Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Mįnudagsblašiš

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Mįnudagsblašiš

						Mánudagur 7. marz 1966

Mánudagsblaðið

Siaójynr aíta

Kemur út á mánudögum. Verð kr. 10.00 í lausasölu. Áskrifeuda-

gjald kr. 325,00. Sími ritstjórnar: 13496 og 13975.

Ritstjóri og ábyrgðarmaður: Agnar Bogason.

Auglýsingasimi 13496. — Prentsmiðja Þjóðviljans.

Stríðsg/æpir

Framhald af 6. síðu.

20.000 talsins. Gífurlegt mann-

tjón hafði dregið kjarkinn úr

Marokkó-möiuiunum — þeir

hðfðu misst yfir 8.000 fallna á

fáum vikum. Baráttuþrek

þeirra andspænis fainum styrktu

vörnum Þjóðverja við Gustav-

línuna, var alveg á þrotum.

50 „FYSNARSTUNDIR"

Þegar því Juin barst undir

þessum kringumstæðum sú skil

yrðislausa fyrirskipun „með öll-

um ráðum og hvað sem það

kostar" að brjótast í gegnum

varnir Þjóðverja, hikaði hann

ekki við að kref jast sérstakra

íviinana fyrir hermenn sína:

Frjalsar faendur í þrjá sólar-

bringa gegn íbúunum! Yfirher-

stjórn Bandamanna lét efcki

standa á samþykki sínu, en

taldi samt að 50 fýsnarstundir

nægðu.

TRYLLAST

Og hin- djöfullega dagskipun

Juins bar tilætlaðan árangur. 1

krafti fyrirheits hans um að

mega óhengt svala hinum dýrs-

legu girndum sínum að unnum

sigri, borðust Marokkó-her-

mennirnir eins og óðir væru.

Þjóðverjar höfðu ekki fyrr ver-

ið hraktir úr varnarstöðvum

sínum en að hinir snarvilltu

Afríkumenn sneru sókn sinni

gegn hinu „ný-frelsuðu" fcven-

þjóð. Upphófst nú einhver hin

trylltasta hópnauðgun annarar

heimsstyrjaldarinnar.

NAUÐGAD FRÁ 12-80 ARA

1 greinargerð Covelli f yrir

frumvarpinu segir m.a.: „Mar-

okkó-hermennirnir steyptu sér

nú yfir íbúana, sem vom fyrir

Iðngu orðnir örvinglaðir vegna

langvarandi stríðshörmunga,

eins og óðir hundar. Þeir nauðg

uðu stúlkum og konum frá 12

ára til 80 ára aldurs, þeir tóku

ekkert tillit til heilsufarg eða

líkamsástands viðkomandi, og

þeir nauðgðu m.a.s. konum, sem

komnar voru að barnsburði, svo

og geðsjúklingum."

VIÐBJÓDURINN

NÆR HÁMARKI

Aðeins örfáar stúlkur sluppu

við endurteknar nauðganir, því

hinar lýðræðislegu hersveitir

leituðu alstaðar vandlega, frá

kjöllurum upp á þök húsanna:

gripahús, hellar, skógar og önn

ur fylgsni voru yfirfarin hvað

eftir annað . Elzta konan í

Ausonia, er var 84 ára, lézt í

einni nauðguninni. I öðru þorpi

var tveimur ellefu ára stúlku-

börnum nauðgað til faana. Tvær

systur, er hafði tekizt að flýja

heiman frásér féllu í hendur

hermanna Bandamanna í skóg-

arrjóðri einu. 200 Marokkómenn

steyptu sér yfir þær. Önnur

stúlkan dó af meðferðinni, hin

varð vitstofe, og flutt á geð-

veikrafaæli. Karlmenn þeir í

bæjunum, er reyndu aði vernda

konurnar, voru umsvifalaust

skornir á háls, skotnir eða

kyrktir, eftir að hinir „þel-

dökku" höfðu skorið af þeim

kynfærin. Oft voru þeir áður

bundnir við rúmstokkana og

neyddir til þess að verða áhorf

endur að Marokkómönnum

svala fýsnum sínum. Prestinn í

Esperia, er hafði falið nokkrar

konur í kirkjunni, tóku hermenn

Alphonse Juins og dróu út á

markaðstorg staðarins, þar sem

þeir slitu hann í snndur á milli

sín.

GANDARIKJAMENN

KOMA

Þegar hinar 50 ógnarstundir

voru lofcs liðnar, komu Banda-

ríkjamenn og tóku við yfir-

stjórn héraðsins. Þeir höfðu

meðferðis skriðdreka, hjúkrun-

arkonur, kornmat og niðursuðu

vörur og — það sem var nauð-

synlegast af öllu — varnarlyf

gegn kynsjúkdómum. En mót-

tökur hernámsliðsins vora. ekki8

sérlega hjartanlegar af hálfu

íbúanna eins og nærri má geta.

— KVIKMYND —

SOPHIA LOREN

Níu mánuðum síðar fæddist

mörgum hinna svívirtu kvenna

(en örlög þeinra hafa verið tek

in til meðferðar í kvikmyndinni

„La Chociaria", sem gerð var

árið 1960 og Sophia Loren m.a.

leikur í) múlattabörn, er mörg

hver vorui útsteypt í sýfilis.

LITLAR BÆTUR

Löngu seinna greiddi fransk-

ur herdeildarforingi 5.000 hinna

„marokkóseruðu" kvenna 60.000

lírur. 55.000 hin.na svívirtu var

hins vegar neitað um nokkra

greiðslu.

Með vopnahléssamningunum

skuldbatt ítalska stjórnin sig til

að annast konumar. En enda

þótt ítalska stjórnin fengi sér-

staka eftirgjöf á stríðsskaðabót-

um til bandamanna í þessu

augnamiði, hefir hún fram á

þennan dag ekki hirt um fórnar

dýr hinnar lýðræðislegu dag-

skipunar.

Við þetta er svo ekki öðru

að bæta en því, að ef þarna

hefðu átt Þjóðverjar hlut að

máli, myndu þeir umsvifalaust

hafa orðið að gjalda glæpsins

og trúlega myndu þeir útvarps-

kommarnir Hendrik Ottósson

og efnilegusbu nemendur hans,

þeir Thorolf Smith og Ævar

Kvaran, hafa smja:'' að á ósóm-

anum ekki óf áar útvarpsmínútr

ur.

Gnýr.

Lokaþáttur. Guðbjörg, Rúrik og Gunnar.

Þjóðleikhúsið:

Gullna hliðið

Höf: Davíð Stefánsson. Leikstjorí LáÉus Pálsson.

Vinsælt leikrit veldur máklum

* *          vonbrigðum

- Gnlrta "hliðið *á 25 ára «af-

mæli þessa dagana og þótti

Þjóðleikhúsinu hlýta að hefja

sýningar á þessu snotra en vin-

sæla verki, látmim höfundi og

því sjálfu til heiðurs. Það mun

vera staðreynd, að þegar ein-

hverjum eða einhverju er gert

eithvað til heiðurs, er vel til

alls vandað og áherzla lögð á

sem mesta iullkomnun svo að

allir hafi ánægju af, sá eða það

sem heiðrað er og iþeir, sem að

því vinna.

Allt þetta mistókst Þjóðleik-

húsinu; nú, og áttu þar hlut að

máli leikstjórinn, sem teljast

verður aðal ábyrgðarmaðurinn,

leikararnir og leiktjaldamálar-

ar. Frumsýning Þjóðleikhússins

á þessu verki varð stofnuninni

til mikillar vansæmdar og verk

inu til vafasams heiðurs.

Brölt kerlingarinnar hans

Jóns með sálina hans til himna

ríkis byggist á gamalli þjóð-

sögu, sem unnið hefur sig í

hjarta þjóðarinnar. Höfundi

leikritsins fannst hér tilvalið

sviðsefni og vann ýmislegt

skemmtilegt úr því. Sjálft er

verkið veigalítið, stórgallað og

oft ákaflega þurrt. Hinsvegar

tekst snillingnum að gefa því

„yndisþokka" og naive sjarma,

sem hlaut að finna hljómgrunn

hjá þjóðinni. Davíð „spilar" hér

á alþýðuna eins og listamanni

einuin er fært. Hann otar sam-

an andstæðingunum, lygna, ill-

yrta karlinum Jóni, hranaleg-

um og orðsnjöllum, kvennabósa

fullum af sjálfhælni, og kerl-

ingunni einföldu og trúföstu,

sem skal koma sálinni hans inn

•í 4iimnaríki hvað sem tautar.

Og ekki sleppir hann tækifær-

inu þegar þau. leggja af stað.

Hvert atriði nýtir Davíð til að

krtla eftirlætMþrótt þjóðarinn-

ar — það að íasta yfirmenn,

sýslumenn — hefna sín á þjóf-

um og öðrum Hlræðismönnum

— bera uppi hróður hins undir-

gefna og fátæka. Hér er skö

ekkert smáræði í matinn fyrir

alþýðuna, og víðast hvar vel

nýtt.

Gallinn er sá, að Davíð kast-

ar oft höndum til einstakra at-

vika, sum virðast jafnvel vera

í andstöðu við allra rðkrétta

hugsun. Hann tekur ekki efnið

nógu sterkum og föstum tök-

um, vinnur ekki eins vel og

hann vissulega gat samanber

önnur sviðsverkefni. Sízt bætir

svo úr skák þegar leikstjórihn

bæði fellir úr og bætir inn í at-

riðum, sem koma hvergi að

gagni, bæta í engu um galla né

eru nokkurs listræns virði

hvernig sem á er litið. Ætla

mætti að þaulvanur leikstjóri,

sem vissulega mun hafa ein-

hver kynni af óskum skáldsins

hefði kosið heiHavænlegri og

sannari uppsetningu en þá, sem

við sáuni. Jafnvel sviðið sjálft,

sem orðið var hefð minnir nú

mest á glansmynd utan á nið-

ursuðudós, og víða er svo ó-

haganlega fyrirkomið sviðs-

byggingunni, að leikarar, einb-

um helvítisfararnir, virðast bein

línig vera í vandræðum að

finna heimili og óðal Övinarins.

Eftir að leikstjórinn hefur

þannig kastað höndum til leik-

tjalda, eem faann hlítur að ráða,

tekst honum sízt betur um val

í hlutverk. Nú er það máska

ekki á hvers manns færi að

fara í fótspor þeirra Arndísar

og Brynjólfs, sem skópu eftir-

minnilegan dúett í hlutverkum

Jóns og kerlingar. Hitt er full-

víst, að mistökin verða strax

augljós þegar Guðbjörg Þor-

bjarnardóttir fær í hendur túlk

unina. Guðbjörg er yfirleitt stíf

og köld leikkona, sem eiginlega

fer ekki úr miðaldragerfi sínu.

Mýktin hennar er ekki á um-

hyggjusviði         kerlingarinnar,

raddblærinn nær ekki mæðunni,

hinum standandi kerlingarstun-

um, sem Arndís náði bezt, á-

samt þeim trúarótta og djöfla-

hræðslu,   sem   höfundur  lætur

skína gegnum persónuna. Hreyf

ingar voru ekki eðlilegar og of

vel var hún klædd til að falla

inn í þau klæði og skæði, sem

Jón bóndi hafði efni á að veita.

Með þessum mistökum innsigl-

ar leikstjórinn raunverulega ðr-

lög leikritsins. Rúrik HaraMs-

syni tekst þó mun betur og oft

ágætlega í hlutverki Jóns. AHt

byggist þar á röddinni í pok-

anum, og rödd Ruriks nýtur sín

nú býsna vel, er víða óvenju-

lega skýr og raddblærinn marg-

breytilegur. Anna Guðmunds-

dóttir er heldur tilþrifalítil í

Vilborgu, sviplaus leikur, en út

yfir tekur Valdimar Lárusson í

prestshlutverkinu. Davið hrúg-

ar inn í verk sitt, svipmynctem,

likum prestinum. Flestar em á-

gætlega gerðar og naer allar €ra

þær nauðsynlegar til að ná tspp

heildarmyndinni. Leikstjórinoa

ætti að sjá, að þetta eru ekM

statistahlutverk, eing og hasnn

Framhaid á 5. siðu.

Gullna hliðið — Guðbjörg og Valiw.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6