Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fréttablašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fréttablašiš

						 28. október 2005  FÖSTUDAGUR
FRÁ DEGI TIL DAGS
ÚTGÁFUFÉLAG: 365 ? prentmiðlar RITSTJÓRI: Kári Jónasson FRÉTTARITSTJÓRI: Sigurjón M. Egilsson AÐSTOÐARRITSTJÓRI: Jón Kaldal FRÉTTASTJÓRI: Arndís Þorgeirsdóttir VARAFRÉTTASTJÓRI: 
Trausti Hafliðason FULLTRÚI RITSTJÓRA: Guðmundur Magnússon RITSTJÓRNARFULLTRÚI: Steinunn Stefánsdóttir RITSTJÓRN OG AUGLÝSINGAR: Skaftahlíð 24, 105 Reykjavík  AÐALSÍMI: 
550 5000 SÍMBRÉF Á FRÉTTADEILD: 550 5006 NETFÖNG: ritstjorn@frettabladid.is og auglysingar@frettabladid.is VEFFANG: visir.is UMBROT: 365 ? prentmiðlar PRENTVINNSLA: 
Ísafoldarprentsmiðja ehf. DREIFING: Pósthúsið ehf. dreifing@posthusid.is Fréttablaðinu er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu, Suðurnesjum og Akureyri. Einnig er hægt að fá 
blaðið í völdum verslunum á landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og í gagnabönkum án endurgjalds. issn 1670-3871
Fátt bar til tíðinda á nýliðnum 
landsfundi Vinstrihreyfingar-
innar - græns framboðs annað 
en það, að þar var rætt af mikl-
um móð um aðskilnað ríkis og 
kirkju. Ég er sammála mörgum í 
litla flokknum með langa nafnið 
um það, að skilja beri að ríki og 
kirkju, en mig grunar, að ástæður 
mínar séu ólíkar þeirra. Vinstri - 
grænir eru eflaust ýmsir beinlín-
is andvígir kirkjunni og vilja þess 
vegna hætta opinberum stuðningi 
við hana. Ég er hins vegar hlynnt-
ur kristinni kirkju og tel opinber-
an stuðning henni til trafala. 
Trúarlíf er því fjörugra og 
eðlilegra sem ríkið skiptir sér 
minna af því. Það hefur staðið 
íslensku kirkjunni fyrir þrifum, 
að ríkið skuli hafa tekið hana (eða 
öllu heldur eina deild hennar) að 
sér. Prestar þjóðkirkjunnar eru 
opinberir embættismenn, kontór-
istar, eins og Kiljan myndi segja, 
og slíkir menn eru ekki líklegir 
til afreka. Það á að skilja að ríki 
og kirkju vegna kirkjunnar, ekki 
þrátt fyrir hana.
Andstaða margra kirkjunnar 
manna er líka á hæpnum forsend-
um. Þeir halda eflaust, að kirkjan 
myndi koðna niður, ef hún fengi 
ekki opinberan stuðning. Þetta er 
mikill misskilningur. Trúarþörf-
in er jafnmikil nú og áður, eins og 
kannanir sýna. Menn leita nú sem 
fyrr tilgangs í lífinu, athvarfs í 
hörðum heimi, siðferðilegra leið-
beininga. Þeir vilja eiga saman 
helgistundir, gleðjast og syrgja í 
því samneyti við liðna og óborna, 
sögu sína og eðli, sem kirkjan 
býður upp á. Þessari djúpu og 
miklu þörf getur kirkjan best full-
nægt, ef hún er óháð, laus undan 
kæfandi faðmlögum ríkisins.
Það geta ekki heldur verið hald-
bær rök gegn aðskilnaði ríkis og 
kirkju, að erfitt sé að greiða úr 
fjárhagsmálum kirkjunnar. Hvað 
um öll þau lönd, þar sem ríki og 
kirkja hafa nýlega verið skilin að, 
til dæmis Svíþjóð? Þetta virtist 
ekki vera óleysanlegt verkefni þar. 
Auðvitað eru síðan önnur 
sterk rök fyrir aðskilnaði ríkis 
og kirkju, og þau eru, að hér á 
landi er ekki fullkomið trúfrelsi, 
fyrr en þessu hefur verið hrint í 
framkvæmd. Ríkið á að mínum 
dómi ekki nauðsynlega að vera 
hlutlaust um verðmæti. Það kann 
að eiga að taka kristna trú fram 
yfir önnur trúarbrögð, jafnt í skól-
um sem annars staðar. Við erum 
kristin þjóð og aðhyllumst kristi-
leg verðmæti. Til dæmis höfnum 
við algerlega þeirri algengu skoð-
un sumra annarra, að konur séu 
óæðri körlum og þurfi að hylja sig 
með blæjum. Fyrir Guði eru allir 
jafnir, karlar og konur, ríkir og 
fátækir, hvítir og svartir. 
En ríkið á ekki að gera upp á 
milli kristinna safnaða. Það á að 
leyfa einstökum kirkjudeildum að 
keppa um hylli trúaðs fólks.
Þegar Kristur var eitt sinn 
spurður, hvernig við ættum að 
breyta til að öðlast eilíft líf, svar-
aði hann með dæmisögunni um 
miskunnsama Samverjann. Hann 
liðsinnti ferðalang, sem stigamenn 
höfðu rænt á leiðinni frá Jerúsal-
em til Jeríkó, en áður höfðu prest-
ur og levíti (lærður maður) gengið 
fram hjá. Þessi litla saga felur í 
sér margvíslega lærdóma. 
Í fyrsta lagi er ríkið nauðsyn-
legt, svo að stigamenn úr fjöllun-
um ógni okkur ekki. Við þurfum 
öfluga lögreglu og traustar land-
varnir. 
Í öðru lagi eru til margir 
menntamenn, sem ekki hjálpa 
náunga sínum, þótt þeir kunni að 
mæla fagurlega úr ræðustól. Hér 
voru þeir presturinn og levítinn. 
Í þriðja lagi var miskunnsami 
Samverjinn aflögufær. Hann gat 
keypt fórnarlambinu gistingu og 
aðhlynningu. Með öðrum orðum 
er nauðsynlegt, að til sé sæmilega 
efnað fólk, en allir séu ekki jafn-
fátækir. 
Í fjórða lagi gerði miskunn-
sami Samverjinn góðverk sitt á 
eigin kostnað, en ekki annarra. 
Í sjónvarpinu eru viðtöl á hverju 
kvöldi við fólk, sem vill gera góð-
verk, en þegar nánar er að gáð, 
eru þau góðverk jafnan á kostnað 
annarra. Það eru engin takmörk 
fyrir manngæskunni, ef menn 
þurfa ekki að greiða sjálfir fyrir 
hana, en um leið hættir hún auð-
vitað að vera manngæska.
Við þurfum presta (og söfnuði), 
sem breyta eins og miskunnsami 
Samverjinn, en ekki eins og prest-
urinn og levítinn, sem flýttu sér 
fram hjá ferðalangnum á vegin-
um. Til þess þarf kirkjan að verða 
frjáls.
Í DAG
ÞJÓÐKIRKJAN
HANNES  
HÓLMSTEINN  
GISSURARSON
Menn leita nú sem fyrr tilgangs 
í lífinu, athvarfs í hörðum 
heimi, siðferðilegra leiðbein-
inga. Þeir vilja eiga saman 
helgistundir, gleðjast og syrgja 
í því samneyti við liðna og 
óborna, sögu sína og eðli, sem 
kirkjan býður upp á. Þessari 
djúpu og miklu þörf getur 
kirkjan best fullnægt, ef hún 
er óháð, laus undan kæfandi 
faðmlögum ríkisins.
Skiljum að ríki og kirkju
AUGL?SINGASÍMI
550 5000
FYLGIR FRÉTTABLA?INU ALLA MI?VIKUDAGA
Mest lesna
vi?skiptabla?i?
Gallup könnun fyrir 365 prentmi?la maí 2005.
Víðtæk þjónusta
Ritstjóri Morgunblaðsins rekur ekki 
aðeins sakamálaráðgjöf og þýðing-
arstofu eins og frægt hefur orðið. Á 
skrifstofu hans er líka lítil - en vafalaust 
áhrifamikil - vottunarstofa þar sem for-
stjórar fyrirtækja geta fengið uppáskrift 
um gæði starfsemi sinnar og jafnvel 
eigið siðferði. Í sviptingum viðskiptalífs-
ins þykir sumum gott að hafa slíkt vott-
orð í vasanum. Hafa ber þó í huga að 
breytingar eru örar á þessum vettvangi 
og vottorðin gilda aðeins þar til þau eru 
afturkölluð.
?Standa undir ábyrgð?
Í ársbyrjun 2004 fjallaði ritstjóri Morg-
unblaðsins um nýja eigendur Flugleiða 
í forystugrein blaðsins. Svohljóðandi 
vottorð var þá gefið út: ?Það er mikil 
ábyrgð fólgin í því að taka að sér 
eignarhald á svo stórum hlut í Flugleið-
um. Þeir Jón Helgi Guðmundsson og 
Hannes Smárason og fjölskyldur þeirra 
hafa sýnt að þeir eru til þess fallnir 
að standa undir slíkri ábyrgð.? Síðan 
hefur mikið vatn runnið til sjávar. Annar 
ofangreindra, Hannes Smárason, virðist 
orðinn persona non grata í augum 
ritstjórans sem lætur starfsmenn vott-
unarstofunnar hringja í helstu eftirlits-
stofnanir þjóðfélagsins til að þráspyrja 
um það hvort viðkomandi sé ekki 
örugglega undir opinberri rannsókn og 
ef svo er ekki, hverju það sæti. 
Enn heilagur
Bót er í máli að um hinn manninn, Jón 
Helga Guðmundsson, eiganda Byko, 
Krónunnar og fleiri stórfyrirtækja, er 
enn skrifað eins og um dýrðlinga í 
heilagra manna sögum. Í viðskiptapistli 
ritstjórans, Innherja, í Morgunblaðinu í 
gær er Jón Helgi góði maðurinn í verð-
stríði Byko og Húsasmiðjunnar, fullyrt 
er að lágt vöruverð í Bónusi sé honum 
að þakka (!) og rúsínan í pylsuendan-
um er svo uppástunga ritstjórans um 
að það kæmi sér vel fyrir landsmenn ef 
?Jón Helgi og hans fólk keyptu Iceland 
Express?. Segi menn svo að fjölmiðlar 
séu hlutlausir í stríði viðskiptablokk-
anna! 
 gm@frettabladid.is
Þ
að er orðinn fastur liður nú síðastliðin ár að þegar þing 
Norðurlandaráðs kemur saman heyrast raddir um að leggja 
beri stofnunina niður. Hún sé orðin óþörf og úrelt. Einkum 
er nefnt að of miklum tíma og peningum sé varið í veisluhöld, 
skálaræður og innihaldslitla málfundi. Þessi sjónarmið hafa 
orðið æ meira áberandi eftir að Danir, Finnar og Svíar gengu í 
Evrópusambandið. Í fyrra hvöttu tveir þingmenn á finnska þing-
inu til þess að starfi Norðurlandaráðs yrði hætt. Þeir vildu í stað-
inn efna til nýrra þingmannasamtaka ríkja í Norður-Evrópu. Í 
gær sagði leiðarahöfundur sænska dagblaðsins Dagens Nyheter 
að þótt Norðurlandaráð ætti sér glæsta sögu hefði það lokið 
hlutverki sínu og tími væri kominn til að kveðja það. Í blaðinu 
var kveðið fast að orði um gagnsleysi þingsins, sem nú fer fram 
í Reykjavík; fréttir af því skiptu engu máli og það sem fram 
færi væri lítils virði. Til samanburðar var nefndur fundur leið-
toga Evrópusambandsins, sem nú fer fram í London. Það væri 
þýðingarmikil samkoma.
Ekki verður því á móti mælt að dregið hefur úr mikilvægi 
þess að blásið sé til margra daga árlegrar samkomu þingmanna 
og ráðherra norrænu ríkjanna. Flestir veigamestu þættir nor-
ræns samstarfs sem máli skipta hafa fyrir löngu komist í far-
veg stofnana, reglna og venja sem ekkert þinghald þarf til að 
tryggja eða halda utan um. Í þessu sambandi nefnir Dagens 
Nyheter réttilega sameiginlegan vinnumarkað Norðurlandanna 
sem löngum hefur verið talinn mikilvægasti ávinningur sam-
starfsins. Hann komst í gagnið fyrir hálfri öld og er jafn góður 
og gagnlegur norrænu þjóðunum þótt skál hans sé ekki drukkin 
árlega af nokkur hundruð prúðbúnum þingmönnum í dýrustu 
veislusölum Norðurlanda.
Raunar virðist norrænt samstarf smám saman vera að þokast 
frá hinni dýru yfirbyggingu stofnanavæðingar undanfarinna 
áratuga. Hagræðing og sparnaður hafa um skeið verið meðal 
helstu umræðuefna á þingum Norðurlandaráðs og fundum 
norrænna ráðherra. Í tengslum við þingið í Reykjavík ákváðu 
ráðherrar Norðurlandanna á miðvikudaginn viðamikinn niður-
skurð á stofnanaþætti norræns samstarfs. Um tuttugu sam-
starfsnefndir og menningarstofnanir sem starfað hafa á vegum 
Norðurlandaráðs verða lagðar niður. 
F
rá sjónarhóli Íslendinga er norrænt samstarf mikilvægt. 
Fjárframlög byggjast á höfðatölu og vegna fámennis þjóð-
arinnar er hlutur okkar margfalt minni en ávinningurinn. 
Okkur vex því ekki eins í augum kostnaðurinn af starfseminni, 
sem Dagens Nyheter telur hins vegar allt of mikinn. En við 
eigum að skoða og meta allar ábendingar og athugasemdir sem 
snerta þetta samstarf. Vel má vera að enn megi hagræða á þess-
um vettvangi án þess að það skaði norrænt samstarf, Kannski er 
of mikið borið í þinghaldið. Ef til vill er nægilegt að þing Norð-
urlandaráðs sé til dæmis aðeins haldið á tveggja eða þriggja ára 
fresti. En ástæðulaust og óréttmætt er að einblína á veisluþátt 
þessarar samkomu og kostnaðinn, sem er óverulegur þegar litið 
SJÓNARMIÐ 
GUÐMUNDUR MAGNÚSSON
Þing Norðurlandaráðs ekki eins áberandi og áður.
Enn má hagræða
Raunar virðist norrænt samstarf smám saman vera 
að þokast frá hinni dýru yfirbyggingu stofnanavæð-
ingar undanfarinna áratuga. Hagræðing og sparnað-
ur hafa um skeið verið meðal helstu umræðuefna á 
þingum Norðurlandaráðs.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81