Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Ķsafold

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Ķsafold

						Kernur út ýmist emu sinni

eba tvisvar í viku. Verb árg

(minnBt 80 arka) 4 kr.. erlendis

6 kr. eðft 1V» doll.; borgist

fyrirmiðjanjúHman. (erlend-

is fyrir fram).

ÍSAFOLD.

Uppsogn(akrifleg)bundin vil>

Aramót. rtgild nema komin

sje til útgefanda fyrir l.oktð-

berm. Afgreihslnstofa blafis-

ins er i Auatumtrmti k

XXI. árg.

Reykjavík, miðvikudaginn 9. mai 1894.

25.   blað.

Gufnbáturinn „ELÍN" fer þ. á-

frá Reykjavík til Borgarness maí 11.» 17. og

•20.; júní 1., 5.. 9.. 19. og 25.; júlí 3., 9., 18. og

•30.; sépt. 4., 11., 17., 22. og 29.; oktbr. 2, og 6.—

frá Borgarnesi til Reykjavíkur mai 11.,

17. og 20.; jnni 1. 6.. 10.. 20 og 26.; júlí

4., 10., 19. og'30.; sept. 5, 12., 18., 22. og 30.;

oktbr. 3. og 7. —

frd Reykjavík til Kefiavíkur tnai 3., 12.. 19. og

24.; júni 3.. 7.. 22 og 28.; júlí5.; ágúst 9; sept.

6. og 13.; oktbr. 4. og 9. —

frá Keflavik til Reykjavíkur mai 4.. 1.0 . 12.,

19. og27 ; júní 4., 8.. og 23.; júlí 1. og 6.; ágúst

12.; sept. 7. og 18.; oktbr. 5. og 10.

Sjá að öðru aoaláætlunina.

Þingmál  í sumar.

III.

4.   Innlendur brunabótasjóður.   Það mál,

um stofnun brunabótasjöðs, var fyrst borið

upp á þingi   1891 (af Indriða Einarssyni),

frumvarpið  athugað þar vandlega og um-

'bætt í vel skipaðri nefnd í neðri deild og

samþykkt  þar   til   fvAlInaðar í cinu   hljóði

(með 21 atkv.), en síðan fellt í einu hljóði(!)

í   efri   deild.     í  fyrra   (1893)  bar  Ólafur

Briem   málið   upp   aptur,   nokkuð breytt.

Það fjekk þá og mikið góðan byr í neðri

deild, frumvarpið samþykkt þar með lítils

háttar  breytingum   nær í einu   hljóði,   en

•dagaði uppi i efri;   var þó samþykkt þar

við 1. umr. með 7 : 2 atkv. — Þetta er m.jög

mikilsvert mál, mun talið fullkomið nauð-

synjamál   fyrir   landið   von   bráðar.    Því

það sannast, að það fer að verða frágangs-

sök að vátryggja húseignir í erlendum fj'e-

lögum,   fyrir   margra   hluta   sakir,   nema

kannske hjer í höfuðstaðnum; en magnlaus

yrði innlend vátryggingarstofnun.efReykja-

vík gengi undan. En óvátryggðar húseign-

ir eru völt eign, svo mikið fje sem i þeim

'liggur, og má jafnfátæk þjóð sizt við því,

að   hætta   svo reitum   sínum.    Veðgengar

¦eru þær og eigi,   og því   fáum   kleyft   að

koma þeim upp, en rækileg hýbýlabót eitt

mikilsvert skilyrði fyrir góðum þjóðþrifum.

Hugmyndin er, að landssjóður taki að sjer

-ábyrgðina fyrst í stað, meðan vátrygging-

arsjóður er að safnast af árlegum iðgjöld-

um, gegn endurgjaldi af þeim sjóði síðar.

Það   þykir   sumum    ægileg   áhætta   fyrir

landssjóð; en engan stuðning hefir sá   ótti

í undanfarinni   reynslu hjer,   og annað er

-'hitt, að beri mikinn voða að höndum, t. d.

að heill  kaupstaður brenni,   hlýtur lands-

-sjóður hvort   sem er að hlaupa þar undir

bagga,   þótt engin lagaskylda knýi hann.

Hættuna   má og   hæglega   minnka   mikið

með   því   að endurtryggja   nokkrar hinar

stærstu húseignir eiiendis.   Að ganga skuli

fyrir   hvers   manns   dyr — hvers   húseig-

•anda — áður en vátryggingarkvöðin sje á

iögð og leitað þeirra samþykkis, nær engri

átt og væri  þvert ofan í það sem tíðkazt

hefir   annarsstaðar.     Rjett   skoðað   horflr

•kvöð sú til almennings heilla og heíir því

viðlíka   heimild   fyrir   sjer og   skattar og

gjöld til landssjöðs.

5.     Varnarþing   í   skuldamálum.      Það

hefir og verið & dagskrá á nokkrum þing-

um   undanförnum,    en   sætt    megnri mót-

spyrnu frá   einstökum mönnum,   einkum í

efri deild.    Hin áformaða   rjettarbót í því

atriði er það,   að skuldunautur skuli eiga

þar varnarþing,   er skuld er stofnuð, eins

og t. d. nú er í löguru, er mAlaferli verða

út úr   fasteign,   að   þá er   varnarþingið í

þeirri þinghá,  þar sem   fasteignin   liggur.

Þó skal   þetta    eigi   ná til    allra   skulda,

heldur að eins kaupstaðarskulda, bóka- og

blaðaskulda og  fáeinna annara. — Rjettast

mundi, að lata   það eins ná   til kaupstað-

arskulda.    Þær yfirgnæfa svo langsamlega

allar aðrar skuldir, eru svo margfalt meira

mein   en allt annað viðskiptaóiag hjer, að

við þær á ekki að horfa i beizka inntöku.

En það mun almenningi þessi varnarþings-

afbrigði finnast og   því fara talsvert gæti-

legar og   samvizkusamlegar í lántökur en

nú gerist.    Því hjegómi er það, sem heyrzt

heflr bæði á þingi og utan þings,   að það

sjeu kaupmenn, er almennt oti fram lánum,

og því sje þeim   maklegt að hljóta af því

skell.     Níu  tíundu   hlutar af  verulegum

kaupstaðarskuldum almennings   eru stofn-

aðar  fyrir   eptirgangsmuni    lánþiggjanda,

en ekki   lánveitanda   (kaupmanna).      Hitt

er eigi   síður    bæði   vanhugsað    mjög og

vottur um ástæðulausa óvíld til kaupmanna-

stjettarinnar, að ætlast til að kaupmönnum

hefnist fyrir   lánveitingarnar   með skulda-

missi hjá fjaiiægumóreiðumönnum. Hefndin

kemur sem sje ekki niður á þeim almennt,

heldur á skilvísum viðskiptamönnum þeirra;

það eru þeir, sem »borga gildið«,  með því

að greiða   miklu meira    fyrir vörur sínar

en ella mundi, — ef minna væri   um van-

skil og vanskilamenn.      Enn er   á það að

líta, að skuldunaut er raunar stórum mun

kostnaðarminna að mæta — í kauptíð, eins

og frumvarpið gerir ráð fyrir — eða mæta

láta   fyrir   sig á   skuldarstaðnum,    en   að

greiða ferðakostnað   málfærslumanns heim

til sín eptir skuldinni m. m.    Rjett á litið

er þvi rjettarbót   þessi   öllu   fremur i al-

mennings þágu  en kaupmanna.     Og það

er til lítils að vera   að fárast   sí og æ um

hið   mikla kaupstaðarskulda-þjóðmein,    en

mega ekki heyra   nefnt líklegt   ráð til að

draga úr þeim og almenningi hagvænlegt,

heldur amast við   því á allar lundir,   eins

og sumir gerðu á síðasta þingi með nauða-

bjegómlegum   ástæðum   og  vanhugsuðum,

eins og t. d. þeirri, að kaupmenn mundu,

ef þeir fengju slik lög, rjúka til og stefna

viðskiptamönnum sínum  tugum og hundr-

uðum sainan, hvaö lífcið sem þeir skulduðu

þeim.     Eins og   nokkur   kaupmaður með

heilbrigðri   skynsemi    fari að   baka   sjer

óvild almennings, sem hann á að lifa af

viðskiptum við, með óþörfum lögsóknum.

Enginn hygginn maður i þeirri stöðu beitir

slíku fyr en í síðustu lög.

Frú Sigríður  Magnussen,

fuHtrúi Isíantls á friðarsamkomunni.

Norskt blað í Chicago, Skandinaven,

flutti í fyrra sumar svo látandi grein :

»Það var einn af síðust dögum friðar-

samkomunnar (»Fredskongressen«). Það

var einhver hátíðablær yfir öllu, af því að

menn vissu, að allt mundi biáðum á enda,

þeir, sem nú daglega höfðu kynnzt hjer

við, yrðu nú bráðum að skilja, og að lik-

indum aldrei sjást aptur. En 1 hópinn

var kominn nýr gestur: það var kona, að

líkindum um fertugt, lág vexti, en fremur

þrekin; á andliti hennar skein heilbrigðin

sjálf. Það var kyrrðarleg hátign yflr konu

þessari, hvar sem á hana var litið.

Hver var hún, þessi kona? Hún var

klædd sem konur af hennar þjóð. Sam-

fellan var af svörtu klæði, rneð breiðum

borðum af brandgulu silki, upphluturinn

(Bistykke) af flöieli svörtu yfir hvítu lini,

með gullvírs-baldýringu ríkulegri, belti

með sílfurpörum frá fornöld, og mátti það

heita meistaraverk. Kona þessi hlaut að

vera af Norðurlöndum. Það er allt annað

efni í körlum og konum frá hinum sól-

vermdu löndum.

Hún reis á fætur og hjelt á pappir í

hendi sjer. Málrómurinn var skír og skil-

merkilegur, efni ræðunnar gagnort og skor-

inort og minnti menn á sögumálið forna.

Hún las um Island, hvernig hin danska

stjórn reyndi að koma á hermannavaldi

á hinu friðsama eylandi(i). Danskt herskip

var á höfninni, það hafði lagafrumvarpið

meðferðis. Ein hersveit (Regiment) af

dönskum hermönnum var gengin á land.

Islenzkar mæður grjetu(!), en karlmanna-

lýðurinn hjelt fund á fund ofan, en ffund-

arforsetinn var »Islands bezti og fríðasti

maður«, Svenson(f). Svo kom sá dagur,

er setja skyldi alþingið i hátíðasal latinu-

skólans í Reykjavík. Salurinn var innan

skreyttur sem til hátiðaholds, en úti fyrir

sat öll Reykjavík með hryggðarsvip(l). Tutt-

ugu og fjórir danskir hermenn stóðu til

beggja handa þar sem gengið var inn i

latínuskólann. Kapelláninn las bæn-

ina áður þingið var sctt, og gat varla

komið upp orði(!). Þá stóð upp stiptamt-

maður (Guvernör) og las upp lagafrum-

varp stjórnarinnar með skjálfandi röddu(!).

A meOan var dauðaþögn yfir öllum, en síðan

spratt Svenson{!) & fætur og mælti: »í guðs

nafni og þjóðarinnar mótmæli jeg laga-

frumvarpi þessu!« Stiptamtmaður greip

hendi til alþingisbjöllunnar, en Svenson

upp aptur eins og örskot og mælti: »í guðs

nafni og þjóðarinnar, ekkert ofríki gegn

þessum friðsamlega mannfundi«.   .    .    .

A þessa tölu hlustuðu fundarmenn með

mesta athygli, og þegar menn heyrðu að

lagafrumvarp stjórnarinnar var eigi sani-

þykkt, þá ljetti þeim heldur en ekki fyrir

hjartanu. Danska stjórnin var svo hyggin,

að gera ekki frumvarpið að lögum«.

Þegar frú Magnússen lauk tali sinu voru

tár í margs manns auga. Forsetinn, Alfred

Love, sneri sjer þa að hinum danska full-

trúa,_ Niko Bech-Meyer -. »Segið oss eitthvað

frá íslandi«.    Fornöld þess, mikihnennska

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100