Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Ķsafold

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Ķsafold

						314

fáum kindum, svo sem hann gjörir við óreynt

efni. Setti hann svo þessar eptirstöðvar hinn

25. f. m. í rúmar 90 kindur, flest lömb. Þau

höföu til þess tíma verið úti og ekki lært át, en

hann taldi hættulaust að láta þau út næsta

dag, ef veður væri gott, sem og varð.

Morguninn eptir um kl. 8, þegar átti að

láta fjeð út, var margt af því orðíð mjög

veikt, tók ekki í jörð, sem auð var, en fleygði

sjer niður og margt var orðið halt og nokkuð

farið að bólgna á þeim apturfæti, sem sett var

í. Það af fjenu, sem ekki vildi bíta, var þeg-

ar tekið inn í hús aptur; um miðjan þann

dag fór það að drepast og mörgu mjög að

versna, fóturinn og lærið að bólgna. Þórður

gjörði þá tilraun að binda um lærið ofar en

bólgan var komin í það og kreisti út úr

skurðinum svartbláa vilsu. En sú lækninga-

tilraun varð árangurslaus; drapst undantekn-

ingarlaust hver kind, sem þessi tilraun var

gjörð við. Að morgni þess 27. voru 30 dauð-

ar, en alls drápust af þessu fje 50, hin síð-

asta á 8. degi. Jafnt drápust að tiltölu lömb

og eldra.

Meðan á veikinni stóð, bar fjeð sig mjög

líkt því, sem pestveikt fje er vant að gera:

stundi ákaflega og gat ekki kyrrt verið. Sá

þó ekkert á því innan, þegar það var gjórt

til, en þaS læriS, sem sett var í, var stokk-

bólgiS á því flestu og helblátt og rann úr

svört vilsa. BlóS úr þeim kindum, sem slátr-

að var með nokkurn veginn fullu fjöri, var

svo sem úr pestveiku fje. Hrafnar átu nokk-

uð af því kjóti, sem spilltast var, og var ekki

að sjá að þeim yrði meint við. Þykist jeg

sjá, að blóðið í skepnunum hafi spillzt og það

orSið þeim aS bana. Telja mátti, aS allt, sem

til nokkurra muna heltist, dræpist. Þrjár

kindur eru lifandi enn, sem mikið heltust, og

tel jeg víst, aS ein þeirra, ef ekki fleiri, missi

hinn veika fót, þótt þær aS öSru leyti kynmi

að lifa. ÞaS, sem af lifSi og ekki sýndist

verSa niikiS veikt, dofnaSi mikiS í útliti og

lagði af. Þann 26. setti Þórður nýtt efni,

er hann setti hjer saman, í 4 kindur; lifðu

þær allar og varð lítiS meint við. Varla er

hægt aS kenna því um, aS pest hafi mikil

verið komin í fjeS; því að síðan hefirað eins ein

kind drepizt af því, sem ekki var bólusett.

Neðra-Hálsi 10. nóv. 1896.

Þórður Guðmundsson.

f  Sæmundur Jónsson

prófastur

í Árnessýslu og prestur að Hraungerði, ridd-

ari af dbr., andaðist sunnudagskvöldið 8. þ.

mán. eptir fárra daga legu í taugaveiki. Hann

var fæddur 19. maí 1832, sonur síra Jóns síð-

ar prófasts Halldórssonar á Breiðabólsstað í

Fljótshlíð og konu hans Kristínar Vigfúsdótt-

ur syslumanns á Hlíðarenda Þórarinssonar,

systur Bjarna amtmanns Thorarensens; en

faðir síra Jóns prófasts var Halldór prestur í

Saurbæ á Hvalfjarðarströnd Magnússon sýslu-

manns á Geitaskarði Gíslasonar biskups á

Hólum (f 1779) Magnússonar. Sæmundur

prófastur útskrifaSist úr latínuskólanum 1855

og af prestaskólanum 1857, dvaldist veturinn

eptir í Kaupmannahófn og vígSist næsta haust

21. nóv. aðstoðarprestur til föSur síns, enfjekk

HraungerSi 1860 og þjónaði því brauði í 36

ár full, en hjeraSsprófastsembætti 22 ár, síðan

1874. SyslunefndarmaSur mun hann hafa

veriS fyrir sinn hrepp alla tíS, síSan sý'slu-

nefndir hófust, og sat mörg ár í amtsráSi.

Hann   var   kvæntur   Stefam'u   Siggeirsdóttur

prests Pálssonar á Skeggjastöðum og Önnu

Ólafsdóttur prests Indriðasonar á Kolfreyju-

stað; lifir frú Stefam'a mann sinn ásamt 3 son-

um þeirra: síra Ólafi, aðstoðarpresti f'öSur s(ns

síðan 1889, Geir Stefáni, háskólakandídat í

guSfræSi, og Páli stúdent í Kaupmannahöfn.

Síra Sæmundur heitinn var einn með mestu

merkisprestum þessa lands, snyrtimaður mik-

ill, hinn reglusamasti og vandvirkasti í allri

embættisfærslu, búhöldur góður og öðlingur í

allri framkomu.

Rastamörk. Vegaleysinu hjer á landi

hefir eðlilega fyigt vitneskjuleysi um vega-

lengdir, öðruvísi en eptir ágizkun. Jafnvel

eptir að farið var að gera almennilega vegi

og mæla þá nákvæmlega, var ekkert hugsaS

um aS afmarka á þeim tilteknar vegalengdir

og auSkenna meS marksteinum, aS dæmi siS-

aðra þjóða. Má vera, að það hafi verið með

fram því að kenna, að vjer höfxim lengi átt í

vændum brcytingu á lengdarmáli voru, og því

ekki þótt hlyða að leggja kostnað í mílu-

marksteina, er ónýttust innan skamms vegna

þcss, að lögleitt yrði tugamáliS frakkneska:

rastir og stikur,—eða kílómetrar og metrar, ef

mönnum þykir útlenzkan bragðbetri. Þetta

nýja lengdarmál væri að öllum líkindum löngu

komið í lög hjá oss, ef það atriði lægi ekki

undir alríkis-lóggjafarvaldiS, þ. e. ríkisþingiS

danska meS konungi. En, eins og kunnugt er,

hafa Danir allt til þessa meS engu móti get-

aS hleypt í sig því framfaraáræði, aS taka

upp slíkt nýmæli, þótt löngu sje búiS aS þvi

á næstu grösum viS þá, á Þýzkalandi, í Svíþjóð

og Noregi o. s. frv.

Af því að það voru Norðmenn,. sem hjer

hófu fyrstir ny tilega vegagjörð, komst sú venja

á meSal vegaverkmanna hjer, að mæla vegakafla

í stikum, en ekki í föðmum eða álnum. Nú

hefir landshöfðingi stigið það spor til að

löghelga þá venju, og bæta úr hinu leið-

inlega og jafnvel bagalega vitneskjuleysi um

vegalengdir, að hann hefir nýlega látið stika

hínn nýja veg hjeðan austur í Flóa, í því

skyni að afmarka hann með rasta-markstein-

um. Hann hefir látið Erlend Zakaríasson,

vegaverkstjóra, gera þaS nú í vikunni sem

leiS, og mun hann eiga aS setja marksteinana

í vetur eða vor. Þeir eiga aS vera 30—36

þumlungar á hæð, og höggvin á rastatalan,

frá lleykjavík austur. En til þess aS eyða

sem minnstu í þetta á að láta duga að sinni

að hafa markstein við 5. hver rastamót (»5

km. frá Kvík«, »10 km. frá Kvík«, o. s. frv.).

Vegurinn er talinn byrja við lækinn 1 Keykja-

vi'k, neSri endann á Bankastræti, og skulu

hjer til nefndar /msar vegalengdir þaðan ept-

ir þjóðveginum austur, samkvæmt mælingu

herra Erlendar (stærri tölurnar rastir, hinar

stikur):

að Fúlutjarnarlæk.....2,830

—  Lauga-vegamótum    ....    2,610

—  Markalæk.......5,000

—  ElliSaám.......5)492

—  Arbæjartröðum.....6,700

—  RauSavatns-viki.....9,g00

•— Hólmi (móts viS Hólm)   .    .  12,900

—  Mosfellsheiðarvegi    ....  13,610

—  Lækjarbotnum.....16,400

—  Vatna-sæluhúsi.....20,720

á Sandskeiði efst.....22,200

að Svínahrauni......24,495

upp fyrir Svínahraun   .    .    .   *. 30,155

að Kolviðarhól (móts við hann)    31,000

—  Hengladalsá á HellisheiSi      . 40,220

—  Varmá í Ölfusi    .    .    .   nál. 47,00O

—  KagaSarhól......53,100

—   Ölfusárbrúarveginum (upp aS

Ingólfsfjalli)       .....56,110

á Olfusárbrúna miSja   .... 58,705

aS Kúhólum         ......60,000,

hjer um bil sama sem 8 mílur danskar; það

er sem sje rúmlega 7y2 röst í hverri danskri

mílu. Stikan er nímlega '/2 faðmur (38'/4

þumlungur), og 1000 stikur í röstinni.

Þessir   rastamarksteinar   geta orðið eins og

dálítið   stöfunarkver   almenningi til undirbún-

ings undir hið franska lengdarmál, sem naum

ast getur nú verið langt aS bíSa úrþessu, aS

lögleitt verSi hjer beinlínis.

ÞaS er nógu fróðlegt að taka eptir því, að

með 6 klukkustunda reið austur fyrir Ölfus-

árbrú, sem þykir hæfilegt með tvo til reiðar,

eru farnar 10 rastir á klukkustundunni, eða

röstin (531 faðm.) á 6 mínútum, að viðstóð-

um meðtöldum. —  —

Af því að opt er minnzt á enskar mílur,

á vel viS aS geta þess um leiS, aS ensk míla.

er rúml. 1609 stikur eSa nær 855 faSmar. En

dönsk míla er, eins og flestir vita, 4000 faðm-

ar. Fyrstu mílnamót frá Reykjavík (læknum)

eru rjett fyrir neðan Selás, önnur skammt fyr-

ir neðan Lækjarbotna, þriðju örskammt fyrir

ofan Sandskeiði og fjórðu við efri jaðar Svína-

hrauns; þingmannaleiðin full (5 mílur) hjer

um bil á miðri Hellisheiði.

Kvennaskólinn í Vinaminni. Getið

þjer, herra ritstjóri, frætt mig og aðra um

það, hvað orðið hefir af samskotum þeim, sem

sagt var frá í útlendum blöðum að safnaS

hafi veriðá Englandi, í Svíþjóð og víðar, af

frú Sigríði Magnússon í Cambridge, til efling-

ar menntun og menning kvennfólks hjer á

landi.

Herra Eiríkur Magnússon hefir ritað margt

og mikið um bankamál, botnvörpur og fleira;

en hann hefir aldrei minnzt á þetta   málefni.

Hjer í Reykjavík er háreist hús, sem fyrst

var sagt að byggt væri fyrir þessi útlendu

samskot, og ætti að hafa það fyrir kvenna-

skóla; en síðan hefir ekkert heyrzt um þetta.

Hver á húsið ? Og hver tekur leiguna eptir

það ?    Eða hvar   eru samskotin níður komin 1

Sje það satt, aS nefnt hús hafi verið reist

fyrir samskotafjeð handa hjerlendu kvenn-

þjóðinni, þá á hún húsið, en enginn einstakur

maður, og ætti hún þá að hirða húsið og tekj-

urnar af því.

Er það nú forstöðunefnd Kvennfjelagsins,

eða yfirvöld landsins, sem ættu að grennslast

eptir því, hve samskotafjeð var mikiS, og

hvort húsiS er almennings eSa einstaks manns

eign ?                            Virðingarf.

Kvennmenntunarvinur.

#        *        *

Ritstj. ísafoldar mun ekki verafærari aS leysa

úr þessum spurningum heldur en spyrjandi

sjálfur. Það hafa, svo kunnugt sje, engar

skýrslur birtar verið nokkurn tíma hjer á

landi um þessi samskot eða hagnýting þeirra.

Vjer vitum það eitt, aS skóli var haldinn,

kvennaskóli, í húsinu 1 vetur fyrir mörgum

árum, en s/San ekki viS söguna meir. Líklega

munu yfirvöld vor álíta málið sjer óviðkom-

andi. En mjög virSist vel til fallið, að Kvenn-

fjelagiS íslenzka skipti sjer af því, eins og

fyrirspyrjandi drepur á, og reyndi t. d. að

fá úr því leyst í tæka tíð, hvort húsið er

heldur almenningseign eða einstakra manna,

m. m.                                  Ritstj.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 313
Blašsķša 313
Blašsķša 314
Blašsķša 314
Blašsķša 315
Blašsķša 315
Blašsķša 316
Blašsķša 316