Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						10
TÍMINN
Köstudagur 22. desember 1972
Föstudagur 22. desember 1372
TÍMINN
11
Það telst vist ekki til tíö-
inda, þótt menn klæði hús-
gögn. Bólstrun er alþekkt
iðn. Hitt er öllu fágætara,
að menn leggi í það vinnu
og umhugsun að leita uppi
flestar hinar eldri og
virðulegri gerðir húsgagna
og velja þeim síðan þau
áklæði, sem við eiga. Þó er
einn slíkur maður í Reykja-
vík. Hann heitir Gunnar
Hólm og er með verkstæði
á   Njálsgötu  5.   Hann   var
sóttur heim dag einn ekki
alls f yrir löngu — og það er
sannast að segja, að þar
mátti sjá margan fagran
grip. En þeir voru flestir
seldir. Það var því ekki
annað fyrir hendi en að
byrja verkið, og fyrsta
spurningin, sem lögð var
fyrir Gunnar, var svohljóó-
andi:
—    Hvena^r   byrjaðir    þú    a5
stunda iðn þina, Gunnar?
-  I0g byrjaði á þcssu áriö 1932,
svo að þao eru núna rétt fjöruliu
ár, sem  ég er búinn að stunda
húsgagnabólstrun.
—  ()g hún hei'ur alltaf verið þitt
aðalstarf?
—  Já. Ég hef alltaf unnið svo
mikið að iðn minni, að ég tel hana
hafa verið mitt aðalstarf, jafnvel
þau ár, sem ég annars var bóndi i
sveit.
—  Bjóstu einhvern tima?
—  Já, i fimmtán ár.
—  Hvar var það?
—  Ég var l'yrst á Hurðarbaki i
Kjós, en siðar að Þóroddsstöðum
á Miðnesi.
—  ()g gaztu stundað húsgagna-
bólslrun jafnframt?
Sólfinn sá ai'ua er tæplega aldargamall, cn muiistrio á áklæðinu varð til á áruríum 1550-1620. Still þess er
Keiuiissancf.                                                                                                              Timamyndir. Köbert.
Þessi áklæði myndu margri konunni þykja girnileg. Rósótti dúkurinn i neðstu hillu lengst til hægri er
franskt, handofið gobeline. Það er vel vandað, enda nokkuðdýrt.
Kögur, dúskar og snrírur. — Margs þarf bríið við.
— Já, já, enda var ég nú aldrei
neinn stórbóndi. Ég held * að
mjólkandi kýr hjá mér hafi aldrei
orðið fleiri en þrjátiu. En alla
rigningárdaga og aðrar stundir,
þegar ekki var um útivinnu að
ræða, notaði ég til þess að vinna á
verkstæðinu minu.
— Þú hefur þá verið með verk-
stæði i sveitinni?
— Já, alltaf. Og það var alltaf
stanzlaus straumur af fólki til
min, bæði frá Reykjavik og öðr-
um nærliggjandi stöðum.
—   En hvenær tókstu upp á
þessu.að fást við hinar gömlu og
virðulegu gerðir húsgagna?
—  Eiginlega má segja, að það
sé jafngamalt störfum minum á
þessu sviði. Þegar ég vann i
Gamla Kompaniinu 1934 og á
árunum þar á eftir, var ég alltaf
að fást við gamlar gerðir. Þvi hef
ég svo haldið áfram til þessa
dags, þótt ég að visu stundi ný-
smiðar innan um. En samband
mitt við erlendar verksmiðjur
stafar fyrst og fremst af þvi, að
ég á systur, sem gift er og búsett i
Hollandi og hefur átt þar heima i
hálfan þriðja áratug. Náinn
heimilisvinur systur minnar og
mágs er verzlunarstjóri hjá kon-
unglegri verzlun þar i landi, sem
heitir Bosselaar..Verzlar hún ein-
göngu með antikhúsgögn og aðrar
gamlar gerðir.
—    Hún sendir þér þá aug-
lýsingabæklinga og annað, sem
þér má að gagni koma?
— Þess þarf ekki. Ég fer sjálfur
utan, alltaf árlega og oft tvisvar á
ári. Þá vel ég sjálfur það,sem mér
lizt bezt á, en að visu með aðstoð
þeirra, systur minnar og manns
hennar.
—  Þú ert þá auðvitað búinn að
stunda þinar utanferðir lengi?
—  Já, það eru orðin mörg ár,
siðan ég byrjaði á þeim.
—  Sækist fólk mikið eftir þess-
ari gömlu vöru?
— Varan er nú reyndar ný, þótt
gerðirnar séu komnar til ára
sinna. Já, þaö er ákafl. mikið
beðið um þetta. Ég auglýsi aldrei
vörur, en einhvern veginn fréttist
um þær samt.og það fá þær vist
færri en vilja.
—  Þú losnar blátt áfram við
auglýsingafarganið?
—  Ég má ekki auglýsa, þvi að
þá myndi ég ekki ráða neitt við
fólksstrauminn hér inn á verk-
stæðið til min. Ég setti einu sinni
auglýsingu i blöðin og þá komu
þær með flugvélum, frúrnar, bæði
í'rá Vestmannaeyjum, Neskaup-
stað og isafirði. Það var auðvitað
gaman að sjá þær, blessaðar,en
aðsóknin mætti nú samt ekki oft
vera eins og þá.
Þú sérð húsgögnin þarna fyrir
framan. Það komu til min tuttugu
og fimm stykki i gærkvöldi, en nú
eru aðeins sjö eftir óseld.
—  Hvaðan er þetta?
—  Það er enskur antik-still frá
brezku fyrirtæki, sem er mjög
þekkt og er með sólumiðstöðvar
hringinn i kringum jarðarkringl-
una. Það var maður frá þeim á
ferð hér, ekki alls fyrir löngu.
Hann sagði,að ég mætti til með að
setja upp sjálfstæða antik-verzlun
hér og bauðst til að leggja fé i það
fyrirtæki.
—  Þessi dýrindis efni hér eru
vist unnin úr ýmsu efni?
—  Ull og silki þekkja allir, en
það er ekki vist, að allir hafi heyrt
um geitaullina.
—  Ég hef nú bara heyrt talað
um aö fara i geitarhús að leita ull-
ar, sem þýðir að leita þar,sem
ekkert er að hafa.
— Já. en það er nú samt til ein
Stóllinn, sem Gunnar er hér að fást við, fylgir sóffanum. Það er hvort tveggj:
varð Gunnar að smiða stólinn upp að mestu leyti.
nær aldar gamalt, enda
tegund geita i veröldinni, sem er
með þykkt reyfi. Þessi teg. lifir
aðeins i háf jöllum Tyrklands og á
Spáni. Svo var það Hollendingur
einn, sem fann það út, að ull þess-
ara geita gaf nákvæmlega sömu
áferð og silki. Þetta var mikilvæg
uppgötvun, þvi að geitaullin er
miklu sterkari og mörgum sinn-
um ódýrari en silkið. Það eru hin
svokölluðu Mohaer efni, sem unn-
in eru úr ull þessara geita.
— Heldurðu,að það verði úr þvi,
að þú stofnir antikverzlun, eins og
hann var að hvetja þig til, sá
brezki?
—  Nei, alveg áreiðanlega ekki.
-VS.
Jólatré   og    jólagreinar
Nú liður að jólum.og flestir
/ilja hafa jólatré i slofu sinni,
;nda er það fallegur siður. Þó
;g sé barn þessarar aldar,
nan ég þá tið. er jólatré voru
ijaldgæf og sama grenihrislan
loluð jól eftir jól, þótt barr
'yrirfyndist auðvitað ekki á
nenni lengur. Það var hægt að
skreyta gömlu hrisluna og
nengja á hana rauð epli, og
imákörfur með rúsinum i, já
3g hagldakringlur. Sumir
jtbjuggu sér sjálfir jólatré úr
ýrnsu efni. Sérlega fallegt
pótti okkur eitt grænmálað
neðhaglega tegldum laufum,
^nda var þar æfður smiður að
v>erki. Geysi dýrt mundi
pvilikt handverk nú á timum.
Undanfarin ár hafa flestöll
jólatré verið innflutl, aðallega
rauðgren'i,        ræktað        á
Jótlandsheiðum. Nú er þó að
verða mikil breyting til
3atnaðar. Skógræktarmenn
eorir eru farnir að rækta jóla-
'ré svo um munar, og þarf
3kki lengur að flytja þau öll
inn. Fyrir þessi jól munu vera
á markaði 4-5 þúsund islenzk
jólatré, aðallega
rauðgrenihrislur, ræktaðar i
Hallormsslaðaskógi, Vagla-
skógi, Skorradal, Fellsskógi,
Jafnaskarðsskógi, Þjórsárdal,
Haukadal, á Tumaslöðum, og
a.t.v. viðar.
30 þúsund tré  fiutt  inn
Rauðgreni er eitt helzta
oarrskógartré um norðan-
verða Evrópu, viða 20-30 m
nátt, en til eru og á Norður-
löndum rauðgrenitré jaí'nhá,
eða öllu hærri en kaþólska
kirkjan i Reykjavik. Hér
munu þau varla hærri en 10-12
m ennþá, hve háum leyfir
stormurinn þeim að verða i
framtiðinni?
Rauðgrenihrislur eru fögur
jólatré, það er „meginlands-
tré" sern þrifst bezt hér i
dölum og við fjarðarbotna, en
sitkagrenið er strandtré.
Rauðgreni
hættir til að fella barrið
fljótlega    inni i heitri stofu.
Þarf að geyma þaö sem lengst
úti eða á köldum stað. Gott er,
að það standi i vatni, þegar inn
islofu er komið.og sem lengst
frá miðstöðvarofnum. Nu
verða miklu fleiri islenzk jóla-
tré hér á markaði en áður.
.lólagreinar, sem inn eru ¦
fluttar. eru þinlegundir
(eðalgreni) aðallega
Norðmannsgreni. Það er ekki
norskt, heldur ættað alla leið
sunnan og austan úr Kákasus
og grennd. Ræktað á Jótlands-
heiðum og flutt þaðan til ís-
lands. 1 fjöllum Kákasus vex
það viða i Esju- eða jafnvel
Vatnajökulshæð yfir sjó og
myndar fagra skóga. Norð-
mannsgreni heldur barrinu
mjög lengi. En hvi er það þá
ekki l'lutt inn sem jólatré i
stað rauðgrenis? Orsökin er
sú, að þetla suðræna tré er
miklu vandgæfara i ræktun á
Norðurlöndum heldur en
rauðgreni, og er þessvegna
um         þrefall         dýrara.
Fiiriigreinar eru einnig
vinsælar um jólin. Furan
hefur langar barrnálar og
virðist miklu loðnari en grenið
áiongdar að sjá. Hún heldur
nálunum mjög lengi.
Undanfarin   ár   hafa    inn-
lendár fjallafurugreinar frá
furulundunum við Rauðavaln
og á Þingvöllum oft verið á
jólamarkaði. Nú mun það
aðallega vera hin svipaða,
stafafura, ræktuð hér, og
einnig innflutt jólafura
(Weymanthfura). Jólafuran
ber mjúkar mjög langar barr-
nálar i knippum ogerþvisér-
kennileg. Hún er amerisk að
uppruna.en ræktuð i Evrópu.
Ryðsveppur sækir viða mikið
á hana og getur einnig
skemmt sólberjarunna.
Eitthvað kemur e.t.v. á
markað af innlendu blágreni
og sitkagreni og ofurlitið af
silfurþinmeö silfurgráu barri.
Einnig lifviður (Thuja), sem
ber flatar greinar með
hreisturkenndu barri og
heiur rhjög sérkennilegan ilm.
Endist mjög lengi.
Látið ekki jólatré eða
jólagreinar lenda i górðum,
heldur komið þeim i rusla-
tunnuna eða brennið eftir
jólin, til að forða garðtrén og
runnana hugsanlegri smitun.
Allur er varinn góður.
Myndin sýnir jólatré við
höfnina.
Ingólfur Daviðsson.
Við   llufnarhúðir   i   Keykjavik    23/12,  l!)liS.
Fögur
Sigurð
Bókaútgáfan Leiftur hefur
gefið úr fbrkunnarfallega bók um
Sigurð Guðmundsson málara og
er megininntak hennar myndir af
teikningum hans og öðrum
verkum, prentaðar á vandaðan
pappir. Séra Jón Auðuns hefur
skrifað formála, þar sem rakinn
er æviferill Sigurðar málara og
helztu störf hans.
Sigurður málari var Skag
firðingur að ætt sem kunnuet er.
bók um
málara
mikill eldhugi og listamaður, þótt
samtið hans hefði honum ekki
öðru að miðla en sult og seyru.
Eigi að siður markaði hann djúp
spor og hefur orðið mönnum
minnisstæðari flestum samtiðar-
mönnum hans. Ahugamál hans
voru mörg og viðtæk, skoðanir
hans afdráttarlausar, og þrek
hans til þess að standa fast við
sitt i örbirgðinni var aðdáunar-
vert.
Sjóliðsforinginn
Hornblower
Gunnar Hólm, hrísgagnabólstrari, heldur hér á dýrindis kögri.
Sjóliðsforinginn , heitir skáld-
saga um Horatio nokkurn Horn-
blower á HMS Renown. Höfundur
er C.S. Forester, en Hersteinn
Pálsson   þýddi.
Segir frá þvi, er HMS Renown
heldur i leiðangur gegn Frökkum
og bandámönnum þeirra i V-
Indium áriö 1802. Skipið er ekki
farið ur höfn, þegar ljóst verður,
aðSawyerskipstjórier vanheill á
geðsmunum.og i   rúrnsjó verður
hann lyrir slysi.svo hann verður
óvinnufær. Það kemur þvf i hlut
foringja hans aö vinna ætlunar-
verkiö — að uppræta hreiður
vikingaskipa á Samanaflóa á
Haiti.
C.S. Forester, höfundur sagn-
anna um Hornblower og raunar
skáldsagna af öðru tagi, varð
meðal vinsælustu höfunda á sviði
sjóferöasagna. Honum hefur
jafnan verið likt viö Captain
Marryatt.
Bókin er 261 blaðsiða, gefin út
hjá Leiftri og prentuöþar.
Carnabyá ræningjaveiðum
Carnaby á ræningjaveiðum,
heitir ný skáldsaga eftir Peter H.
Walker i þýciingu Hersteins Páls-
sonar. Söguhetjan, Carnaby.hefur
öðlazt miklar vinsældir i Bret
landi og viðar, og um hann er
skrifað af þekkingu, þvi höf-
undurinn var árum saman lög-
regluþjónn. Nú eru komnar    út
,;ex bækur um Carnaby.
Þessi bók byggist á þvi, að
brezka lögreglan óttast, aö stór-
þjófnaður verði innan skamms
framinn i járnbrautarlest og
lætur þess vegna Carnaby koma
sér i mjúkinn hjá þekktum bófa-
flokki. Hlutverk hans er að
grafast fyrir um áætlanirnar.
Þetta tekur nokkurn tima, en að
lokum eru menn viðbúnir að láta
þjófana ganga i gildru. Bókin er
179 blaðsiður, gefin út hjá Leiftri
og prentuð þar.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
10-11
10-11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20