Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						:
Islendingar þurf a
gæta vel réttínda sinna
í landgrunns
málinu
Fulltrúi Sjálfstæðisflokksins á hafréttarráðstefn-
unni/ Eyjólfur Konráð Jónsson, hefur ásamt nokkrum
flokksbræðrum sínum, lagt fram þrjár tillögur til
þingsályktunar í Sameinuðu þingi, þar sem f jaliað er
um efnahagslögsögu og landgrunnsréttindi Is-
lands. Um efni allra þessara tillagna var fullt sam-
komulag milli fulltrúa allra flokka á hafréttarráð-
stefnunni, og því dálítið óviðkunnanlegt, að einn
þeirra skuli fara að flytja um það tillögur, ásamt
nokkrum flokksbræðrum sínum, og reyna þannig að
eyrnamarka þær flokki sínum. Hér á eftir verður
reynt að gera nokkur skil því efni, er tillögur þessar
fjalla um.
Athuganir Guðmundar rf^fnf? ÍS£* te£ö gl,ögga
--------x   afstdöu til viökomandi mála.
Jan Mayen er eyja, sem hefur
¦m
öííí:
i
m
Kííi
Pálmasonar
Fyrsta tillagan fjallar um
rannsóknir á landgrunni Is-
lands. Samkvæmt henni ákveo-
íi-Í-Í-Íí ur Alþingi a& tela rikisstjórninni
Sílí aö ráoa nú þegar islenzka og
SgS erlenda sérfræbinga til ao afla
•:¦•§:§ sem itarlegastra upplýsinga um
i$:;g: landgrunn Islands og afstööu til
:i nálægra rikja. Nokkuö hefur
veriB unniö aB þessum at-
hugunum.en þólitiö. Mikilvægt
er aö fá um þetta sem gleggstar
upplysingar og geta gert sér
ljóst samkvæmt þeim hvaBa
rétt Islandá til landgrunns, sem
ei utan2()0milna markanna. Til
aB safna öllum upplýsingum,
sem eru fyrir hendi um þetta
bæBi hjá innlendum og út-
lendum aöilum, fengu fulltrú-
arnir á hafréttarráBstefnunni i
sumar GuBmund Pálmason
jarBeBlisfræBing til liBs viB sig,
enhann mun einna froBastur Is-
lendinga um þetta efni. Hann
ræddi þessi mál viB ýmsa sér-
fræftinga á ráBstcfnunni og lagBi
jafnframt drög aB þvi aB fá um
þessi mál enn fyllri upplýs-
ingar. Greinargeröar frá honum
er aB vænta innan tiBar. Þar
mun sennilega samandregiB
flest eBa allt það, sem nú er
vitaB um þessi mál. Vafalaust
verBur þá ljóst, aB hér er enn
mikiB óunniB. Allir fuUtriiarnir
á hafréttarráBstefnunni töldu
sjálfsagt aö leggja til viB rfkis-
stjórnina aB aukiB kapp yrBi
lagt 'á þaB aB hraBa þessum
rannsóknum og haffii fulltriii
SjálfstæBisflokksins þar enga
sérstöBu eins og einhverjir
kunna aö ætla af tillöguflutningi
hans og flokksbræ&ra hans.
*:¦:¦:¦:
m
m
m
m
8
m
11
•: :-:-:•:
11
ííí:*
m
m
m
Jan Mayen
;•:•:•
Onnur tUlaga Eyjólfs KonráBs
Jónssonarog félaga hans fjaflar
um fiskveiBiréttindi og hagnýt-
ingu auBæfa landgrunns utan
200 mflna efnahagslögsögu Is-
lands f norBurhöfum, umhverfis
Jan Mayen. óformleg samtöl
munu þegar hafinum þessi mál,
jiiig:| og voru allir fulltrúarnir á haf-
;||i| réttarráöstefnunni sammála
gi-i-ig um þau. Formlegar viBræBur er
III hins vegar erfitt aB hefja, fyrr
^^ en endanlega er ljóst, hver
|$g; réttarstaBa Jan Mayen verBur
p;B endanlega, en þaB verBur
m tæpast ljóst fyrr en hafréttar-
orBiB til viB mikil eldsumbrot.
Hun ris úr 2000-3000 m dýpi og
nær hæsti tindur hennar nokkru
meiri hæB en öræfajökull.
Eyjan er um 380 ferkm aB
flatarmáli. Fyrst fara sögur af
henni lbyrjun 17. aldar, en yfir-
leitt mun taUB aB Hollendingur-
inn, sem hun dregur nafn af,
hafi fundiB hana 1614, en hann
stjórnaBi þá hvalveiBUei&angri i
NorBurhöfum. Hollendingar
munu hafa gert tilraunir til aB
koma þar upp hvalbækistöBv-
um, en gáfust fljótt upp viB þaB.
Þeir hættu stuttu sföar hval-
veiBum á þessum slóBum. SiBan
fara ekki sögur af Jan Mayen
fyrr en á 19. öld, en þá fóru
NorBmenn aB stunda selveiBar I
nágrenni hennar. AriB 1921
reisti norskur maBur veBur-
athugunarstöB á Jan Mayen
mefi afistofi norska rikisins og
var þaB gert i þágu selveiBi-
manna. Norska rikiö tók viB
rekstri stöBvarinnar ári síBar.
MeB konunglegri tilskipun 8. mai
1929 iýstu norsk stjórnvöld yfir
þvi, aB Jan Mayen heyrBi undir
norsk yfirráB og meB annarri
tilskipun frá 27. febniar 1930 var
lýst yfir þvi, aB hún væri hluti af
Noregi. AriB 1955 var lyst yfir
fjögurra milna landhelgi viB
Jan Mayen.
A Jan Mayen hefur aldrei
veriB neinn atvinnurekstur, þvl
aB rekstur loftskeytastöBvar
heyrir tæpast undir þaB. Þar
hafa ekki fundizt nein náttúru-
auBæfi. Hafnleysi er nær algert.
Vetur eru mjög kaldir og
stormasamir. Engar likur
benda til, aB föst biiseta verfii á
Jan Mayen, byggö á auBæfum,
sem er þar aB finna eöa i nánd
hennar.
Jan Mayen er um 1000 km frá
Noregi, en 500 km frá Græn-
landi. Miklu styttra er þangaft
frá Islandi en Noregi.
Jan Mayen og
200 mílur
Þegar NorBmenn innlimuBu
Jan Mayen fyrir tæpum 50
árum, var þaB látiB afskipta-
laust af öBrum þjóBum, sem
töldu eyna verBlausa, en mátu
rekstur norsku veBurathug-
unarstöBvarinnar. MeB tiUiti tU
reksturs stöBvarinnar, sætti þaö
heldur ekki móbnælum, þegar
NorBmenn lýstu yfir fjögurra
milna landhelgi. Þetta geröist
afiur en hugtök eins og efna-
hagslögsaga kom tU sögunnar.
HefBu menn átt von á þvl, aB
innlimun Jan Mayen gæti tryggt
Nor&mönnum efnahagsleg yfir-
ráB á stóru hafsvæ&i, myndu
viöbrögö annarra þjó&a tvi-
mælalaust hafa or&iö önnur.
Þar sem vegalengdin milli ís-
lands og Jan Mayen er mun
minni en 400 milur, kom þaö til
álita, þegar fiskvei&ilögsaga Is-
lands var færö út i 200
milur, hvort taka bæri tillit til
Jan Mayen á þann veg, aö mi&a
viB mi&linu milli hennar og ís-
lands, eins og gert var I sam-
bandi vi& Færeyjar. Niöur-
sta&an varB sú, afi ákve&i& var
a&færa ut i 200 milur á svæ&inu
milli íslands og Jan Mayen og
þar meö áréttaö, a& Islendingar
teldu Jan Mayen ekki eiga rétt
til mi&llnu. Hins vegar var
ákveðiö a& fresta um stundar-
sakir a& framfylgja ákvæöum
fiskvei&ilandhelgisregluger&ar-
innar á svæ&inu milli 200 milna
markanna og mi&linumarkanna
milli Islands og Jan Mayen.
Þetta var gert af tUlitssemi vifi
Nor&menn, sem héldu þá fast
fram miöllnukenningunni I
deUum viö RUssa og töldu sér
óhag að þvi, ef Islendingar
höfnu&u henni með öllu. Me&al
þeirra íslendinga, sem um þetta
fjölluöu, var þó nokkur ágrein-
ingur um þetta, þótt þetta yröi
ni&ursta&an.
Hvaða rétt á
Jan Mayen?
Eins og ástatt er um þessar
mundir, leikur mikiU vafi á,
hver sé eöa ver&i rettur Jan
Mayen til fiskvei&ilögsögu e&a
efnahagslögsögu. 1 121. grein
uppkastsins, sem hafréttarráft-
stefnan fjallar um, er eyjum
ætlafi a& fá landheígi og efna-
hagslögsögu, en hins vegar ekki
klettum, sem „eru mönnum
óbyggilegir og hafa ekki sjálf-
stætt efnahagslif". Spurningin
er, hvort þetta nær ekki tU Jan
Mayen, þótt hún sé meira en '
klettur, þar sem hiin hefur ekki
neitt sjálfstætt efnahagslif.
EUefu riki hafa flutt tillögu um,
a& þetta Utilokunarákvæöi nái
ekki afieins til kletta heldur
einnig til rhinni eyja og myndi
þa Jan Mayen vaf alitiö flokkast
undir þetta akvæ&i. Enn er ekki
sé&, hvernig deilunni um þetta
lyktar.
En hvernig, sem þessi deila
leysist, er þafi nokkurn veginn
ótvirætt, a&samkvæmt 74. grein
uppkastsins myndi Jan Mayen
ekki fá miölinurétt gagnvart Is-
landi,  þótt hUn fengi  rétt  tU
efnahagslögsögu. Þótt enn sé
nokkur deila um 74. greinina,
má bUast viö, aö hún veröi sam-
þykkt óbreytt e&a án teljandi
efnisbreytingar. Greinin fjáUar
um, hvernig ákve&a skuli mörk
efnahagslögsögu, þegar
skemmra er en 400 mflur mUli
landa. Þar eru nefnd jímis
atri&i, sem til greina komi vi&
sjíka ákvörðun, eins og t.d. miB-
hna, en fyrst er nefnt, aö hér
skuíi farift eftir sanngirnis-
sjónarmiöum. Þaö liggur I
augum uppi, ef nokkurrar sann-
girni er gætt, aö eyöieyja, þar
sem ekkert atvinnulif er og
engir Ibúar tengdir því, hefur
ekki sama sanngirnisrétt og
stórt eyland, byggt þjo&, sem
byggir afkomu sina aö miklu
leyti á sjávarUtvegi. Þegar
þettaerathugafi, veröur afi telja
algerlega óhugsandi, aft Norft-
menn krefjist mi&línuréttinda
fyrir Jan Mayen gagnvart Is-
landi.
Spitzbergen
1 sambandi viö þa&, hvort Jan
Mayen á rétt til efnahagslög-
sögu, kemur ekki sizt til athug-
unar sU stefna, sem Norömenn
hafa sjálfir mótaö I sambandi
viö Spitzbergen (Svalbar&a). —
Norömenn halda þvi fram, a&
Spitzbergen eigi engin réttindi
tilefnahagslögsögu, sökum þess
afi hUn sé á landgrunni Noregs.
Þau au&æfi, sem sé a& finna i
hafsbotninum umhverfis Spitz-
bergen, tilheyri þvl Noregi
einum. Ef Spitzbergen fengi
sérstaka efnahágslögsögu,
myndu þau riki, sem stóöu aö
Spitzbergensamningnum á
sinum tima, eiga sama rétt tfl
nýtingar á au&æfum þar og
Nor&menn.
Hér skal ekki lag&ur dómur á
menn og málefni
þaö, hvort sú kenning Norö-
manna fái sta&izt, aö Spitz-
bergen eigi ekki rétt tU sér-
stakrar efnahagslögsögu af
framangreindum ástæöum. En
sé hUn rétt, fellur einnig ni&ur
réttur Jan Mayen tU sérstakrar
efnahagslögsögu. Eins og
Eyjólfur Konráft Jónsson bendir
á I greinargerö fyrir Jan Mayen
— tUlögu sinni mun Jan Mayen
teljast á lahdgrunni tslands, og
ísland ætu' samkvæmt framan-
greindri kenningu aö eiga rétt
til au&æfa hafsbotnsins þar.
Deilan um land-
grunnið
Arekstrar þeir, sem gætu risiB
milli Noregs og Islands, snerta
miklu meira hafsbotnsréttindi
en fiskveiBiréttindi. Ef NorB-
menn faUast á, aö ísland eigi
samkvæmt sanngirnissjón-
armi&um rétttU 200 mUna fisk-
veibilögsögu á svæ&inu milli ls-
lands og Jan Mayen, skiptir ís-
lendinga minna máli, þótt Jan
Mayen fái rétt til fiskvei&ilög-
sögu allt a& 200 milna mörkum
Islenzku fiskveibUögsögunnar.
Island getur samkvæmt nýju
hafréttarreglunni ekki fengift
meiraen 200mflna fiskveiftilög-
sögu. Ef Jan Mayen fengi ekki
vi&urkennd fiskvei&ilögsögu-
réttindi, myndi svæöiB um-
hverfis Jan Mayen ver&a al-
þjó&legt, og Islendingar þyrftu
þá a& semja'vift alþjó&lega afiila
um fiskverndarmál á þvl svæbi.
SennUega væri ekki lakara fyrir
þá aftsemja vib Norbmenn eina.
Um hafsbotnsréttindi gUdir
þetta öbru mali. Samkvæmt 76.
grein og 77. grein uppkastsins,
sem hafréttarrábstefnan fjallar
um, eiga strandrikin rétt til nýt-
ingar a botnaubæfum þess hluta
landgrunnsins, sem nær út fyrir
200 milna efnahagslögsöguna.
Enn er hins vegar eftir ab
ákveba hver mörk landgrunns-
ins skuli vera, sem þessi réttur
strandrlkisins nær tU. Russar
hafa flutt tillögu um ab hann nái
100 mUur Ut fyrir efnahagslög-
söguna, írar hafa flutt tíllögu
um, ab hann nái GOmllur Ut fyrir
efnahagslögsöguna., og auk
þess hafa þeir flutt tillögu, þar
Framhald á bls. 14.
: :.¦¦¦¦:

m
m
m
:-:   ¦
m
::',::':'
m
l
m
¦
I
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20