Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Mįnudagsblašiš

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Mįnudagsblašiš

						Mánudagur 7. marz 1966
Mánudagsblaðið
Siaójynr aíta
Kemur út á mánudögum. Verð kr. 10.00 í lausasölu. Áskrifeuda-
gjald kr. 325,00. Sími ritstjórnar: 13496 og 13975.
Ritstjóri og ábyrgðarmaður: Agnar Bogason.
Auglýsingasimi 13496. — Prentsmiðja Þjóðviljans.
Stríðsg/æpir
Framhald af 6. síðu.
20.000 talsins. Gífurlegt mann-
tjón hafði dregið kjarkinn úr
Marokkó-möiuiunum — þeir
hðfðu misst yfir 8.000 fallna á
fáum vikum. Baráttuþrek
þeirra andspænis fainum styrktu
vörnum Þjóðverja við Gustav-
línuna, var alveg á þrotum.
50 „FYSNARSTUNDIR"
Þegar því Juin barst undir
þessum kringumstæðum sú skil
yrðislausa fyrirskipun „með öll-
um ráðum og hvað sem það
kostar" að brjótast í gegnum
varnir Þjóðverja, hikaði hann
ekki við að kref jast sérstakra
íviinana fyrir hermenn sína:
Frjalsar faendur í þrjá sólar-
bringa gegn íbúunum! Yfirher-
stjórn Bandamanna lét efcki
standa á samþykki sínu, en
taldi samt að 50 fýsnarstundir
nægðu.
TRYLLAST
Og hin- djöfullega dagskipun
Juins bar tilætlaðan árangur. 1
krafti fyrirheits hans um að
mega óhengt svala hinum dýrs-
legu girndum sínum að unnum
sigri, borðust Marokkó-her-
mennirnir eins og óðir væru.
Þjóðverjar höfðu ekki fyrr ver-
ið hraktir úr varnarstöðvum
sínum en að hinir snarvilltu
Afríkumenn sneru sókn sinni
gegn hinu „ný-frelsuðu" fcven-
þjóð. Upphófst nú einhver hin
trylltasta hópnauðgun annarar
heimsstyrjaldarinnar.
NAUÐGAD FRÁ 12-80 ARA
1 greinargerð Covelli f yrir
frumvarpinu segir m.a.: „Mar-
okkó-hermennirnir steyptu sér
nú yfir íbúana, sem vom fyrir
Iðngu orðnir örvinglaðir vegna
langvarandi stríðshörmunga,
eins og óðir hundar. Þeir nauðg
uðu stúlkum og konum frá 12
ára til 80 ára aldurs, þeir tóku
ekkert tillit til heilsufarg eða
líkamsástands viðkomandi, og
þeir nauðgðu m.a.s. konum, sem
komnar voru að barnsburði, svo
og geðsjúklingum."
VIÐBJÓDURINN
NÆR HÁMARKI
Aðeins örfáar stúlkur sluppu
við endurteknar nauðganir, því
hinar lýðræðislegu hersveitir
leituðu alstaðar vandlega, frá
kjöllurum upp á þök húsanna:
gripahús, hellar, skógar og önn
ur fylgsni voru yfirfarin hvað
eftir annað . Elzta konan í
Ausonia, er var 84 ára, lézt í
einni nauðguninni. I öðru þorpi
var tveimur ellefu ára stúlku-
börnum nauðgað til faana. Tvær
systur, er hafði tekizt að flýja
heiman frásér féllu í hendur
hermanna Bandamanna í skóg-
arrjóðri einu. 200 Marokkómenn
steyptu sér yfir þær. Önnur
stúlkan dó af meðferðinni, hin
varð vitstofe, og flutt á geð-
veikrafaæli. Karlmenn þeir í
bæjunum, er reyndu aði vernda
konurnar, voru umsvifalaust
skornir á háls, skotnir eða
kyrktir, eftir að hinir „þel-
dökku" höfðu skorið af þeim
kynfærin. Oft voru þeir áður
bundnir við rúmstokkana og
neyddir til þess að verða áhorf
endur að Marokkómönnum
svala fýsnum sínum. Prestinn í
Esperia, er hafði falið nokkrar
konur í kirkjunni, tóku hermenn
Alphonse Juins og dróu út á
markaðstorg staðarins, þar sem
þeir slitu hann í snndur á milli
sín.
GANDARIKJAMENN
KOMA
Þegar hinar 50 ógnarstundir
voru lofcs liðnar, komu Banda-
ríkjamenn og tóku við yfir-
stjórn héraðsins. Þeir höfðu
meðferðis skriðdreka, hjúkrun-
arkonur, kornmat og niðursuðu
vörur og — það sem var nauð-
synlegast af öllu — varnarlyf
gegn kynsjúkdómum. En mót-
tökur hernámsliðsins vora. ekki8
sérlega hjartanlegar af hálfu
íbúanna eins og nærri má geta.
— KVIKMYND —
SOPHIA LOREN
Níu mánuðum síðar fæddist
mörgum hinna svívirtu kvenna
(en örlög þeinra hafa verið tek
in til meðferðar í kvikmyndinni
„La Chociaria", sem gerð var
árið 1960 og Sophia Loren m.a.
leikur í) múlattabörn, er mörg
hver vorui útsteypt í sýfilis.
LITLAR BÆTUR
Löngu seinna greiddi fransk-
ur herdeildarforingi 5.000 hinna
„marokkóseruðu" kvenna 60.000
lírur. 55.000 hin.na svívirtu var
hins vegar neitað um nokkra
greiðslu.
Með vopnahléssamningunum
skuldbatt ítalska stjórnin sig til
að annast konumar. En enda
þótt ítalska stjórnin fengi sér-
staka eftirgjöf á stríðsskaðabót-
um til bandamanna í þessu
augnamiði, hefir hún fram á
þennan dag ekki hirt um fórnar
dýr hinnar lýðræðislegu dag-
skipunar.
Við þetta er svo ekki öðru
að bæta en því, að ef þarna
hefðu átt Þjóðverjar hlut að
máli, myndu þeir umsvifalaust
hafa orðið að gjalda glæpsins
og trúlega myndu þeir útvarps-
kommarnir Hendrik Ottósson
og efnilegusbu nemendur hans,
þeir Thorolf Smith og Ævar
Kvaran, hafa smja:'' að á ósóm-
anum ekki óf áar útvarpsmínútr
ur.
Gnýr.
Lokaþáttur. Guðbjörg, Rúrik og Gunnar.
Þjóðleikhúsið:
Gullna hliðið
Höf: Davíð Stefánsson. Leikstjorí LáÉus Pálsson.
Vinsælt leikrit veldur máklum
* *          vonbrigðum
- Gnlrta "hliðið *á 25 ára «af-
mæli þessa dagana og þótti
Þjóðleikhúsinu hlýta að hefja
sýningar á þessu snotra en vin-
sæla verki, látmim höfundi og
því sjálfu til heiðurs. Það mun
vera staðreynd, að þegar ein-
hverjum eða einhverju er gert
eithvað til heiðurs, er vel til
alls vandað og áherzla lögð á
sem mesta iullkomnun svo að
allir hafi ánægju af, sá eða það
sem heiðrað er og iþeir, sem að
því vinna.
Allt þetta mistókst Þjóðleik-
húsinu; nú, og áttu þar hlut að
máli leikstjórinn, sem teljast
verður aðal ábyrgðarmaðurinn,
leikararnir og leiktjaldamálar-
ar. Frumsýning Þjóðleikhússins
á þessu verki varð stofnuninni
til mikillar vansæmdar og verk
inu til vafasams heiðurs.
Brölt kerlingarinnar hans
Jóns með sálina hans til himna
ríkis byggist á gamalli þjóð-
sögu, sem unnið hefur sig í
hjarta þjóðarinnar. Höfundi
leikritsins fannst hér tilvalið
sviðsefni og vann ýmislegt
skemmtilegt úr því. Sjálft er
verkið veigalítið, stórgallað og
oft ákaflega þurrt. Hinsvegar
tekst snillingnum að gefa því
„yndisþokka" og naive sjarma,
sem hlaut að finna hljómgrunn
hjá þjóðinni. Davíð „spilar" hér
á alþýðuna eins og listamanni
einuin er fært. Hann otar sam-
an andstæðingunum, lygna, ill-
yrta karlinum Jóni, hranaleg-
um og orðsnjöllum, kvennabósa
fullum af sjálfhælni, og kerl-
ingunni einföldu og trúföstu,
sem skal koma sálinni hans inn
•í 4iimnaríki hvað sem tautar.
Og ekki sleppir hann tækifær-
inu þegar þau. leggja af stað.
Hvert atriði nýtir Davíð til að
krtla eftirlætMþrótt þjóðarinn-
ar — það að íasta yfirmenn,
sýslumenn — hefna sín á þjóf-
um og öðrum Hlræðismönnum
— bera uppi hróður hins undir-
gefna og fátæka. Hér er skö
ekkert smáræði í matinn fyrir
alþýðuna, og víðast hvar vel
nýtt.
Gallinn er sá, að Davíð kast-
ar oft höndum til einstakra at-
vika, sum virðast jafnvel vera
í andstöðu við allra rðkrétta
hugsun. Hann tekur ekki efnið
nógu sterkum og föstum tök-
um, vinnur ekki eins vel og
hann vissulega gat samanber
önnur sviðsverkefni. Sízt bætir
svo úr skák þegar leikstjórihn
bæði fellir úr og bætir inn í at-
riðum, sem koma hvergi að
gagni, bæta í engu um galla né
eru nokkurs listræns virði
hvernig sem á er litið. Ætla
mætti að þaulvanur leikstjóri,
sem vissulega mun hafa ein-
hver kynni af óskum skáldsins
hefði kosið heiHavænlegri og
sannari uppsetningu en þá, sem
við sáuni. Jafnvel sviðið sjálft,
sem orðið var hefð minnir nú
mest á glansmynd utan á nið-
ursuðudós, og víða er svo ó-
haganlega fyrirkomið sviðs-
byggingunni, að leikarar, einb-
um helvítisfararnir, virðast bein
línig vera í vandræðum að
finna heimili og óðal Övinarins.
Eftir að leikstjórinn hefur
þannig kastað höndum til leik-
tjalda, eem faann hlítur að ráða,
tekst honum sízt betur um val
í hlutverk. Nú er það máska
ekki á hvers manns færi að
fara í fótspor þeirra Arndísar
og Brynjólfs, sem skópu eftir-
minnilegan dúett í hlutverkum
Jóns og kerlingar. Hitt er full-
víst, að mistökin verða strax
augljós þegar Guðbjörg Þor-
bjarnardóttir fær í hendur túlk
unina. Guðbjörg er yfirleitt stíf
og köld leikkona, sem eiginlega
fer ekki úr miðaldragerfi sínu.
Mýktin hennar er ekki á um-
hyggjusviði         kerlingarinnar,
raddblærinn nær ekki mæðunni,
hinum standandi kerlingarstun-
um, sem Arndís náði bezt, á-
samt þeim trúarótta og djöfla-
hræðslu,   sem   höfundur  lætur
skína gegnum persónuna. Hreyf
ingar voru ekki eðlilegar og of
vel var hún klædd til að falla
inn í þau klæði og skæði, sem
Jón bóndi hafði efni á að veita.
Með þessum mistökum innsigl-
ar leikstjórinn raunverulega ðr-
lög leikritsins. Rúrik HaraMs-
syni tekst þó mun betur og oft
ágætlega í hlutverki Jóns. AHt
byggist þar á röddinni í pok-
anum, og rödd Ruriks nýtur sín
nú býsna vel, er víða óvenju-
lega skýr og raddblærinn marg-
breytilegur. Anna Guðmunds-
dóttir er heldur tilþrifalítil í
Vilborgu, sviplaus leikur, en út
yfir tekur Valdimar Lárusson í
prestshlutverkinu. Davið hrúg-
ar inn í verk sitt, svipmynctem,
likum prestinum. Flestar em á-
gætlega gerðar og naer allar €ra
þær nauðsynlegar til að ná tspp
heildarmyndinni. Leikstjórinoa
ætti að sjá, að þetta eru ekM
statistahlutverk, eing og hasnn
Framhaid á 5. siðu.
Gullna hliðið — Guðbjörg og Valiw.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6