Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Ķsafold

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Ķsafold

						Kernur út ýmist emu sinni
eba tvisvar í viku. Verb árg
(minnBt 80 arka) 4 kr.. erlendis
6 kr. eðft 1V» doll.; borgist
fyrirmiðjanjúHman. (erlend-
is fyrir fram).
ÍSAFOLD.
Uppsogn(akrifleg)bundin vil>
Aramót. rtgild nema komin
sje til útgefanda fyrir l.oktð-
berm. Afgreihslnstofa blafis-
ins er i Auatumtrmti k
XXI. árg.
Reykjavík, miðvikudaginn 9. mai 1894.
25.   blað.
Gufnbáturinn „ELÍN" fer þ. á-
frá Reykjavík til Borgarness maí 11.» 17. og
•20.; júní 1., 5.. 9.. 19. og 25.; júlí 3., 9., 18. og
•30.; sépt. 4., 11., 17., 22. og 29.; oktbr. 2, og 6.—
frá Borgarnesi til Reykjavíkur mai 11.,
17. og 20.; jnni 1. 6.. 10.. 20 og 26.; júlí
4., 10., 19. og'30.; sept. 5, 12., 18., 22. og 30.;
oktbr. 3. og 7. —
frd Reykjavík til Kefiavíkur tnai 3., 12.. 19. og
24.; júni 3.. 7.. 22 og 28.; júlí5.; ágúst 9; sept.
6. og 13.; oktbr. 4. og 9. —
frá Keflavik til Reykjavíkur mai 4.. 1.0 . 12.,
19. og27 ; júní 4., 8.. og 23.; júlí 1. og 6.; ágúst
12.; sept. 7. og 18.; oktbr. 5. og 10.
Sjá að öðru aoaláætlunina.
Þingmál  í sumar.
III.
4.   Innlendur brunabótasjóður.   Það mál,
um stofnun brunabótasjöðs, var fyrst borið
upp á þingi   1891 (af Indriða Einarssyni),
frumvarpið  athugað þar vandlega og um-
'bætt í vel skipaðri nefnd í neðri deild og
samþykkt  þar   til   fvAlInaðar í cinu   hljóði
(með 21 atkv.), en síðan fellt í einu hljóði(!)
í   efri   deild.     í  fyrra   (1893)  bar  Ólafur
Briem   málið   upp   aptur,   nokkuð breytt.
Það fjekk þá og mikið góðan byr í neðri
deild, frumvarpið samþykkt þar með lítils
háttar  breytingum   nær í einu   hljóði,   en
•dagaði uppi i efri;   var þó samþykkt þar
við 1. umr. með 7 : 2 atkv. — Þetta er m.jög
mikilsvert mál, mun talið fullkomið nauð-
synjamál   fyrir   landið   von   bráðar.    Því
það sannast, að það fer að verða frágangs-
sök að vátryggja húseignir í erlendum fj'e-
lögum,   fyrir   margra   hluta   sakir,   nema
kannske hjer í höfuðstaðnum; en magnlaus
yrði innlend vátryggingarstofnun.efReykja-
vík gengi undan. En óvátryggðar húseign-
ir eru völt eign, svo mikið fje sem i þeim
'liggur, og má jafnfátæk þjóð sizt við því,
að   hætta   svo reitum   sínum.    Veðgengar
¦eru þær og eigi,   og því   fáum   kleyft   að
koma þeim upp, en rækileg hýbýlabót eitt
mikilsvert skilyrði fyrir góðum þjóðþrifum.
Hugmyndin er, að landssjóður taki að sjer
-ábyrgðina fyrst í stað, meðan vátrygging-
arsjóður er að safnast af árlegum iðgjöld-
um, gegn endurgjaldi af þeim sjóði síðar.
Það   þykir   sumum    ægileg   áhætta   fyrir
landssjóð; en engan stuðning hefir sá   ótti
í undanfarinni   reynslu hjer,   og annað er
-'hitt, að beri mikinn voða að höndum, t. d.
að heill  kaupstaður brenni,   hlýtur lands-
-sjóður hvort   sem er að hlaupa þar undir
bagga,   þótt engin lagaskylda knýi hann.
Hættuna   má og   hæglega   minnka   mikið
með   því   að endurtryggja   nokkrar hinar
stærstu húseignir eiiendis.   Að ganga skuli
fyrir   hvers   manns   dyr — hvers   húseig-
•anda — áður en vátryggingarkvöðin sje á
iögð og leitað þeirra samþykkis, nær engri
átt og væri  þvert ofan í það sem tíðkazt
hefir   annarsstaðar.     Rjett   skoðað   horflr
•kvöð sú til almennings heilla og heíir því
viðlíka   heimild   fyrir   sjer og   skattar og
gjöld til landssjöðs.
5.     Varnarþing   í   skuldamálum.      Það
hefir og verið & dagskrá á nokkrum þing-
um   undanförnum,    en   sætt    megnri mót-
spyrnu frá   einstökum mönnum,   einkum í
efri deild.    Hin áformaða   rjettarbót í því
atriði er það,   að skuldunautur skuli eiga
þar varnarþing,   er skuld er stofnuð, eins
og t. d. nú er í löguru, er mAlaferli verða
út úr   fasteign,   að   þá er   varnarþingið í
þeirri þinghá,  þar sem   fasteignin   liggur.
Þó skal   þetta    eigi   ná til    allra   skulda,
heldur að eins kaupstaðarskulda, bóka- og
blaðaskulda og  fáeinna annara. — Rjettast
mundi, að lata   það eins ná   til kaupstað-
arskulda.    Þær yfirgnæfa svo langsamlega
allar aðrar skuldir, eru svo margfalt meira
mein   en allt annað viðskiptaóiag hjer, að
við þær á ekki að horfa i beizka inntöku.
En það mun almenningi þessi varnarþings-
afbrigði finnast og   því fara talsvert gæti-
legar og   samvizkusamlegar í lántökur en
nú gerist.    Því hjegómi er það, sem heyrzt
heflr bæði á þingi og utan þings,   að það
sjeu kaupmenn, er almennt oti fram lánum,
og því sje þeim   maklegt að hljóta af því
skell.     Níu  tíundu   hlutar af  verulegum
kaupstaðarskuldum almennings   eru stofn-
aðar  fyrir   eptirgangsmuni    lánþiggjanda,
en ekki   lánveitanda   (kaupmanna).      Hitt
er eigi   síður    bæði   vanhugsað    mjög og
vottur um ástæðulausa óvíld til kaupmanna-
stjettarinnar, að ætlast til að kaupmönnum
hefnist fyrir   lánveitingarnar   með skulda-
missi hjá fjaiiægumóreiðumönnum. Hefndin
kemur sem sje ekki niður á þeim almennt,
heldur á skilvísum viðskiptamönnum þeirra;
það eru þeir, sem »borga gildið«,  með því
að greiða   miklu meira    fyrir vörur sínar
en ella mundi, — ef minna væri   um van-
skil og vanskilamenn.      Enn er   á það að
líta, að skuldunaut er raunar stórum mun
kostnaðarminna að mæta — í kauptíð, eins
og frumvarpið gerir ráð fyrir — eða mæta
láta   fyrir   sig á   skuldarstaðnum,    en   að
greiða ferðakostnað   málfærslumanns heim
til sín eptir skuldinni m. m.    Rjett á litið
er þvi rjettarbót   þessi   öllu   fremur i al-
mennings þágu  en kaupmanna.     Og það
er til lítils að vera   að fárast   sí og æ um
hið   mikla kaupstaðarskulda-þjóðmein,    en
mega ekki heyra   nefnt líklegt   ráð til að
draga úr þeim og almenningi hagvænlegt,
heldur amast við   því á allar lundir,   eins
og sumir gerðu á síðasta þingi með nauða-
bjegómlegum   ástæðum   og  vanhugsuðum,
eins og t. d. þeirri, að kaupmenn mundu,
ef þeir fengju slik lög, rjúka til og stefna
viðskiptamönnum sínum  tugum og hundr-
uðum sainan, hvaö lífcið sem þeir skulduðu
þeim.     Eins og   nokkur   kaupmaður með
heilbrigðri   skynsemi    fari að   baka   sjer
óvild almennings, sem hann á að lifa af
viðskiptum við, með óþörfum lögsóknum.
Enginn hygginn maður i þeirri stöðu beitir
slíku fyr en í síðustu lög.
Frú Sigríður  Magnussen,
fuHtrúi Isíantls á friðarsamkomunni.
Norskt blað í Chicago, Skandinaven,
flutti í fyrra sumar svo látandi grein :
»Það var einn af síðust dögum friðar-
samkomunnar (»Fredskongressen«). Það
var einhver hátíðablær yfir öllu, af því að
menn vissu, að allt mundi biáðum á enda,
þeir, sem nú daglega höfðu kynnzt hjer
við, yrðu nú bráðum að skilja, og að lik-
indum aldrei sjást aptur. En 1 hópinn
var kominn nýr gestur: það var kona, að
líkindum um fertugt, lág vexti, en fremur
þrekin; á andliti hennar skein heilbrigðin
sjálf. Það var kyrrðarleg hátign yflr konu
þessari, hvar sem á hana var litið.
Hver var hún, þessi kona? Hún var
klædd sem konur af hennar þjóð. Sam-
fellan var af svörtu klæði, rneð breiðum
borðum af brandgulu silki, upphluturinn
(Bistykke) af flöieli svörtu yfir hvítu lini,
með gullvírs-baldýringu ríkulegri, belti
með sílfurpörum frá fornöld, og mátti það
heita meistaraverk. Kona þessi hlaut að
vera af Norðurlöndum. Það er allt annað
efni í körlum og konum frá hinum sól-
vermdu löndum.
Hún reis á fætur og hjelt á pappir í
hendi sjer. Málrómurinn var skír og skil-
merkilegur, efni ræðunnar gagnort og skor-
inort og minnti menn á sögumálið forna.
Hún las um Island, hvernig hin danska
stjórn reyndi að koma á hermannavaldi
á hinu friðsama eylandi(i). Danskt herskip
var á höfninni, það hafði lagafrumvarpið
meðferðis. Ein hersveit (Regiment) af
dönskum hermönnum var gengin á land.
Islenzkar mæður grjetu(!), en karlmanna-
lýðurinn hjelt fund á fund ofan, en ffund-
arforsetinn var »Islands bezti og fríðasti
maður«, Svenson(f). Svo kom sá dagur,
er setja skyldi alþingið i hátíðasal latinu-
skólans í Reykjavík. Salurinn var innan
skreyttur sem til hátiðaholds, en úti fyrir
sat öll Reykjavík með hryggðarsvip(l). Tutt-
ugu og fjórir danskir hermenn stóðu til
beggja handa þar sem gengið var inn i
latínuskólann. Kapelláninn las bæn-
ina áður þingið var sctt, og gat varla
komið upp orði(!). Þá stóð upp stiptamt-
maður (Guvernör) og las upp lagafrum-
varp stjórnarinnar með skjálfandi röddu(!).
A meOan var dauðaþögn yfir öllum, en síðan
spratt Svenson{!) & fætur og mælti: »í guðs
nafni og þjóðarinnar mótmæli jeg laga-
frumvarpi þessu!« Stiptamtmaður greip
hendi til alþingisbjöllunnar, en Svenson
upp aptur eins og örskot og mælti: »í guðs
nafni og þjóðarinnar, ekkert ofríki gegn
þessum friðsamlega mannfundi«.   .    .    .
A þessa tölu hlustuðu fundarmenn með
mesta athygli, og þegar menn heyrðu að
lagafrumvarp stjórnarinnar var eigi sani-
þykkt, þá ljetti þeim heldur en ekki fyrir
hjartanu. Danska stjórnin var svo hyggin,
að gera ekki frumvarpið að lögum«.
Þegar frú Magnússen lauk tali sinu voru
tár í margs manns auga. Forsetinn, Alfred
Love, sneri sjer þa að hinum danska full-
trúa,_ Niko Bech-Meyer -. »Segið oss eitthvað
frá íslandi«.    Fornöld þess, mikihnennska
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100