Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						Þriðjudagur 21. ágúst 1979.
HEI Sennilega vildu sumar
þjóðir nii geta eignað sér eyjuna
Jan Mayen, sem mikið er I
fréttum bæði hér og erlendis
Stjörnvöld hér á landi hafa áður
fjallað um málefni vegna eyjar-
innar. 1 skjalasafni Stjórnar-
ráðsins, eldri gögnum, sem nú
eruvarðveitt á Þjóðskjalasafni,
eru nokkur skjöl varðandi
réttindi yfir Jan Mayen. Skjölin
erufrá árunum 1924— 29 og 1940
— 43. Eldri skjölin fjalla um
yfirráðin yfir eynni, en þau
yngri einkum um rekavið þar.
Elsta skjaliö frá sumrinu
1942, er bréf þáverandi
forsæti sráðherra Jóns
Magnússonar til utanrikisráöu-
neytisins danska. Visað er til
erindis utanrikisráöuneytisins
frá árinu áður, þar sem skýrt'
hafði veriö frá þvl að sendi-
fulltrui Noregs hafi tilkynnt um
landnám á hluta af Jan Mayen.
Forsætisráðherra tekur fram,
að ekki sé hægt að útiloka þann
möguleika að islenskir hags-
munir séu tengdir eynni og
óskar umsagnar um aö hvaba
leyti landnam einstaklings —
eins og þarna um ræddi — geti
talist hafa þjóöréttarlegt gildi,
áður en islenska rikisstjórnin
taki fullnaðarafstöðu til tilkynn-
ingarínnar.
Svar danska utanrikisráðu-
neytisins barst tveim árum
slöar, 1926. Þar er skýrt frá
nýrritilkynningufrá sendiherra
Noregs um að landnám norsku
verðurfræðistofnunarinnar nái
nú til eyjarinnar allrar. Siðan
segir að landnám einkaaðila
hafiekkiþjoðréttarlegt gildi, en
bent á að þar sem norska stjorn-
in hafi tilkynnt um landnámið,
kunni að vakafyrir henni að
draga eyna siðar undir norska
rlkið.
Rekaviður  sóttur  1918
til Jan Mayen
Um svipaö leyti virðist for-
sætisráðherra, sem þá var
orðinn Jón Þorláksson, hafa
leitað upplýsinga um feröir
Islendinga til Jan Mayen eftir
rekaviði. Kemur fram að
sumarið 1918 hafi 36 tonna vél-
skip I eign Snorra Jónssonar á
Akureyri farið til Jan Mayen og
fengið fullfermi af rekaviði.
Sumarið 1927 berast nánari
upplýsingar frá danska utan-
rfkisráðuneytinu, þar sem talið
er að Jan Mayen skipti litlu sem
engumálifyrirDanmörkuogað
Grænlandsstjórnin telji að
eyjan hafi enga þýðingu fyrir
Grænland, nema að þar mætti
hugsanlega hafa útgerðarstöðv-
ar til veiða & þeim hafsvæöum
Jón Þorláksson um Jan Mayen 1927:
Askildi Islendingum
jafnanréttávið
hverja aðra
sem liggja að Grænlandi.
Aformað sé að svara norsku
stjórninni, að ekki þyki ástæða
að taka afstöðu til ráðstöfunar
norsku veðurfræðistofnunar-
innar I réttarlegu tilliti. Spurt er
hvort Islenska stjórnin geti
fallist á slikt svar.
íslendingar töldu sig
eiga hagsmuna að
gæta.
IsvarbréfiJóns Þorlákssonar
er þess óskað að sérstaklega
verði tekiö fram, að ísland, sem
næsti nágranni Jan Mayen, eigi
Rekaviður sóttur tíl Jan
Mayen áríð 1957
HEI— „Jú.þaðerrétt, égfdr til
Jan Mayen að sækja rekavið ár-
ið 1957", sagði Ágúst Jónsson,
byggingameistari á Akureyri, I
samtali við Tirnami.
Agúst sagði að hann ásamt
bróður sínum og fleirum, þar af
tveim Norömönnum, hefðu
stofnað svolitinn félagsskap um
rannsóknir á Jan Mayen og
rekaviðarsókn þangað.
Aðeins var þo farin þessi eina
ferð, sagði Agúst. Komið hefði I
ljós, að skipið sem þeir fengu til
fararinnar — mótorskipiö Odd-
ur frá Vestmannaeyjum, sem
var 300 tonn — var ekki nógu vel
búiö til svona ferða. Eftir þessa
fyrstu  ferð   sáu   menn   betur
hvaða tæki þurf ti til þess að geta
komið viðnum um borð með
góðu móti. En á þessum árum
var mjög erfitt að fá skip, og þvl
varð ekki af þvi að fleiri ferðir
væru farnar.
Þarna var hins vegar mikill
viður, sagði Agúst. Þeir komu
til baka úr ferðinni, sem tók
tvær vikur, með næstum fullt
skip, þrátt fyrir erfiðar aðstæð-
ur við að koma rekaviðnum um
borð. Að mestu varð að gera það
með handafli, eftir að dekkspil
skipsins biluðu strax á fyrsta
degi.
Agúst sagði aö leyfi fyrir
þessari ferð hefði verið fengið
hjá norsku rikisstjórninni. Um
rannsóknarferð var að ræða i
aöra röndina og eftir heimkom-
una gaf hann skýrslu um þær
rannsóknir, sem Norðmenn
hafa ef til vill haft eitthvað gott
af. Ekki var heldur farið fram á
greiðslu fyrir viðartökuna.
Spurður um notkun á reka-
viönum, sagði Ágúst að mikið
hefði verið notað I staura og sið-
ast sem girðingarstaura. Sagði
Agúst þetta hafa veriö ágætur
viður en dregist hefði að vinna
hann vegna þess hve léleg tækin
voru, sem fyrir hendi voru til
þess. Þar af leiðandi var minna
unnið I timbur til annarra nota.
Aö áliti Agústs mun þessi ferð
eftir rekaviöi til Jan Mayen
hafa veriö ein a ferðin sem
héðan var farin i þessum til-
gangi, utan þeirrar ferðar sem
farin var árið 1918.
vissrahagsmuna að gæta varð-
andi eyjuna, t.d. hafi verið
sóttur þangað rekaviöur. Þá
skipti veðurþjónusta þar tsland
miklu máli en að þvl leyti sem
til greina komi að nota eyjuna I
öðru skyni óski rikisstjórn
íslands að áskilja Islenskum
rlkisborgurum jafnan rétt á við
borgara hvaða annars rikis sem
er. Voru þessir fyrirvarar af
hálfu íslands teknir að fullu upp
i svar það, sem norska sendi-
herranum I Kaupmannahöfn
var afhent 1 sept. 1927.
í Noregi mótmæltu þarlendir
aðilar kröfum norsku veður-
fræðistofnunarinnar til Jan
Mayen. Meðal þeirra var Chr.
Ruud, sem taldi sig hafa numið
eyjuna 1916 — 1917 og tilkynnt
norska rikinu það árið 1920. Til
þessara mótmæla var ekki tekin
afstaða hér á landi.
Undir Noreg 1929 með
konungsvaldi
I bréfi frá danska utanriks-
ráðuneytinu 1929 er tilkynnt, aö
eyjan Jan Mayen hafi þá með
konunglegri tilskipun verið lögð
undir Noreg og að lögregluvald
þar sé I höndum forstöðumanns
veðurathugunarstöðvarinnar.
Biður ráðuneytið um upplýs-
ingar um hvernig Islendingar
óski að svara þessu. Engin skjöl
eru fyrir hendi, sem benda til
þess að islenska rikisstjórnin
hafi tekið afstöðu til málsins,
eða að hún hafi svarað danska
utanrfk-isráðuneytinu.
Hæstiréttur dæmdi
Jacobsen eyna 1933
Ariö 1933 skeði það að Hæsti-
réttur Noregs dæmdi Birger
Jacobsen eiganda að öllu land-
svæði á Jan Mayen vegna land-
náms hans árið 1921, og var þar
með hafnað kröfum norska
rikisins byggðum á landnámi
norsku veðurfræðistofnunar-
innar. Jacobsen haföi hins -
vegar tapað málinu i undirrétti.
Islendingar hafa þo ekki hætt
að velta fyrir sér hugsanlegum
nlunnindum á Jan Mayen, þvi
utanrikisráðuneytið gerði ráð-
stafanir til að afla upplýsinga
um kolajarðlög þar og aðstöðu
til kolavinnslu. Í940 berast sfðan
upplýsingar um að kol sé þar
ekki að finna.
Mikill áhugi fyrir reka-
viði 1944
Gögn frá árinu 1940 sýna að
allmargir aðilar hér hafi um
það leyti haft áhuga á reka-
viðartöku á Jan Mayen og það
ár gerir Vilhjálmur Finsen
samning um rekaviðartöku á
eynni. Ekki mun þó hafa orðið
af þessu fram til ársins 1943, að
talið er vegna skorts á
hentugum skipum og synjunar
breskra hernaöaryfirvalda.
Samningur þessi var siðan
endurnýjaður 1943 til ársloka
1948. En þar sem þessi gömlu
skjöl ná aðeins til ársins 1943
verður ekki af þeim ráöið hvort
rekaviöur hefur verið sottur á
sam nings limanum.
HVaÐ ^^ Portablilk ? A komandi Kaupstefnu '79 i Laugardalshöllinni
dagana 24.08.—09.09., munum við ásamt fulltrúa frá Norsk Hydro sýna
áfyllingu og tæmingu Portabulk stórsekkja, en Portabulk stórsekkir gefa
möguleika á flutningi og geymslu á 500—1000 kg af áburði. Með notkun
þeirra gefst islenskum bændum kostur á aö auðvelda sér áburðardreifingu,
^ ^fjj                     eins °S bændur hinna Norðurlandanna gera nú þegar.
¦Ií:
QlAfQK OISI.ASOM i,
SUNDABORG 22 -  104  REYKJAVlK - SÍMI 84800 - TELEX 2026
^
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20