Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Atuagagdliutit

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Atuagagdliutit

						Persersimavdlune Kangåtångorsi-

massoK, tåssunga unguvdlugo aput

agssagdlugo sule anerterissoK ma-

torpara; kimut arpangniarumav-

dlunga, måssalo uvdluerdluinar-

t0K! Kimaleravkule kingumut Ki-

v'arKajånaraluaKaoK. tasamunga

arpalugkama, tåssalo tikfkuma u-

'ernigssavnut angumik taimaerKa-

t'vnik isumatdluteicarnanga; nuna-

mutdlo KaKigama, majuarniardlu-

nga nukitdlåkujuleraluarpunga, i-

rnaKa kiagungnerssuarmit king-

^ingmalo niperssuinit, tuaviorner-

"Ut. tikileramalo kisime OKausig-

SsaK taKisimanarpoK, uvaguvtfnut

SuJugdliuvdIunga iseriartulerama i-

lungmik takiiningnigssara sordlo

sakulik. kisauna inungmik nunar-

Kativnik takunanga igdlorput tikit-

Qlariga, tikitdlugo igalårput sarca-

n8eriardlarmigavko tåussuma åi-

Parissama aleKå pulaortoK uvaguv-

tlne; taimåitOK avdlatut ajorna-

Kingmat nipangiiissagssaujung-

naermatdlo isinarpunga, iseramalo

aJornaKingmat erninaK alexå OKar-

figåra: »åipara angerdlåukaluarav-

ko nukigdlårmat Kimåinarpara, u-

terfiginiarpara erninaK, sule aner-

teringmat«. OKarfigerKigparalo i-

luaKutigssånik nagsåukumavdlugo

a|pagssavnigdlo. sornguna erninaK

nivdlerdlune anissordlo iminariar-

dlunga uvavnut pårdlåinardlunga,

arna tuavmaK tagpavunga autdla-

rasuarpunga; åmalo takuvdlugo

Kavdlunårtarput autdlalersoK, ar-

natdlo avdlat ama takuvdlugit; ilå-

kalo åma Kimagdlugit sujuardlu-

nga tikipara sule anerterissoK, ilag-

ssamalo tikingmånga åmimut angi-

sumut ilivdlugo autdlariiparput; i-

ngerdlagavtalo nunamut KaKivdlu-

ta periatdlariga tauva-una anernera

akugtusissoK, piniåsavdlugo sule

'gdlo tikfnago tauva anernériipoK,

ajoraluaKaoK. tåssalo ajornarner-

ssuåkut åmåkut perdlasinago tu-

nungmukautikasfkavko, kigdloK

nunamilitdlarmat anernerata Ki-

niangmago ajornaKigujoK. taima-

nime uvanga tusåmassara malerua-

runiko anernerata uterfigisinauga-

luarnerå, måssalime pivfigssariga-

niiuk ajornaKissoK; arnåtalo ig-

dluanut erKiikigput, arnå uvisaler-

dlune påssutilerå utorKåumat uvi-

savatdlårKunago ajiingitsumik per-

Kuniardlugo tusåjungnaersutut it-

dlune OKortorssuarnik Kagdlersor-

dlugo, imaKa kisa anernera åpaisT-

narsimavå. silardlime taimane ajo-

raluaK, måssåkumume agdlåt; tai-

manernit Kåinamik sanileKardlu-

nga KanoK ileriarpat nungutdlunga

Kuarsångavdlunga, ånilångavdlu-

nga, sujornatigut kisimlkaluardlu-

nga KajartorneK Kuarsångatigingit-

dluinaravko; måssåkutdle kisima-

lunit nuna Kimangåriardlugo na-

ngiartakulugtalerpunga.

silap avdlångoriartornera

sulime tåvanisagaluardlunga aleKa-

ra niuvertorusivta nulia tOKungmat

najugagsseriikama nuna tamåna

Kimagpara, nunagigaluavnutdlo u-

•"erdlunga tamåssa OKaitsunut.

OKaitsunutdlo kingumut uter-

Kårmigama 1868 ukiussoK, taimalo

ukiut amerdlatigissut Kimagsimav-

dlugo, åmalo kingumut igpingia-

tornaKaoK; måssalo tatdlimanik

KitornaKaraluardlunga, sulile tåu-

l*Nl •.

Kimugsimik takornariat OKaitsut ornigangnårait månilo takugssavoK takornariat OKaitsunut tikitut.

ko nukangangmata; aitsåtdlo sor-

dlo taimane iliarssungornera misi-

givdluarpara, méraugatdlaramalo

ajoKeKånginama, anånavnut kisiå-

ne atuarama; agdlangnermik imå-

nguardlunit iliniånginama, sorngu-

na uvgunåinaK nangmineK suliari-

palårniardlugit inertussårångavkit

kingornagut takulerdlugit narruna-

raluaKaut, ilisimassunut takutineK.

taimane 1868 ukiussoK OKaitsu-

nut norKåravta tåuko mérKat irier-

dluarsimångitsut ilagalugit, ukioK

tamåna julip 18-ne ilungersornar-

tumik igdluliorniarpunga, sujug-

dlermik nunagigaluavne, ukiutdlo

17 Kimagsimavdlugo sujulimalo ig-

dluat, måssame sujornagut najuga-

ra takugaluardlugo silap avdlå-

ngornera misigåra; tamånalo ki-

ngornagut OKaluseriumårpara.

taimane ilungersornartumik ig-

dluliorniarama, mérKat ikiorsinau-

ssut tamaisa ikiortigalugit, tauva

igdlup Karmarnera katsornago i-

nerpara; sujulima igdluat uniordlu-

go.

tupingnaKaorme, imaKame uva-

nga sigssueKigama pinerpoK, silap

avdlångoriartornera misigivdluar-

para matuminga: sujulima igdluat

tikipara imap uluvdlugo atortug-

ssaujungnaersimassoK, taimåitu-

migdlo uvanga isumaliorpunga i-

maK uligkiartorasugalugo; sujor-

natigut ivssortat måssåkut imap

Kulåusimalermagit; taimåitumik si-

lap avdlångoriartornera uvanga

malugåra, åmalo tupigissarpara ti-

ningnerssuaK sualugpatdlårtOK ti-

nerKalerångame; nunaKatimalo i-

lait Kavsit OKartaraluarput sarfa-

rigsinikut taimåitartoK unerdlugo;

uvangale sujornagut taimåingitso-

råra; anorerssuitdlo agdlåt suånga-

riartornerat malungnavigpoK; mé-

raugatdlarama takussarpara ukior-

tåp erKågut tamåna nunarput siku-

ssartoK, kingornalo siko avalagsa-

nane (navdliisanane), aitsåt aprile

autdlartikångat sikuerdluararaoK;

måssåkutdle ortuparime, nuvfim-

parimilo disimparimilo jånuårimi-

lo agdlåt issimik sikumigdlunit ta-

kuneK ajornarseKaoK, anorer-

ssuaK, issangiarssuaK, sialugssuaK;

atago åsit maje Kåumataulerpat i-

sserssuaK, nivtailarssuardlo atule-

rumårpai; tåssa ukiut pingasut tai-

maiginarpoK.

ukioK 1875 autdlarniutigalugo

taimailerpoK, kisa ukioK 1878 tikit-

dlugo. ukiarme åsit ingangmik issa-

ngiarpatdlåKaoK, sujornagut sav-

tampare Kåumataulermat KiterKii-

nerata encåne isserssuaK atorpå, ki-

ngornagutdlo ortupare autdlarniu-

tigalugo issangerame, kisa disimpa-

rip 5 tikitdlugo taimaiginardlune; i-

lame sila avdlångoriartorpoK ma-

lungnartumik.

taimane OKaitsunut uterdlunga

nunasigama, kingumut najulera-

luardlugo avdlånguivara, sikulera-

luarångame anordlernermit kisa si-

ko unitdlånguarane upernalera-

raoK; måssåkutdlo aussame åtånik

iluamik tulagtOKarneK ajulerdlune,

ilane åtåt tulaleraluartarput, åmale

avdlat ajoKutit sarKumersarmiga-

mik, tamåssa årdlugssuit, åtånut a-

joKutauleKaut måssåkut; Kilaluv-

katdlo månitut angumerissalerpait.

OKaitsune Kue

sujornagut méraugatdlarama, år-

dlungnik nalunarpOK avangnåne;

taimågdlåt upernåme ilane tusarnå-

raut Kajartortut årdlungnik 0Ka-

lugtut. taimagdlo uvdlut aussavdlo

ilarssua kingorna Kanigtiikut tuså-

sanagit; måssåkutdle ilane uvdlut

tamåkersualerarait; taimåitumik å-

tåt upernåme tulangneK ajulerput.

ila avdlanaKaoK måssåkut, nunå-

nguara inuerutingajagsimassoK ki-

ngumut tikikavko, tåssalo imaKa u-

pernåK tamåna Kimåsagaluarnerå

uterniångikuma; Atåne sule ikuma-

galuardlunga åmale taima imaK ne-

rukeKigame périikiartornera ma-

lungnarmat, taimåitumik Kimag-

para kingumutdlo uterdlunga. su-

nauvfame åma iluanårdlunga, tau-

valo åma ajorssarfigerpalulerpåt,

måssåkiime KujassarnarpoK uter-

niarama, mérKat angajugdlit iner-

dluariarmata tauva tåssa piniaru-

ssarnerme angnikitdliorungnaer-

punga; kisimitdlunga nuliånguara-

lo sujugdlermik åma OKaloKati-

gingmigavta nulianlerKårdluta;

måssåkutdle utoncångulerdluta

perKigdluta, Gute Kutsavigissaria-

Karaluarparput, Kitornavut sule ta-

marmik pencigsut, Gutip pårssine-

ranit malungnartumit.

ATUAGAGDUUTIT

mérKavtalo tåuko inertut angu-

tit, piniarnermikut ajiingitsumik i-

kiorpåtigut.

OKalugtuagssaKaraluartunga ki-

siåne agdlangneK nalugama uter-

tarnernik; avdlanut ilisimassunut i-

ssornaraluaKissut taimåitOK ag-

dlagpåka; Kangale tancavånga ag-

dlagtartut Atuagagdliutitigut ag-

dlagait naKitersimassut OKauseKar-

mata ima: kina agdlagkumassoK

agdlagdlune kujatånut autdlartitsi-

le, univkånik nalinginarnik.

kisa nakimajungnaerdlunga må-

ssalo påsisånginerise, taimåitOK na-

Kiterivingme årKigssorumårmata

agdlapalårpåka.

uvdlume disimparip 5-ne Kuvime

linuk takivatdlårmat, pissusera o-

Kalugtuariniåsavara ingmånguaK.

OKautsunut nukavta ukioK 1868

julip 18-ne kingorna åma igdlut pi-

ngasiingorsimalerput, pingasu-

ngorsimalersut ukioK 1872 inuit a-

merdlingmata pårssissugssarsiuler-

put, uvavnit utorKaunerussut ilisi-

manerussutdlo perKuniardlugit

kigdloK uvangakasik torKarpånga,

taimåitorme, pårssissOKaranigOK

ajoKingmat, malerutinarpunga; ki-

sa           måssåkumut           agdlåt

pårssissuvdlunga. sujorna 1877 u-

pernåme nunavta nålagåta takuga-

minga ilagsivdlungalo ima OKarfi-

gånga: »OKaitsune Kue piumångili-

siuk?« uvanga OKarpunga: »någga

piumagaluarparput, piumangåra-

luaKårpiime, kisiånile pigssaKångi-

lagut«. nunavta nålagåta åma o-

Karfigånga: »piumagaluaruit ajor-

nångilaK, ivdlit sanåsavat; uvanga

OKåsaunga tunerKUvdlutit«. taima

OKarfigingmanga OKarpunga: Ȍp

KujanaK«. åma OKarujoK: »Ki-

ssungnik tunisavagit Kuvimik sanå-

sautit; tåvane inuit Kinuvigisavatit

piumassut kivfartoncuvdlugit pi-

niartut ilait; piniarnertik akornuti-

ginago, anordlerångat kisiåne su-

liarissåsavåt, inerpatdlo kina ili-

ssiumagune peKuminik ajornångi-

laK; inerpat kronit 25 akigiumårput

sulissunut avguardlugit«. åma OKa-

rujoK: »nangmineK åma piumaga-

luaruit nalinginaK niorKutigssanik

pårissaKarumårputit«. taima OKar-

mat taimåitOK anginarpara.

NR.    16    1984       29

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40