 21. d.esémb'eV 1!)72
lllllllllllllllllllllll
flWltf
Æftjörð og umheimur
lijörtur Pálsson:
Dynfaravísur.
tltgefandi: Sctbcrg.
Kcykjavik, 11172.
t blaðaviðtali á dögunum
(Þjóðviljinn 2. desember) segir
Hjörtur Pálsson um Ijóðin i
þessari fyrstu bók sinni, að þau
séu „af ýmsu tagi, og það er
varla hægt að segja.að þau myndi
neina samfellda heild, það er ekki
hægt að lesa út úr þeim neina eina
beina stefnu". Þetta kemur vita-
skuld til al' þvi,að þau eru ort á
löngum tima, ekki skemmri en
limmtán árum að sögn höfundar.
Bókina verður að meta i þvi
Ijósi, að hún er ávóxtur margra
ára lómst.iðju, en ekki mark-
vissrar ástundunar. Ljóð Hjartar
Pálssonar i Dynfaravisum má þvi
lesa sem vitnisburð um skáld-
hneigð, sem of lilil rækt helur
verið lögð við, og hefði þó verið
auðveldara að meta framvinduna
i ljóðagerð höfundar þessi ár, el
hann helði látið fylgja ársetningu
hverju Ijóði.
Bókin skiptist i fimm kafla.
Fyrsti hluti ber nafnið ,,Enn
blossar ástar tinna", sótl i visu
Páls Vidalins; þá eru Ijóð, sem
bera yfirskriflina Milli nándar og
fjarska; siðan Úr heimshorna-
spyrnu, þvi næst stuttur kafli, fcg
veit eitt land, og loks ljóðaflokk-
urinn Arstiðasöngvar. Við þessa
niðurskipan má gera þá alhuga-
semd, að betur hel'ði að minni
hyggju á þvi farið,að lá Árstiða-
siingvum slað l'ramar, en láta
bókina enda á kaflanum Éfig veit
eitt land. Þá er þess að gela um
útlit bókarinnar, að hún er úr
garði gerð með nokkuð öðrum
hætti en flestar Ijóðabækur, bæði
brot og uppsetning frábrugðið.
Það kann að þykja kostur, en mér
þykir þetla snið ekki að öllu leyti
hæla Ijóðum. Einkum er mér
letursta'rð á lyrirsögnum ljóð-
anna og kal'laheitum þyrnir i
augum; auk þess l'er miður vel á
þvi að nota i báðum tilvikum
sama letrið. Skal svo ekki um
þetta farið l'leiri orðum, en snúið
að Ijóðunum sjálfum.
Skáldskapur Hjartar Pálssonar
er mjög bóklegur. Það dylst ekki,
að   höfundur   er   handgenginn
islenzkum kveðskap að fornu og
nýju. Þctta birtist þegar i nalni
bókarinnar, sem sðtt er i
Alvíssmál: vindur heitir með
álíum dynfari. Og sum ljóðin eru
beinlinis stilæl'ingar i anda ljóð-
lorms og kveðskapargreina, sem
heyra til liðnum tima, án þess að
skáldið virðisl vilja bregða nýju
l.jósi á yrkisefnið. Þannig er um
tvii Ijóð i l'yrsla kafla: Það vaxa
hvitar liljur, stælt eftir þulukveð-
skap, og ,,1'ingraa'fingu um
riddaralegarástir" sem hölundur
nelnirsvo; hvorttveggja smekk-
lega sliluð kva'ði. Sjálfur Ijóð-
stillinn i kvæðum þar sem höl'-
undurinn beitir persónulegri
tökum er einnig viða mjög ,,bók-
menntalegur". Má hér sums
staðar s já allsterkt svipmót sam-
tiðarskálda, einkum Hannesar
Pélurssonar, sem virðist helzti
lærimeislari hófundar. Og vera
má.að hér heyrist einnig ómar
viðar að.
Það er varla álösunarefni þótt
raddir þeirra skálda7sem hæst
ber i samtiðinnUáti nokkuð til sin
heyra i ljóðum ungra og leitandi
ljóðasmiða. Eigi að siður getur
lesandi Dynfaravisna ekki varizt
þeirri hugsun, að Hjörtur Pálsson
hefði stundum átt að þagga
nokkuð   niður   i   hinum   ráðrika
meistara sinum (Hellismenn,
Draumur i miðri borg). Það
leynir sér hinsvegar ekki i
ýmsum ljóðum á við og dreif i
bókinni, að skáldið á til persónu-
legan ljóðstil, og bregður honum
iyrir bæði i Ijóðum i hefðbundnu
formi og l'rjálsu. Dæmi um hið
siðarnefnda eru ljóðin Gengið á
Helgafell og Orðsending með
vindinum i fyrsta kafla, bæði
gædd persónulegum lýriskum
þokka. Yfirleitt virðist ljóðstill
Hjartar njóta sin betur i frjálsu
lormi, þar sem tært ogsmekkvis-
legt málfar hans hefur meira
svigrúm, til að mynda i Árstiða-
songvum. Þó hefur hann svo gott
vald á máli og brag,að hann
lendir sjaldan i ógöngum i hinum
helðbundnu ljóðum; aðeins er
persónulegt svipmót höfundar
þar stundum   óskýrara.
Lifsviðhorf Hjartar Pálssonar
er i meginatriðum hið sama og
lúlkað hel'ur verið i mörgum
islenzkum skáldverkum siðustu
áratugi; reynsla hans markastaf
tilfinningu sveitamanns á möl-
inni. Náttúran og átthagarnir
með íriðsæld sinni og festu er at-
hvarf hans og griðastaður i striði
dagsins. Frá manngrúanum á
strætinu er hann áður en varir
horfinn i l'aðm sveitarinnar:
Þögnin er fjarri. Gatan er grá
og hörð.
Saml geng ég um döggvotan haga
undir kvöld þegar kyrrð er   á
og komin um langvegu til min
angan úr kjarri, úrsvalur
vindur af skaga.
En skáldið beinir einnig sjónum
út l'yrir þann reit.sem þvi er
markaður i heiminum. 1 þriðja
kal'la er ort um strið óg áþján á
jörðinni: Vietnam, Grikkland,
Biaf'ra, Tékkóslóvakiu, o.s.frv.
Minnisstæðast þessara ljóða og
raunar eitt hið áhrifamesta i
bókinni er Klukkurnar i Naga-
saki. Það hefur svofelldan for-
mála: „9. ágúst ár hvert er öllum
klukkum samhringt i Nagasaki,
og þess siðan minnzt með algerri
þögn, að þann dag var kjarnorku-
sprengju varpað á borgina árið
1945". Siðan er þvi lýst með lát-
lausum   orðum    hvað   gerðist
JOLATRE
LANDGRÆÐSLUSJOÐS
ADAL ÚTSÖLUSTADIR: Hverfisgata 20 (neöán yið Laugaveg7) og
Kossvogsblettur 1.
Aorir útsölustaðir:
Vesturgata 6
Bankastræti 2
Blómatorgið v/ Birkimel
Sjóbúðin v/ Grandagarð
Laugavegur 95
Blómabúðin Runni, Hrisateig
Háaleitisbraut 68
Blómaval, Sigtúni
Lauganesvegur 70
Valsgarður v/ Suðurlandsbraut
Blómabúðin Mira, Suðurveri
Skrúðgarðast. Akur/ Suðurlands-
braut
Hagkaup, Skeifunni 15
Blóm og Grænmeti, Langholtsvegi
Við Breiðholtskjör
i KÖIWVOGI:
Blómaskálinn, Kársnesbraut
Við Félagsheimili Kópavogs
VERD A .IÓLATRJÁM:
0,70 - 1,0 m        Kr.  220,00
1,01—1,25 -                       —   260,00
1,26 -1,50 -                      -   320,00
1,51 -1,75 —                      —   360,00
1,76 - 2,00 -                      -   430,00
2,01-2,50-                              550,00
BIRGDASTÖD FOSSVOGSBLETTI 1. — SÍMAR: 40300 og 40313
KURU-   OG   GRENIGREINAR   SELDAR   A   ÖLLUM   ÚTSÖLU-
STÖDUM.
ADEINS FYRSTA FLOKKS VARA.
þennan morgun i Nagasaki.
Þannig verður harmleikurinn
nærgengur, slikum áhrifum nær
sá einn.sem ræður yl'ir listrænni
kunnáttu. Og þetta ógleymanlega
Ijóð ris hæst i lokin; þá er eins og
skáldið blási i það þeim persónu-
lega listarneista, sem skilur milli
feigs og ófeigs i skáldskap. Unga
stúlkan.sem á barnsaldri var
vottur þessara ragnaraka,
stendur við hlið skálds - og
lesanda:
Ég þekki unga stúlku með slétt
oghrafnsvarthár
og hræðilegar minningar að baki,
Á hverju ári hrynja af hvörmum
hennar tár
þegar klukkunum er hringt i
Nagasaki.
Að minum dómi sker þetta ljóð
úr um það,hvers má með réttu
vænta al Hirti Pálssyni i f'ram-
tiðinni.
Dynfaravisur sæta ef til vill ekki
verulega ' miklum tiðindum i
islenzkri ljóðlist. Fæst eru ljóð
bókarinnar með þeim frumleiks-
brag hugmynda.sem afdráttar-
laust segi til um hvers höf-
undurinn væri megnugur.ef hann
legði rikari stund á skáldskap og
haslaði sér þar völl af einbeitni.
En mesta prýði ljóðanna er
lýriskur þokki, ósvikin stilgáfa
höfundar og sjáldbrigðul
smekkvisi i meðferð máls.
Þótt hér verði ekki hafðir
uppi neinir spádómar um
væntanleg afrek Hjartar Páls-
sonar, ætti að mega trúa þvi.að
þessir eiginleikar muni draga
hann lengra áleiðis til persónu-
legrar   ljóðlistar.
Gunnar Stefánsson.
Draumtáknin
••
onnur en
hér
Edgar Cayce:
Draumar,     skyggni     og
vitranir
Örn og örlygur gáfu út.
1 fyrra gáfu örn og örlygur út
bók um Edgar Cayce, einn frá
bærasta undramann, sem um
getur á þessari öld. Hann var
þeirri gáfu gæddur. að þekkja
sjúkdóma og ráðleggja meðul við
þeim i miðilsástandi. Furðusögur
þær verða ekki raktar hér, en að
eins á það minnt, að margt, sem
hann sagði i leiðslu, er geymt
hljóðritað, en hann dó   árið 1945.
Visindamenn.svo sem læknar
og sálfræðingar, hafa athugað
þetta, svo að undrin eru staðfest
svo vel, að enginn mælir þvi i
móti.að þetta hafi gerzt.
Nú er komin út hjá sama forlagi
önnurbók, runnin af sömu rótum.
Hún nefnist Draumar, skyggni og
vitranir, skýrt samkvæmt dá-
lestrum Edgar Cayce. Höfundur
er Elsie Sechrist, en Loftur Guð-
mundsson hefur þýtt eins og fyrri
bókina.
Þessi bók er einkum frásagnir
af þvi, hvernig Cayce skýrði
drauma , og er getið fjölda
drauma, sem honum var sagt frá
og-hann gaf skýringu á. Eru
draumarnir flokkaðir eftir efni
sinu og eðli, svo sem Cayce skýrði
það, en höfundur hefur bersýni-
lega lagt mikla vinnu i þetta við-
fangsefni. Skýring sú, sem þarna
er gefin á draumum, er á þá leið,
að oftast eigi þeir rætur að rekja
til undirvitundar mannsins og séu
þvi oftast skýring á þvi, sem ger-
ist eða hafi gerzt i fylgsnum
sálarlifsins. Þó séu margir
draumar aðvörunardraumar, þar
sem undirvitundin er að reyna að
benda vökuvitundinni á rétta leið
eða vara hana við. Cayce taldi, að
með bænrækni gætu menn þrosk-
að draumgáfu sina, svo að þeir
myndu drauma sina bet-ur og
dagvitund þeirra yrði móttæki-
legri fyrir vitranir og hjálp eftir
leiðum draumanna.
Flestir þeir, sem eitthvað hafa
kynnt sér drauma, munu kannast
við ákveðin draumatákn, sem
kallað er, að séu fyrir einhverju.
Hér á landi dreymir marga fyrir
veðrum og tiðarfari, enda hefur
þjóðin lengstum átt lif sitt og lán
undir þvi. Algeng draumatákn á
þvi sviði eru t.d. að silfur og gull
boðar heiðrikju og sólskin, ölvun
rigningu, söngur og hávaði hvass-
viðri, hvitar skepnur snjó, en
dökkar þiðu og eyðu. Sennilega
erum við ennþá meiri náttúru-
börn en Amerikumenn. Það ber
litið á þvi i þessari bók, að dreymt
sé fyrir veðri. Og draumatáknin
eru önnur þar i landi.Þetta mun
heldur ekki vera svo einfalt, að
alltaf megi lesa hið sama úr sama
tákni. Þau eru sjálfsagt að
nokkru leyti einstaklingsbundin.
Þeir, sem halda, að þvi, sem
nefnt er dulfræði, sé yfirleitt
hvergi sinnt nema á Islandi,
hefðu gott af þvi að kynna sér
þessar bækur um Edgar Cayce.
H.Kr.
Fólk, sem vert er
ad kynnast
Eiiingur Daviðsson:
Aldnir liala orðið
Skjaldborg,       Akureyri
Aldnir hafa orðið er bók, sem
Skjaldborg á Akureyri sendir nú á
markað. Þetta eru frásagnir sjö
kunnra manna á Akureyri.
Erlingur Daviðsson ritstjóri
hefur fært i letur.
Þetta fólk, sem þarna kemur
fram, er Guðmundur Blóndal,
Jón Rögnvaldsson, Nói bátasmið-
ur, Ólafur frá Hamraborg, Ragn-
heiður O. Björnsson, Sesselja
Eldjárn og Sæmundur á Sjónar-
hæð. Svo er það kynnt á bókar-
kápu.og þannig munu menn við
Ey.iaf jörð þekk.ia það bezt. Og allt
er þetta fólk, sem vert er að
þekkja og gaman er að kynnast i
þessari bók.
Blaðið Dagur á Akureyri þótti á
ýmsan veg vaxa og batna á þeirri
tið, sem Haukur heitinn Snorra-
son stjórnaði þvi. Þegar hann var
kallaður þaðan til ritstjórnar við
Timann óttuðust ýmsir, að Dagur
léti á sjá. Þá tók Erlingur Daviðs-
son við ritstjórninni,og Dagur hélt
reisn sinni og vinsældum og er
svo enn. Þeir, sem hafa lesið Dag
að staðaldri, vita.að Erlingur er
ritfær vel og fundvis á það, sem
vert er að festa hugann við i
mannlegu eðli og mannlegu lifi.
Þess vegna langaði mig til að sjá
þessa bók hans, með þvi lika, að
sumt af fólki hennar er þjóðkunn-
ugt á þann veg, að meiri kynni
freista.
Stundum hef ég orðið fyrir von-
brigðum af bókum og fundizt
kynnin við þær gefa minna en efni
stóðu til. En hér varð ég ekki 1 /rir
vonbrigðum. Þvert á móti. 3vo
ólikt, sem þetta fólk bókarii.nar
er, verður maður þakklátur fyrir
tækifæri til að eiga sálufélag með
þvi. Það eru mörg eftirminnileg
atvik og umhugsunarverð og
snjöll tilsvör rifjuð upp. Það er
sagt frá merku starfi, svo sem i
lystigarði Akureyrar og útvarps-
stöðinni á Sjónarhæð. Og menn
gera grein fyrir lifsskoðunum sin-
um og trú.
Það væri hægt að skrifa langt
mál um þessa bók með mörgum
tilvitnunum. En það er bezt að
finna þær i bókinni sjálfri. H.Kr.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
12-13
12-13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24