Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Ķsafold

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Ķsafold

						ISAFOLÐ
279
ugasta orustan í öllum ófriðnum. —
Fjöldi Tyrkja hefir og verið handtek-
inn, skiftir tugum þúsunda.
Mannfallið af hálfu sambandsþjóð-
anna hefir vist líka verið ærið mikið,
en forðast frá þvi að segja oftast, svo
ekkert yfirlit fæst enn um það. Sam-
bandsþjóðirnar láta sér helzt nægja að
telja mannfallið lítið í samanburði við
það, sem á hafi unnist, og gæti sú
skýrsla verið nákvæmari.
Tyrkir kenna annars ófarir sínar
fyrir Búlgurum aðallega þvi, að Kirk-
Kilissa féll svo skjótlega i hendur
þeim. Einn af tyrknesku aðalherfor-
ingjunum þar, egypzkur prins, Aziz
að nafni, var skotinn í Miklagarði,
fyrir ónýta og bleyðilega framgöngu,
og auk þess 200 óbrotinna hermanna
og nokkrir aðrir herforingjar. Einn
af aðal hershöfðingjunum, Abdullah
Pasha var settur frá herstjórninni með
lítilli sæmd. Er svo að sjá, sem her-
stjórnin tyrkneska vilji þó hafa ein-
hvern til þess að skella skuldinni á.
Eftir orustuna við Tchorlu ætluðu
Búlgarar að neyða her Tyrkja til nýrr-
ar orustu við sig áður en hann næði
Miklagarði, og gerði sér góðar vonir
um að það tækist. En þar eð engin
stórorusta hefir staðið um þær slóðir
siðan, má ætla að tilraunir Búlgara til
þess að afkróa Tyrki hafi ekki tekist.
Annars hörmulega látið af högum
manna í Miklagarði. Kristnir menn
lifa þar í sífeldum ótta um þáð að
verða drepnir af hermönnum eða skríl.
Tyrkir báðu stórveldin að skerast í
leikinn, en þau neituðu þvi að svo
stöddu, kváðust ekki geta miðlað mál-
um nema báðir málsaðilar viidu það,
en sambandsþjóðirnar færðust undan
öllum afskiftum stórveldanna. Tyrkir
höfðu þá í hótunum um að flytja sol-
dán sinn og alla hirðina yfir til Litlu-
Asíu, en láta auðnu ráða hvernig færi
um Miklagarð, en það töldu þeir að
stórveldunum kæmi verst, því þá var
viðbúið að þau færu sjálf að berjast
um borgina.
En nii segir símfréttin í dag, að
Tyrkir hafi beðið um vopnahlé. Þeir
vilja með öðrum orðum fá að vita,
hverra friðarkosta sambandsþjóðirnar
vilja unna þeim. Harðir verða þeir
kostir, ef þær eiga einar að ráða, en
ekki er búist við missætti milli þeirra
vit af herfanginu. Hver þjóðin um
sig mun eiga að fá sem næst þvi af
landi, sem hún hefir lagt undir sig.
Þá er eftir að vita hvort Tyrkir vilja
að þvl ganga, og þá ekki síður hvort
stórveldin og jafnvel Rúmenia vilja
sætta sig við friðarkostina. Langlík-
legast að þau bjóðist til þess að vera
vera sem hann. Hann varð laga-
embættismaður í Khöfn og lézt mið-
aldra. Einu sinni ortu þeir afmælis-
brag um hann í Khöfn, }ónas Hall-
grímsson og Konráð Gíslason, gam-
anvisur, er P. M. (aðrir fráleitt)
kunnu úr 3 erindi. Hann byrjar á
orðunum:
Við  sem annars lesum lögin
með tvennum viðlögum:
Fagurt galaði fnglinn sá,
Og
listamaðnrinn lengi sér þar nndi.
Þetta var meginið af þriðja erind-
inu:
Upp l hánm hamrageira
Honnm ekrnppu tærnar frá,
Fagurt galaöi fuglinn sá,
Hann hékk þar sona & hægra eyra
Hvergi frá eg hann stnndi,
LÍBtamaðnrinn lengi sér þar nndi.
Bragurinn var allur af afreksverk-
um Br. P., og létu þeir félagar hann
vera dálitið raupsaman.
P. M. varð sambýlismaður Jónasar
á Garði, hitti hann þar fyrir 1834 og
fluttist inn til hans. Eftir Jónas buggu
þeir saman P. M. og Jón Sigurðsson.
Og hefir honum ekki verið i kot vis-
að af hamingjunni.
Af Khafnarárum sinum segir P. M.
ella hið bezta annað en af heilsunni.
Hann lá hverja þunga legu eftiraðra.
Hann gaf sig mikið að leikhússkemt-
un og söng. Hann var söngmaður
allmikill á yngri árum. Hann lét
Weyse sönglagaskáldið nafntogaða fá
að heyra öll íslenzk sönglög er
hann kunni, — sat hjá honum heilan
dag.
Hann kyntist miklum fjölda merkra
manna um æfina, leikra og lærðra, er
hann getur lauslega eða frekara, einkum
við skiftin og gæti það orðið  upphaf
nýrra tiðinda.
Sjónleikurinn mikli á Balkanskaga
hefir aldrei verið eftirtektaverðari en
að þessu sinni.
Frá forsetakosningunni.
Brezk blöð frá 6. nóv. segja, að
Wilson hafi hlotið fleiri atkvæði en
nokkur forseti áður.
Þau telja flokka-afstöðuna í fulltrúa
þinginu næsta munu verða:
Sérveldismenn (demókratar) 293,
Samveldismenn eiginlegir (Taftsmenn)
127, Framsóknarmenn (Progressives,
fylgismenn Roosevelts) 127 og 1 jafn-
aðarmaður.
Eftir kosninguna sendi Roosevelt
hinum nýja forseta svofelt símskeyti:
»Bandaríkjamenn hafa með miklum
atkvæðamun kjörið yður i landsins
mestu virðingarstöðu. Eg samgleðst
yður«.
Jafnframt hefir Roosevelt lýst yfir,
að hann að dæmi góðra Bandaríkjaborg-
ara taki leikslokum með jafnargeði og
ánægju.
Leikfél. Reykjavíkur.
Fjalla- Eyvindur
verður leikinn
meO hinum upphaflega endi
leikritsins
laugard. 16. nóv. kl. 8 síðd.
í Iðnaðarmannahúsinu.
Ýms erlend tiðindi.
Beykjavikur-annáll.
Alþýðuerindi flytur Á r n i sagn-
frœðingur P á 1 s s o n á morgun kl. 5
í Iðnaðarmannahúsinu um K r í u m á 1-
i n þ. e. málaferli þau hin geystu, er
loguðu um landið 1 lok 17. aldar út af
Jóni presti í Hítarnesi, þeim er sendi
Danadrotingu brauðs-umsókn í tjörguðum
kút. Koma þeir mikiS við þau mál,
Möller amtmaður og Þórður biskup
Þorláksson.
Bjarni Jónsson viðskiftaráðunautur
var eiun meðal farþega á Ceres síðast.
Hann verður hór fram yfir nýár.
Fisksalan til Englands. Núna í
vikunni hafa 4 íslenzku botnvörpung-
arnir selt afla sinn i Englandi: Jón
forseti fyrir 440 st.pd. (7920 kr.), Skúli
fógeti fyrir 500 st.pd. (9000 kr.) Bald-
ur fyrir 600 st.pd. (10,800 kr.) og Ing-
ólfur Arnarson fyrir 533 st.pd. (ea. 9600
kr.). Allir hafa þeir selt fyrir hátt upp
í 40,000 kr.    Drjúgur skildingur!
Guðsþjðnusta & morgun:
I dómkirkjanni kl. 12 sira Bj. Jónsson.
(Altarisg.).
-------------kl.   5 — Jóh. Þork.
I Frikirkjunni messnfall.
Hljómleikum eiga bæjarbúar von á
annað kvöld og leggja þær saman krafta
sína, frú Valborg Einarsson og jungfrú
Herdís Matthíasdóttir. Á söngskránni
eru mörg ljómandi falleg lög.
Hór er eigi völ á öðrum jsfn-mentuð-
um söngkonum og má þvi gera ráð
fyrir óvenjugóðri skemtun.
austanlands, helzt afa þeira manna sem
nú lifa eða langafa. Léttir annars yfir-
leitt frásögunni af æfiatriðum sinum um
það bil er hann lét af valdmannsiðju
sinni og þar með ferðalögum. Þá
segir hann af mismunandi héraðshátt-
um og búnaðar í ýmsum landsfjórð-
ungum, er hann dvaldist í langdvölum,
og margt fróðlegt.
Hann segir frá þvi, að á suðurferð
sinni í skóla haustið 1830, kom hann
að Skjöldólfsstöðum i jökuldal og
gisti þar. Bóndinn þar hét Jón, gest-
risinn maður og allvet efnaður. Hann
tók P. M. vel, en segir: >Eg get
ekki gefið þér kaffi, þvi að það er
hvergi til það eg veit hérna á daln-
um nema i Hofteigi hjá honum síra
Sigfúsi mínum«. Þrem árum siðar,
1833, kemur hann aftur að sama bæ
og segir þá sami bóndi við hann:
»Nú get eg gefið ykkur kaffi, því nú
er það komið hér á flesta bæi i daln-
um«. — Rétt við miðja öldina, 1849,
er hann var sýslumaður á Snæfells-
nesi, höfðu þangað fluzt það ár 26
þús. pd. kaffibauna, en 6 árum siðar,
er hann skilaði af sér sýslunni, ?2
þús. pd.                              '             '
Ymsar stökur hefir hann yfir, er
heyrt hefir i ýmsum áttum.
Ein er þessi, eftir kvenmann, Krist-
ínu lónsdóttur prests frá Vallanesi og
gifta Þorsteini nokkrum Mikkaelssyni i
Mjóanesi, og svo er vel kveðin að hún
ætti eigi að tinast, auk þess að rétt er
að sæta færi til að færa hana rétt í
letur, en það hafa þeir ógert látið
annarhvor frændanna, P. M. eða B.
I. Th. M.:
Fýkur mjöllin feikna stinn,
FegurÖ völlinn rænir,
Hylja fjöllin sóma sinn
Silungshöllina skænir.
»Silungshöllin« stendur hjá þeim.
En það er rangmæli (bögumæli).
B.J.
Sherman varaforseti Bandarikja er
nýlega látinn. Hann varð 57 ára.
Sherman komst á þing árið 1886 og
var á siðari árum i miklum metum
meðal samveldismanna. Hann var
varatorsetaefni þeirra við nýafstaðnar
kosningar.
Rússnesk kúgun. Borgarstjórinn i
Wiborg á Finnlandi, Fagerstr0m, var
fyrir skömmu dæmdur i 6 mánaða
varðhald af rússneskum dómstól i
Pétursborg. Sakir voru þær, að Fager-
str^m og tveir aðrir bæjarstjórnarmenn
i Wiborg höfðu neitað að fylgja fram
rússneskum kúgunarlögum — í Finn-
landi. Kváðust hafa svarið eið um
að halda finsk lög og fylgja þeim
fram þar í landi, og eigi geta breytt
gegn þeim eiði með því að fylgja
fram rússneskum lögum, er réttlaus
væru, lögum samkvæmt, í Finnlandi.
Þessari vörn var að engu sint og
eigi látið þar við sitja*, heldur var
Fagerstr^m tekinn til Pétursborgar og
mál hans lagt undir rússneskan dóm-
stól, þrátt fyrir mótmæli Fagerstroms,
er taldi sig eiga til sakar að svara fyrir
finskum dómstólum, en öðrum eigi.
Eftir dómsúrskurðinn sagði Fager-
strom af sér embætti. Þegar hann
kom aftur til Wiborg, var honum
tekið þar með hinum mestu fagnaðar-
látum af lyðnum.
Ungverska þingiS var sett þ. 30.
okt. Búist við óspektum eins og
fyrri daginn og öflug herliðssveit þvi
fengin til að vera við setninguna,
auk 200 lögreglumanna. Andófsflokk-
urinn kom fylktu liði til þinghússins,
en ,hafði hægt um sig og varð eigi
úr neinum þingspjöllum það sinn.
Kristján konungur X. hefur heimsókn-
ir tii annara hirða á þriðjudaginn
kemur. Hann fer þá til Stokkhólms
að heilsa upp á Gústaf konung frænda
sinn. Alexandrinadrothingverður með i
förinni. — Úr þvi tekur svo við hver
heimsóknin af annarri, — svo mælir
sem sé tizkan fyrir, að nýir konung-
ar »syni sig og sjái aðra« eftir rikis-
tökuna, þegar »sorgarárinu« eftir fyrir-
rennarann er lokið.
Lögregluspilling i New-York. I júlí-
mánuði var framið morð á veitinga-
manni og spilavitisstjóra einum i New-
York, Rosenthal að nafni. Út af morð-
inu hefir griðar-mikil rannsókn verið
gerð og komst það þá upp, að einn
af helztu lögregluforingjum borgarinn-
ar mundi hafa verið í vitorði með
morðingjunum, hefði leigt 4 bófa til
þess að fremja morðið. Þessi lögreglu-
foringi heitir Becker og hafði verið i
nöp við Rosenthal af því, að hann
hafði eigi getað haft nóg fé út úr
honum fyrir að hlífa spilavítinu.
Becker var nýlega dæmdur til lifláts
og tekinn af lifi með rafmagnsstraum-
um.
SjálfsmorQ framdi einn af helztu
hershöfðingjum Riissa Tschagin aðmír-
áll fyrir skömmu. Eru leiddar margar
getur að tildrögunum til þess. Sú er
hin nýstárlegasta, að sjálfsmorðið standi
i sambandi við veikindi ríkiserfingjans
rússneska. Ríkiserfinginn hafi verið
að leika sér úti á skipi aðmírálsins
Standart, en þá verið veitt banatilræði
af einum hásetanna, hafi skotið lent í
kviðnum, og af þvi eigi að stafa nýrna-
sjúkdómur sá er ríkiserfinginn er
haldinn af. Þetta á Tschagin að hafa
tekið sér svo nærri, að hann fekk
eigí lifað við, heldur skaut sig með
skammbyssu.
Tekju- og eignaskattur
Reykjavíkur  1913.
Fyrir vangá hafa þessi nöfn fallið
framan af skrá þeirii, sem birt var i
tveim síðustu blöðum IsaýoJdar:
Tekjur. Skattgj.
kt.        kT.
Alberts Þórðarsonar dhú .   .    3000   25
H. Andersen &Sön.....5000   70
Lúðvig Andersen skraddari .    3500   85
Beinh. Anderson-----.    2500   17.50
Andrés Fjeldsted  angnlæknir   4000   45
Ari Jónsson cand. juris.  .   .    3500   25
Arinbjörn Sreinbjarnars.bókb.   3000   25
Ágúst Bjarnason prófessor.   .    2600   19
Ágúst  Thorsteinsson  kanpm.   2000   10
Árni Einarsson kaupm. .   .   .    2500   17.50
Ennfremur hefir láðst að geta þess,
að Björn Sigurðsson bankastj'óri er
talinn hafa eignatekjur iooo kr., með
40 kr. skatti. Þá vantar og í skrána
Sig. Sigurðsson biifr. með 2000 kr.
tekjum og 10 kr. skatti. — Loks er
Obenhaupt umboðssali talinn hafa 4000
i stað 8000 kr. tekjur, og á því að
greiða i skatt 125 kr.
Vestur-Islendingaannáll.
Heim tii Islands segir Lögberg að
þeir Bjarni Jónsson snikkari (dbrm.) og
Jón sonur hans fari briðlega; leggi af
stað 12. nóv. og koma þeir væntan-
lega hingað i öndv. desbr. á Bolníu.
Mannalát. Jóseý Helgason, bóndi i
Wild-Oak, 65 ára. Lézt úr hjartameini
þ. 9. sent. Ættaður úr N.-Þingeyjars.
Fluttist vestur 1877. Ekkja lifir og
6 börn.
Þorsteinn Þorsteinsson, Winnipeg, 84
ára. Lézt 22. okt. Ættaður úr Svarf-
aðardal; bjó þar lengi á Upsum.
Ingimar Marísson, Merid P. O. Sask.,
75 ára. Lézt 30. sept. Fæddur i Desey
i Norðurárdal; fluttist vestur árið 1900.
Átti 6 börn, þar af 2 syni hér á landi,
Ágúst trésmið og Benjamín.
Helga Ragnheiður Magnúsdóttir, hús-
freyja Péturs Arnasonar að Lundar
P. O. Man., 44 ára. Lézt n. sept.
Ættuð frá Hvassafelli i Borgarfirði.
Þórunn Guðrún Jónsdóttir, húsfreyja
Sigvalda Baldvinssonar í Hallsonsbygð
i N.-Dak, 42 ára.    Lézt 13. sept.
Jón O. Magnússon, Quill Lake bygð
Sask., sonur Odds Magnússonar frá
Haukadal í Dalasýslu, 29 ára. Lézt
9. sept.
Gullbrúðkaup sitt héldu hjónin Einar
Þorvaldsson Dalmann og kona hans
Guðriður Magnúsdóttir i Selkirk þ. 4.
okt. Þau bjuggu áður á Oddastöðum
i Hnappadalssýslu, en fluttust vestur
um haf árið 1883. Gullbrúðkaups-
veizlan hafði verið mjög vegleg, sátu
hana 200 manns, brezkir og íslenzkir.
Voru þeim hjónum gefnar stórgjafir.
Segir svo frá í Heimskringlu, að
brezkum mönnum, er þarna voru við-
staddir, hafi fundist mjög til um, hve
framkoma íslendinga hafi verið prúð-
mannleg, og hve »einkar-fríðar þær
væru islenzku stdlkurnar í Selkirk*,
sem veizluna sátu.
Annað gullbrúðkaup stóð þ. 22. sept.
Áttu það hjónin Jakob Oddsson og
Sigurbjörg Jónsdóttir að Lundi í Nýja-
Íslandi. Eru þau ættuð af Tjörnesi
í Þingeyjarsýslu, en fluttust vestur
1884. Ein dóttir þeirra hjóna er gift
Ólafi Thorgeirsson prentsmiðjueiganda.
Presta-viötökur. Með kostum og
kynjum hefir þeim verið tekið prest-
unum héðan austan hafs, er vestur
fóru i haust, þeim sira Magnúsi Jóns-
syni og cand. theol. Asmundi Guð-
mundssyni, sem að vísu er óvígður enn.
Magnúsi og þeim hjónum voru
færðar stórgjafir af húsmunum og
prestsetrið prýtt og fágað á allar
lundir, er þau komu.
Þá hafa Vestur-Islendingar haft Jakob
Ó. Lárusson cand. theol., sem þjónað
hefir söínuðunum i Saskatchewan eitt
ár, mjög i hávegum. Áður en hann
hvarf heim á leið aftur, voru honum
haldin hvert kveðjusamsætið á fætur
öðru og leystur út með stórgjöfum.
Tapast hefir hestur úr Hafuar-
firði, brúnskjóttur, aljárnaður með slitn-
um skaflaskeifum, mark: tvistýft aftan
hægra. Finnandi umbiðst að gjöra
Sigurjóni Jónssyni Kirkjuveg 12 i
Hafnarfirði viðvart.
Hljómleikar i
Báruhúsinu
sunnudaginn   17.  nóv. kl. 9. e. h.
Frú Valborg Einarsson og ungfrú
Herdís  Matthíasdóttir.
Nánar á götuauglýsingum.
Alþýðufræðsla
Stúdentafélagsins.
Cand. Árni Pálsson
flytur erindi
um Kríumálin
(málaferli þau hin miklu, er geysuðu
hér á landi i lok 17. aldar)
sunnud. 17. nóv. kl. 5 siðdegis ílðnó.
Inngangur 10 aurar.
Hljóðfæraflokkur
undir stjórn hr P. Bernburgs skemtir
á Hótel  Reykjavík
í kveld kl. 9.
<3Zi6líufyrirlcsiur
i <Beí&l
sunnudag   17. nóv.   kl. 6% síðdegis.
Efni:     Lögmál  og  náð.     Guðs   b'örn
ekki undir lögmdlinu, heldur uudir náð'-
inni.    Hverniq?   Allir velkomnir.
O. J. Olsen.
Lárus Jóhannsson prédikar
í Herkastalanum mánudagskvöld 18.
nóv. kl. 872.    Inngangur ókeypis.
Leiðarvísir
í   sóttkveikjurannsóku,  smárit eftir
Gísla Guðmundsson,
fæst  nú  í  bókaverzlmram  og kostar
2 kr. innbundin.
Lesið auglýsinguna á fylgiblaði
ritlingsins!
Sköhlifar
mikið úrval, nýkomið til
Lárusar G. Lúðvígssonar.
Hvítkál, Rauðkál, Gulrætur,
Bðdbeder
Piparrót,
Selleri
kom nú með Ceres til
Jes Zimsen.
Nýborin kýr
eða kyr sem komin er að burði, góð
og gallalaus, óskast keypt.
6. Zoéga kaupm.
Hangið kjöt
ágætt fæst hjá
Jes Zimsen.
Jarðarfðr Ingibjargar sál. Gunnarsdóttur,
mágkonu minnar, sem andaðist á Landakots-
spitala 5. þ. m., fer fram nœstkomandi
þriðjudag 19. þ. m. kl. II árd. frá spitalanum.
15. nóvember 1912.
Fr. Friðriksson.
			
Veðrátta frá		14. nóv	. til 16. nóv.
	Fd.	Fsd.	Ld.
V.ey.	6,9	7,o	5,9
Rv.	S,3	7,8	4,3
íf.	7,o	8,3	5,4
Ak.	io,s	9,5	S,i
Gr.	3,S	6,S	1,2
Sf.	9.3	8,9	o,8
Þh.	4,7	8,1	7.5
V.ey. = Vestmanneyjar. Rv. =
Reykjavik. ís. = ísafjörður. Ak. =
Akureyri. Gr. = Grímsstaðir. Sf. =
Seyðisfjörður.   Þh.=Þórshöfn á Fære.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 277
Blašsķša 277
Blašsķša 278
Blašsķša 278
Blašsķša 279
Blašsķša 279
Blašsķša 280
Blašsķša 280